Jeroen de Boer
22 december 2025, 07:09

Nieuwsupdate: Leidse kweekvleesmaker Meatable stopt en lichte groei voor windparken op zee in 2026

De Leidse kweekvleesmaker Meatable heeft besloten zichzelf op te heffen, volgens een van de investeerders. Verder in het nieuws: De groei van nieuwe windparken op zee trekt naar verwachting aan in 2026 en ACM zet deur open voor collectieve netaansluitingscontracten voor bedrijven.

Meatable Cultivated Pork Products Sausages 3 Varkensvlees uit het lab van Meatable. | Credits: Meatable

Doek valt voor kweekvleesbedrijf Meatable uit Leiden

Kweekvleesbedrijf Meatable heeft besloten zichzelf op te heffen, meldt investeerder Agronomics. Het bedrijf dat in 2018 werd opgericht door Krijn de Nood, Daan Luining en Mark Kotter hield in 2024 voor het eerst een proefsessie voor in het laboratorium gekweekt vlees. Meatable was op zoek naar financiering voor de verdere ontwikkeling van zijn producten, maar is er niet in geslaagd voldoende nieuw kapitaal aan te trekken van bestaande en nieuwe geldschieters.

Volgens Agronomics, dat zelf bijna 8 miljoen pond had gestoken in Meatable, hebben de aandeelhouders besloten tot opheffing van het bedrijf en beëindiging van de operationele activiteiten, wat een andere route is dan de aanvraag van een formeel faillissement bij de rechter. Eerder deze maand maakte de van oorsprong Israelische kweekvleesproducent Believer Meats ook bekend te stoppen vanwege financiële problemen.

Lees ook: Kweekvlees-pioneer Mark Post gaat de markt op met kweekleer: ‘We maken vlees zonder koe, dus moet ook het leer anders’

ACM zet deur open voor collectieve bedrijfscontracten met netbeheerders

Bedrijven met een grootverbruikersaansluiting mogen, als het aan marktoezichthouder ACM ligt, de komende maanden al verzoeken indienen voor zogenoemde groepstransportovereenkomsten met netbeheerders. Hiermee kan een groep bedrijven individuele gecontracteerde vermogens inruilen voor een gezamenlijk contract met de netbeheerder. Er zijn hiervoor al een paar pilots geweest met bedrijvenparken. Zo werd afgelopen maand door een groep Limburgse bedrijven een groepstransportovereenkomst afgesloten met netbeheerder Enexis. Daarbij bleek dat het in de praktijk juridisch complex kan zijn om aansprakelijkheidsrisico’s goed af te dekken.

In de aankondiging van de ACM van afgelopen vrijdag staat dat de toezichthouder verwacht dat netbeheerders de nieuwe contracten ‘actief gaan aanbieden.’ Vanaf 1 januari 2027 zijn netbeheerders daartoe ook wettelijk verplicht, maar de ACM heeft nu al een wijziging doorgevoerd om dit mogelijk te maken.

Koepelorganisatie Netbeheer Nederland stelt in een eigen bericht dat het besluit van de ACM inhoudelijk afwijkt van de implementatieroute die de netbeheerders zelf hadden voorgesteld. De netbeheerders geven aan ‘de haalbaarheid van de exacte inhoud en tijdslijnen’ zorgvuldig te zullen bestuderen. Als netbeheerders het in 2026 al druk krijgen met aanvragen voor groepstransportcontracten, heeft dat mogelijk gevolgen voor andere prioriteiten, zoals uitbreiding van de capaciteit van het stroomnet, die spelen bij problemen met netcongestie.

Lees ook: Netcongestie aanpakken: hoe Limburgse ondernemers samen een complete energiehub bouwden

Licht herstel bij aanbesteding nieuwe offshore windparken in 2026

In 2025 zat het niet mee met de groei van nieuwe capaciteit voor windparken op zee, waarbij in Europa hogere bouwkosten en onzekere vooruitzichten over de afname van windstroom een belangrijke rol speelden. In een nieuwe prognose ziet adviesbureau TGS in 2026 wel licht herstel voor windparken op zee. Naar verwachting zal er buiten China voor 20 gigawatt via nieuwe aanbestedingen worden gedaan, tegen 17,2 gigawatt dit jaar. China zelf mikt voor de komende vijf jaar op een gemiddelde van 15 gigawatt per jaar aan nieuwe capaciteit voor wind op zee.

Het demissionaire kabinet-Schoof besloot enkele maanden geleden voor komend jaar een subsidiebedrag van bijna 1 miljard euro beschikbaar te stellen voor de ontwikkeling van nieuwe capaciteit voor wind op zee. Dit moet ervoor zorgen dat er in 2026 voor 2 gigawatt aan windparken op de Noordzee met succes kan worden aanbesteed in Nederland.

Lees ook: Drijvende zonneparken maken wind op zee weer winstgevend

€ 140 miljoen aan statiegeld op de plank door niet-ingeleverde blikjes

In 2024 lieten consumenten bijna 140 miljoen euro aan statiegeld liggen door blikjes en plastic flesjes niet in te leveren, blijkt uit cijfers van productenorganisatie Verpact, waarover de NOS schrijft. Hiermee hoefden producenten dus flink wat statiegeld niet uit te keren.  Actiegroep Fair Resource Foundation stelt tegenover de NOS dat dit te maken heeft met het trage tempo van de investeringen in inlevermachines en innamepunten.

Verpact ontkent dit en stelt dat niet-geïnd statiegeld wettelijk terug moet in het systeem. In 2023 en 2024 investeerde de organisatie in totaal 155 miljoen euro in machines. Producenten halen de wettelijke inzamelnorm van 90 procent voor het inleveren van plastic flesjes en blikjes nog niet. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kijkt naar de mogelijkheid om een innameplicht breder in te voeren. Momenteel hebben alleen grote supermarkten en bemande tankstations daarmee te maken.

Lees ook: Met ‘recyclewinkels’ maakt startup Droppie van afval haar businesscase

HAK stelt biologische ambities omlaag bij door hoge kosten

Groentemerk HAK past na drie jaar zijn biologische ambities aan vanwege aanhoudende kostendruk door inflatie, energie en arbeidskosten, zo maakte het bedrijf afgelopen weekend bekend. HAK kan de meerkosten van biologische teelt niet meer volledig dragen en kiest een hybride aanpak: minimaal 15 procent biologische teelt en bij overige gewassen een stimulans voor telers om extra inspanningen te leveren voor een duurzamere teelt.

HAK focust op gewassen die biologisch goed te telen zijn, zoals rode bieten en sperziebonen. Het biologische keurmerk verdwijnt van de potjes, omdat de nadruk komt te liggen op biologisch gecertificeerde teelt, en niet op volledig biologische producten.

Lees ook: Ruud Zanders (Kipster): ‘Soms moet je gewoon kiezen en gaan, ook al is dat naïef’

Ook in de media

  • Milieu-organisaties doen aangifte vanwege dubieuze herkomst houtpellets van biomassacentrale RWE (AD)
  • Energie-analist: Europese gasnetwerkbedrijven zijn niet transparant over ketenemissies (IEEFA)
  • Waarom investeerders miljarden steken in kernfusie, terwijl kans op succes nog altijd onzeker is (Bloomberg)
  • Chinese dominantie bij groene energie is strategisch risico voor Europa, volgens Haagse denktank HCSS (BNR)
  • EBN positief over kansen voor geothermie om huizen van het gas af te krijgen (RTL)
  • Schiphol mag twee jaar door zonder natuurvergunning van kabinet-Schoof (Volkskrant)

Opmerkelijk: Een eigen huis voor 145 vleermuizen in Brabants dorpje

Vleermuizen zijn beschermde diersoorten die in grotten, bunkers, boomholtes, dakranden, zolders of spouwmuren van woningen wonen. In De Biesbosch zitten onder meer watervleermuizen en meervleermuizen. Die laatste foerageren wel in het natuurgebied, maar verblijven er niet, zo bleek tijdens vleermuisonderzoek in 1993. Vleermuizen jarenlang gevolgd De Natuur- en Vogelwacht Biesbosch uit Dordrecht onderzoekt sindsdien waar ze dan wel verblijven. Dat betekent vooral vroeg opstaan om de dieren aan het eind van de nacht te voet met een batdetector te volgen, als ze naar huis terugkeren. ‘Ze vliegen bij zonsondergang uit en keren vlak voor het ochtendgloren terug. Dan sta je ’s ochtends om drie uur te wachten op een kruispunt tot ze terugkomen uit de Biesbosch. Als je dan een paar kruispunten overslaat, ben je ze weer kwijt’, vertelt ecologisch adviseur Alexandra Haan van de natuurorganisatie.Toch wist ze de beestjes samen met andere onderzoekers tot in het dorpje Wagenberg te volgen. Toen ze de meervleermuizen in 2011 gingen uitrusten met zenders en daarna met antennes konden volgen, ging het werk sneller. Toen bleek dat ze aardig in de buurt zaten. Een groep van 245 vrouwtjes verbleef in vijf huizen in een straat in dit dorp, waarvan 145 in één huis. Ze wonen daar tussen de spouwmuren. Geschrokken bewoners verhuizen ‘We hebben dat de bewoners niet verteld, want je hebt er verder geen last van. Ze zitten tussen de spouwmuren. Je ziet hooguit wat kleine, zwarte keuteltjes’, zegt Haan. Maar toen ze daarna elk jaar in de straat kwamen tellen, begon dat de huurders van het huis op te vallen. Vijf jaar geleden kwamen die erachter dat er in hun huis vleermuizen zaten en vroegen ze de plaatselijke woningbouwcorporatie of ze zo snel mogelijk mochten verhuizen. Dat mocht. Daarna werd de woning niet meer actief verhuurd.‘Vorig jaar zagen we dat het huis nog steeds leeg stond en hebben we gevraagd of wij het mochten huren’, zegt Haan. Dat mocht. Sinds september huurt de natuurorganisatie de woning. Ondertussen is ze fondsen aan het werven om het te kopen. ‘Het liefst zouden we het huis kopen. Dat zou fantastisch zijn. Dan blijft het huis voor altijd van de vleermuizen’, zegt ze. Opmerkelijk Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. de meest bijzondere vondsten.Vleermuizensoort is super beschermd De meervleermuis komt als soort alleen voor op het Europese continent. Hij komt het meest voor in Nederland, waardoor ons land extra verantwoordelijkheid draagt bij de bescherming. ‘Ze zijn super beschermd. Hun foerageergebied, hun vliegroutes en hun verblijfplaats’, zegt Haan. ‘Ze hebben de grootste achterpoten van alle vleermuissoorten. Ze vliegen vlak boven het water en harken daarmee insecten en zelfs kleine waterdieren van het wateroppervlak.’Die manier van jagen wordt trawling genoemd, naar de vissersboten (trawlers) die met behulp van grote sleepnetten de zeebodem afstropen.[caption id="attachment_171074" align="alignnone" width="1024"] Het zenderen van de vleermuizen. | Credits: Beeldbank Natuur- en Vogelwacht Biesbosch[/caption] Corporatie hoeft niet te verduurzamen Als het de natuurorganisatie lukt om de huurwoning te kopen verlost ze de woningbouwcorporatie van een groot dilemma. Die moet - net als alle corporaties in Nederland - deze huizen namelijk voor 2028 verduurzamen. Lees: de spouwmuren isoleren. Maar dat mag niet zomaar vanwege de beschermde vleermuissoort. Dat gebeurt voorlopig dan ook niet. ‘Voor een particuliere eigenaar geldt deze verplichting niet, maar ja, we hebben niet zomaar ergens drie ton liggen’, zegt Haan.Binnenkort wordt de woning onderverhuurd aan natuurliefhebbers en medewerkers van de Natuur- en Vogelwacht. Haan: ‘Want de vleermuizen vinden het prettig dat het huis bewoond wordt. Dan blijven de muren lekker warm.’ Lees ook:Opmerkelijk: Dit bedrijf maakt ultradunne, uitrolbare zonnepanelen voor in de ruimte Opmerkelijk: Vissen veranderen lichaam om te overleven in opwarmende oceaan Opmerkelijk: Hoe 'zwetende bomen' vooral in de tropen zorgen voor een positief klimaateffect