Waarom Kuypers met een y, vraag je? Simpel: op het gemeentehuis werd de achternaam van haar vader per ongeluk fout geregistreerd. Maar ze is toch écht de achterkleindochter van de oprichter van het bedrijf.

Na je studie ging je eerst de financiële wereld in, maar je kwam toch terug naar het familiebedrijf. Waarom?

‘In de financiële sector had ik veel geleerd over hoe je je bedrijfsvoering zo kunt organiseren dat je het beste aan een klantvraag kunt voldoen. Die ervaring was heel welkom in het bedrijf. In eerste instantie heb ik dan ook veel op operationele verbeteringen gefocust.

Gaandeweg gingen we ook over andere dingen nadenken. We kunnen wel simpelweg uitvoeren wat architecten bedenken, maar het is veel interessanter om onze kennis al veel eerder in te zetten door mee te denken over optimale, energiezuinige installaties.’

Onder jouw leiding is het bedrijf vooral op duurzaamheid gaan focussen. Hoe ging dat?

‘Als familiebedrijf zijn we per definitie met de toekomst bezig. In 2012 kozen we er nadrukkelijker voor om dat ook in onze dienstverlening te verweven en alleen nog maar energieneutrale en gezonde installaties te realiseren. Toen ik in 2013 begon als directeur, mocht ik er handen aan voeten aan geven. Makkelijk was het niet; destijds was dit best vooruitstrevend. Het Klimaatakkoord van Parijs was er nog niet.

In het begin leverde de beslissing best wat spanning op. We gingen heel anders werken. We waren niet meer alleen betrokken bij de uitvoering, maar juist al aan het begin van een traject. Dat waren we als bedrijf niet gewend. We hebben er daarom actief aan gewerkt om iedereen van de juiste kennis te voorzien: we boden cursussen aan en organiseerden kennissessies. Dat is essentieel voor een transitie.

Op een gegeven moment kwam de realisatie: misschien moeten we ook geen opdrachten meer aannemen van bedrijven die echt niet willen verduurzamen. Die keuze is er niet altijd, soms hadden we die opdrachten gewoon nodig. Je bent tenslotte ook verantwoordelijk voor de salarissen van heel veel medewerkers. Gelukkig is duurzaamheid inmiddels de standaard.’

Dat vonden de medewerkers vast niet makkelijk.

‘In de bouw is iedereen op een bepaalde manier opgeleid, een manier die niet per se duurzaam is. Voor het ontwerp van ons nieuwe kantoor in Den Bosch hebben we echt tegen de ingenieurs gezegd: vergeet alles wat je hebt geleerd.

Het gebouw is een test- en showcase waar we duurzamere installaties die ook financieel haalbaar zijn kunnen laten zien. Het heeft bijvoorbeeld een warmte-koudeopslag, maar ook een zogenoemd verbindingshart waarin de temperatuur mag meebewegen met de seizoenen. De temperatuur wordt afgesteld op basis van sensoren binnen en buiten het gebouw. En de glazen gevel op het zuiden kan warmte afzuigen en opslaan.’

Hoe krijg je ook klanten mee?

‘Onze salesmedewerkers hebben op een gegeven moment de groene offerte bedacht. Daarmee beantwoordden we niet alleen de vraag van een klant, maar legden we ook ongevraagd een alternatief voor, inclusief kostenberekeningen en terugverdientijden. Dat was een schot in de roos, want zo geef je mensen inzicht in de mogelijkheden.

In het begin kozen veel klanten alsnog voor de goedkoopste optie, die vaak minder duurzaam was. Sommige hebben later gezegd: hadden we nou toch maar meteen het duurzame alternatief gekozen, want nu moet dat door wetgeving alsnog en moet ik voor de tweede keer investeren.

Duurzaamheid in de bouw is niet zozeer een technisch vraagstuk. De duurzame installaties bestaan al. Het is vooral een mindsetontwikkeling. Neem bijvoorbeeld ziekenhuizen met zogenoemde cleanrooms, gecontroleerde ruimtes waar geen luchtdeeltjes naar binnen of buiten mogen. Die sector is lang niet geïnteresseerd geweest is in energiebesparing, omdat ze ervan uitging dat luchtzuiveringsinstallaties van cleanrooms altijd aan moesten staan om effectief te zijn. Wij hebben aangetoond dat dat helemaal niet nodig is. Door de installaties bijvoorbeeld ‘s nachts uit te zetten, bespaar je gigantisch veel energie. En dan hebben we technisch nog niet eens iets gedaan.’

Gaan de zaken slechter in een wereld waarin klimaat minder centraal staat?

‘We hebben de wetgeving mee. Grote gebouwen hebben nu de plicht om hun energieverbruik te monitoren en te verlagen. Bovendien geloof ik dat de huidige tendensen vooral een reactie zijn op de enorme duurzame onderstroom die gaande is. De Verenigde Staten en enkele andere landen gooien hun kont tegen de krib omdat ze zelf ook wel merken dat verandering onvermijdelijk is.

Het is belangrijk dat we ons niet laten afleiden door zulke stuiptrekkingen naar de oude wereld. Ja, de economie moet draaien. Maar dat kan ook op een gezonde manier.’

Jullie doen veel met energiebesparing. Maar hoe zit het met de materialen waarvan de installaties zijn gemaakt?

‘We gebruiken vooral veel staal. Energieneutraal geproduceerd staal wordt maar weinig aangeboden en is bovendien erg duur. Daarom focussen we vooral op mínder materialen gebruiken. Dat kan vaak door simpelweg anders te kijken. Voorheen was de standaard bij het vervangen van luchtbehandelingskasten bijvoorbeeld: de hele kast eruit, naar de schroot en een nieuwe erin. Nu vervangen we eerder losse onderdelen. Dat bespaart veel materiaal en nog meer geld.

Ik denk dat we ook veel inspiratie uit de natuur kunnen halen. Dat is per definitie een circulair systeem, met allerlei slimmigheden. Termieten bouwen bijvoorbeeld heuvels met speciale luchtstromingen die warme en koude lucht in verbinding brengen. Ze hebben zelfs een kleppensysteem waarmee ze bepaalde gangen open of dicht kunnen zetten. Allemaal zonder techniek.

Er is in de toekomst minder hardware nodig, maar meer software om van alles te monitoren. Dat heeft ook gevolgen voor onze rol als installateurs. We houden ons steeds meer bezig met softwareontwikkeling en monitoring.

De transitie richting circulair is nog groter dan de energietransitie. Maar ik put hoop uit dat wat we in tien jaar bereikt hebben. Met die ervaring kan de circulaire transitie nog veel sneller. Over twee, drie jaar is circulair werken de standaard.’

Wat is dan jullie toegevoegde waarde nog?

‘De komende jaren focussen we niet alleen op energieneutraliteit en circulariteit, maar ook op een gezondere omgeving. Ik vind het belangrijk dat we in een gezonde wereld leven, met schone lucht. Dat is heel bepalend voor je welzijn. De bouw kan daaraan bijdragen, bijvoorbeeld met klimatisering (het regelen van temperatuur en luchtcirculatie in een ruimte, red.)’

Met wie wil je graag nog samenwerken?

‘Samenwerken in de bouw is een uitdaging, maar er zijn ook lichtpuntjes. Zoals het Brancheplan Verpakkingen van de installatiebranche. Of toen Mona Keijzer de plicht tot nestvoorzieningen in nieuwbouwhuizen wilde schrappen, maar de bouw er vol voor ging staan. Daar put ik hoop uit.

‘Ik wil graag meer optrekken met architecten die natuur, comfort en circulariteit omarmen, om samen actief een fijne omgeving te stimuleren. Maar ook circulariteit kunnen we niet alleen. Van grondstof naar recyclingbedrijf is zo’n lange keten. We moeten samen met leveranciers gaan kijken naar wat er anders kan.’

Lees ook:

• Changemaker Tessa van Soest (B Lab): ‘We kunnen het ons niet veroorloven om negatief te worden
• Changemaker Thami Schweichler (United Repair Centre): ‘Mensen zijn vaak trots op een zichtbare reparatie
• Changemaker Andrea van Dijk (Invest-NL): ‘Het gaat erom dat je kijkt hoe iets wel kan’

The post Changemaker Aukje Kuypers (Kuijpers): ‘Moeten ons niet laten afleiden door stuiptrekkingen naar de oude wereld’ appeared first on Change Inc..

Koning Willem-Alexander heeft dinsdag de nieuwe circulaire fabriek van het bedrijf Cirtec in Delfzijl officieel geopend, meldt het Nationaal Programma Verduurzaming Industrie. De fabriek heeft een capaciteit om jaarlijks miljoenen autobanden te verwerken tot grondstoffen zoals vaste koolstof, nafta en scheepsbrandstoffen.

Cirtec werkt met pyrolyse (zuurstofloze verhitting) en hergebruik van restgassen, zodat het hele proces vrijwel CO2-neutraal is. In totaal haalde Cirtec 150 miljoen euro aan financiering op voor de fabriek.

Lees ook: Deze Nederlandse oplossing voor recyclen composiet van windturbines en boten wordt op industriële schaal toegepast

Handelsdeal tussen EU en India voorziet in € 500 miljoen aan klimaatsteun

De Europese Unie en India hebben dinsdag een raamwerkovereenkomst gesloten voor een nieuw vrijhandelsverdrag. Dat voorziet in forse reducties van importtarieven voor bepaalde Europese goederen. Als onderdeel van de overeenkomst gaat de EU ook extra steun leveren aan India voor het terugdringen van de emissies van broeikasgassen en het verduurzamen van de Indiase industrie. Hiervoor is de komende twee jaar 500 miljoen euro aan steun vrijgemaakt uit het EU-budget.

Nederland wil zich in India onder meer positioneren als een kennispartner op het gebied van groene waterstof, meldt TNO. Deze week presenteerde viceminister voor Klimaat en Groene Groei Michiel Heijdra een rapport over groene waterstof tijdens de India Energy Week in Goa. Daarin staat dat er grote kansen liggen als Nederland zijn technologische kennispositie op het gebied van groene waterstof combineert met de snel groeiende capaciteit van hernieuwbare energie uit zon en wind in India.

Lees ook: Infographic: Europa overtroeft VS komende 5 jaar met investeringen in technologie voor schone energie

Groeifinanciering voor Proba en Healthy Fridge

Geslaagde financieringsrondes voor twee jonge bedrijven met een duurzame missie. De Amsterdamse klimaatstartup Proba heeft 1,25 miljoen euro aan financiering opgehaald bij bestaande aandeelhouders voor internationale uitbreiding. Proba biedt een platform voor emissiecertificaten, gericht op het terugdringen van de voetafdruk van meststoffen in de landbouw.

Verder kreeg scaleup Healthy Fridge uit Den Bosch 1 miljoen euro aan groeifinanciering van onder meer de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij om zijn landelijke netwerk van gekoelde snackkasten met gezonde keuzes uit te breiden. De automaten worden onder meer geplaatst bij ziekenhuizen, universiteiten en andere werkgevers.

Lees ook: Deze 14 bedrijven met een duurzame missie haalden in 2025 samen een slordige € 300 miljoen aan financiering op

Elektrisch overtreft voor eerst benzine bij autoverkoop EU

In de slotmaand van 2025 overtrof de verkoop van elektrische auto’s in de Europese Unie voor het eerst de verkoop van nieuwe benzineauto’s. Er werden 217.989 elektrische modellen op kenteken gezet, tegen 216.492 benzineauto’s, blijkt uit een analyse van Carbon Brief op basis van cijfers van de Europese brancheorganisatie Acea.

Over heel 2025 lag het marktaandeel van benzine (26,6 procent) nog wel hoger in de EU dan dat van volledig elektrische modellen (17,4 procent). Hybride en plug-in hybride auto’s hadden afgelopen jaar bij elkaar een marktaandeel van ongeveer 44 procent.

Nederland behoort tot de voorlopers in de Europa. Afgelopen jaar was volledig elektrisch bij ons goed voor 40,2 procent van de autoverkopen, tegenover 13,1 procent voor benzine. Hybrides waren met een marktaandeel van 45 procent het populairst.

Lees ook: De natrium-ionbatterij kan in 2026 echt doorbreken: 6 dingen die je moet weten

Huidige en ex-medewerkers Shell kritisch over fossiele strategie

Aandeelhoudersclub Follow This maakte eerder deze maand bekend bij de jaarvergaderingen van Shell en BP aandacht te vragen voor de risico’s van een strategie die sterk gericht blijft op olie en gas. Wat gaan de olie- en gasreuzen doen als de vraag naar onder meer benzine, diesel versneld daalt door onder meer elektrificatie van het transport?

In een woensdag gepubliceerde verklaring, waar ook de Volkskrant over schrijft, geven 24 voormalige en huidige werknemers van Shell aan waarom ze het initiatief van Follow This steunen. Ze spreken van een redelijk verzoek, omdat de vraag naar fossiele brandstoffen mogelijk sneller daalt dan de prognoses waar Shell mee werkt. ‘Heldere communicatie over strategische keuzes, kansen en beperkingen is van belang voor alle belanghebbenden om onderbouwde besluiten te nemen.’

Lees ook: Onno Dwars (Ballast Nedam Development): ‘Ik word gelukkig van mensen die ergens tegen zijn’

Ook in de media:

• Albert Heijn mikt op aandeel van biologisch in omzet eigen AH-merk van 10 procent in 2030  (AH)
• Pensioenbelegger APG investeert bijna € 8 miljoen in batterijbedrijf  LeydenJar (Volkskrant)
• Gedeeltelijke verschuiving naar plantaardig dieet kan waarde bedrijfskapitaal boeren fors raken (Nature Food)
• VS trekt zich onder Trump op 27 januari 2026 voor tweede keer terug uit Klimaatakkoorden van Parijs  (Bloomberg)
• Creatief bureau Food Cabinet voor duurzame mediacampagnes vraag faillissement aan (LinkedIn)

The post Nieuwsupdate: Recyclingfabriek voor autobanden officieel geopend en groeifinanciering voor duurzame startups appeared first on Change Inc..

Toch deed hij het. Sinds deze maand staan er meerdere vegan gerechten op de menukaart van zijn Franse brasserie. Zoals een warme linzensalade met geroosterde biet, wortel, pastinaak en spruitjes. Alle ingrediënten daarvan werden al gebruikt in zijn keuken, zegt Savoia. Alleen de linzen moest hij extra inkopen.

Warme linzensalade met geroosterde biet, wortel, pastinaak en spruitjes. | Credits: Maaike Kooijman

Van tarte tatin tot bonencrème

Savoia was de afgelopen maanden onderdeel van het project Groene Schatten uit Amsterdamse Keukens. ‘Willen we onze impact op het klimaat verkleinen, dan moeten we meer plantaardig gaan eten. Maar we zien nu dat die trend stagneert. Vooral in de horeca wordt nog steeds heel veel vlees geserveerd’, zegt initiatiefnemer Marta Marszal van Eat.Nourish.Change. ‘Terwijl de omgeving heel bepalend is voor de voedselkeuzes die we maken.’

Samen met Oana Puiu van Crave Culture coachte ze daarom vier horecagelegenheden in Amsterdam-Oost in hun zoektocht naar meer plantaardige werkwijzen. Enkele andere volgen nog. Alle ondernemers hadden hun eigen redenen om mee te doen, maar vooral: hun eigen uitdagingen. ‘Sommige restaurants vroegen om heel eenvoudige, direct toepasbare oplossingen vanwege beperkte keukenruimte en capaciteit, terwijl andere juist behoefte hadden aan verdieping in technieken en werken met nieuwe ingrediënten’, legt Marszal uit. Bij het project waren ook de gemeente Amsterdam, Knowledgde Mile en Women on Food betrokken.

Het resultaat staat sinds januari op de menukaarten. Bij de CousCousbar kun je een wrap bestellen met auberginestoof, kikkererwten en komkommersalade. Bar Bouche introduceerde een boterbonencrème met gemarineerde oesterzwam en pompoen, en een hazelnootromesco met geroosterde broccolini. En de Groene Olifant pakt uit met een tarte tatin met wortel en pastinaak, een wittebonencassoulet met geroosterde venkel en een paddenstoelentartaar.

Culinaire tradities vieren

Allemaal normale gerechten met normale ingrediënten. En dat was ook precies de bedoeling, zegt Marszal. ‘Als mensen iets op de menukaart zien staan dat ze herkennen en dat vertrouwd voelt, wordt het gemakkelijker om voor de plantaardige optie te kiezen.’

Geen quinoaburgers of jackfruitbroodjes dus, maar spruitjes en venkel.

Daarvoor hoeven chefs niet ver van huis te kijken. De eigen culinaire tradities bieden vaak voldoende inspiratie. Bijvoorbeeld in het geval van de CousCousbar. ‘De Marrokaanse keuken is in de basis best wel vegan. Dus we hoefden niet op zoek naar vervangers’, zegt mede-eigenaar Samira Dahmani. En hoewel de Franse keuken niet bekendstaat om zijn plantaardige aanpak, zijn witte bonen ook daar traditioneel onderdeel van het menu.

Uitgangspunt is uiteindelijk vooral om een lekker, volledig gerecht aan te bieden aan klanten. Marszal: ‘Een gerecht dat niet alleen herkenbaar is, maar dat mensen ook het vertrouwen geeft dat ze na het eten voldaan zullen zijn.’

Ingrediënten worden daarom niet weggelaten of simpelweg vervangen door een plantaardige variant, maar gerechten worden from scratch opgebouwd met groenten, peulvruchten en granen als uitgangspunt. De vegan pastrami-sandwich van Petit Lou, met pastrami van vleesvervangermerk Planted, is een uitzondering op die regel.

De sandwich met plantaardige pastrami van Petit Lou. | Credits: Maaike Kooijman

Een logische keuze

Allemaal leuk en aardig, maar dan moeten klanten de gerechten wel bestellen. Dat pakken de ondernemers allemaal op hun eigen manier aan. De gerechten van de Groene Olifant en de CousCousbar staat duidelijk aangeduid als vegan, die van Bar Bouche juist niet. Uiteindelijk, zegt Marszal, is het vooral belangrijk dat de nieuwe gerechten echt worden geïntegreerd in de menukaart. ‘Zodat het niet als “het alternatief” voelt, maar als een logische keuze.’

Omdat de gerechten pas net op de menukaarten zijn verschenen hebben de ondernemers nog weinig inzicht in de verkoopcijfers. Maar de eerste resultaten lijken veelbelovend. Tim Suijderhoud van Bar Bouche zegt dat plantaardige gerechten weliswaar minder worden verkocht dan vlees- en visgerechten, maar dat het ‘weinig scheelt’. Ook bij Petit Lou lopen de plantaardige gerechten goed. Eigenaar Savoia: ‘Veel klanten vragen waar de pastrami vandaan komt. Als ik zegt dat ‘ie vegan is, geloven sommigen het niet.’

Geïnspireerd

Naast de nieuwe gerechten zijn er in de keukens van de deelnemende horecagelegenheden ook minder zichtbare veranderingen doorgevoerd. Zo vervingen enkele ondernemers roomboter door plantaardige boter, en ook de vegan kookroom doet het goed.

Dat zijn ingrediënten die in dierlijke variant een behoorlijke voetafdruk hebben. Marszal doet een snelle rekensom: ‘Als de bonenstoof van de Groene Olifant veertig keer per week wordt verkocht in plaats van een vegetarisch gerecht met boter en room, bespaart dat per jaar ongeveer 900.000 liter water en zo’n 1,75 ton CO2-equivalent. De impact van het vervangen van zuivel wordt enorm onderschat. Als je puur naar de klimaatimpact kijkt, is zuivel zelfs vervuilender dan kippenvlees.’

Het vlees verdwijnt voorlopig nog niet van de menukaarten. Maar de ondernemers en hun medewerkers zijn wel geïnspireerd. Chef Alex van de Groene Olifant: ‘Niemand van ons had verwacht dat bonen zo lekker konden zijn.’

Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.

Lees ook:

• Ook op Urk snappen ze dat plantaardige en hybride vis de toekomst is, volgens deze vegan visboer
• 3 lessen over plantaardig eten in de Efteling: ‘De vegakroket heet gewoon ‘kroket”
• Plant Protein Forward versterkt ketens plantaardige eiwitten van eigen bodem: ‘Edamame-teelt is vertienvoudigd’

The post Zo vergroenen Amsterdamse restaurants hun menukaart: ‘Het eten moet vooral vertrouwd zijn’ appeared first on Change Inc..

In een artikel van de MIT Technology Review over tien doorbraaktechnologieën voor 2026 kreeg de natrium-ion begin deze maand een prominente vermelding. Dat lijkt niet overdreven, want eind vorige week meldde CATL, de grootste batterijfabrikant voor elektrische voertuigen ter wereld, in juli te starten met de massaproductie van een natrium-ionbatterij.

Aan natrium-ionbatterijen wordt al jaren hard gewerkt, omdat er veel potentiële voordelen zijn. Change Inc. bespreekt de belangrijkste ontwikkelingen in zes vragen.

Wat zijn de sterke punten van de natrium-ionbatterij?

Natrium-ionbatterijen werken met dezelfde principes als de lithium-ionbatterij. Tussen twee polen, de anode en de kathode, verplaatsen zich lithium- dan wel natrium-ionen via een chemische stof (de elektrolyt). Daarbij komt elektriciteit vrij als de batterij ontlaadt, en wordt energie opgeslagen als de batterij laadt.

Het gebruik van natrium kent drie grote voordelen. Door de overvloedige aanwezigheid van zoutlagen op aarde kan natrium bijvoorbeeld relatief goedkoop worden gewonnen. De kosten worden geschat op ongeveer 5 dollarcent per kilo, tegenover 15 dollar per kilo voor lithium.

De ruime aanwezigheid van natrium in verschillende delen van de wereld betekent ook dat er voor de winning geen afhankelijkheid is van een beperkt aantal grondstofleveranciers, zoals bij lithium wel het geval is. Dit is onder meer voor Europa strategisch aantrekkelijk.

Op de derde plaats zijn natrium-ionbatterijen inherent veiliger dan de lithium-ionvariant en werken ze bovendien bij lage temperaturen van minus 20 graden Celsius nog steeds goed.

Waardoor wordt grootschalige toepassing geremd?

De grootste zwakte van natrium-ionbatterijen tot nog toe is de lagere energiedichtheid. De dominantie van lithium-ionbatterijen is gestoeld op het feit dat dit type batterij op een relatief klein oppervlak veel energie kan opslaan, wat voor tal van toepassingen aantrekkelijk is, waaronder elektrisch rijden.

De ontwikkeling van natrium-ionbatterijen is echter zo sterk verbeterd dat de energiedichtheid nog maar beperkt achterloopt op die van lithium-ion. Zo hebben veel natrium-ionbatterijen inmiddels een dichtheid tussen de 120 en 160 wattuur per kilogram bereikt. Dat is vergelijkbaar met lithiumbatterijen die een relatief lage energiedichtheid hebben, maar zit nog wel onder het topsegment van de lithium-ionbatterijen, met een energiedichtheid van 250 wattuur per kilogram.

Voor welke toepassingen kunnen we natrium-ionbatterijen verwachten?

Op korte termijn doen natrium-ionbatterijen hun intrede in twee belangrijke markten: elektrisch vervoer en batterij-opslag ter ondersteuning van de balans van elektriciteitsnetten.

De Chinese batterijgigant CATL maakte afgelopen week bekend een natrium-ionbatterij op de markt te brengen voor lichte elektrische voertuigen, waarvoor de massaproductie in juli dit jaar wordt opgestart. Het gaat om een batterij die volgens CATL specifiek goed presteert onder koude condities tot minus 30 graden Celsius. De energiedichtheid is 175 wattuur per kilogram en de batterij heeft een capaciteit van 45 kilowattuur.

Op het gebied van energieopslag is onder meer het bedrijf Peak Energy actief met grote installaties met natrium-ionbatterijen. Daar is veel vraag naar vanwege de behoefte om schommelingen in het aanbod van hernieuwbare energie uit zon en wind op te vangen.  Peak Energy sloot afgelopen november een grote overeenkomst met energiebedrijf Jupiter Power voor de levering van bijna 5 gigawattuur aan opslagcapaciteit tussen 2027 en 2030.

Hoe groot is de potentiële markt?

De markt voor lithium-ionbatterijen blijft de komende tien jaar naar verwachting flink groeien, maar krijgt wel concurrentie van natrium-ion als kleine broer. Volgens onderzoeksbureau Research and Markets kan de markt voor natrium-ionbatterijen de komende tien jaar van vrijwel nul naar een omvang van rum 30 miljard dollar op jaarbasis groeien.

Ter vergelijking: afgelopen jaar had de markt voor lithium-ionbatterijen wereldwijd een omvang van 134 miljard dollar. Dat kan volgens analisten doorgroeien naar 865 miljard dollar in 2034.

Fabriek voor natrium-ionbatterijen in China. | Credits: Getty Images

Hoe ver zijn de Chinezen met natrium-ionbatterijen?

Chinese bedrijven domineren de markt voor lithium-ionbatterijen en hebben ook fors ingezet op de ontwikkeling van natriumbatterijen. CATL js hierbij één van de belangrijkste spelers.

Ook BYD, de grootste Chinese fabrikant van elektrische auto’s, heeft eigen productiefaciliteiten opgezet voor natrium-ionbatterijen. Opvallend genoeg ligt de focus daarbij in eerste instantie niet op auto’s, maar op grootschalige opslagsystemen voor netwerkinfrastructuur.

Wat gebeurt er in Europa en Nederland?

Voor Europa bieden natrium-ionbatterijen kansen om de afhankelijkheid van China op de batterijmarkt te verkleinen. De winning van natrium kan in Europa plaatsvinden en diverse Europese partijen hebben zich op de natrium-iontechnologie gestort.

In Duitsland speelt het Fraunhofer onderzoeksinstituut een belangrijke rol met onder meer pilotprojecten voor opslagsystemen op basis van natrium-ionbatterijen. Verder maakte de Zweedse ontwikkelaar van natrium-ionbatterijen Altris afgelopen week bekend een strategische samenwerking te hebben gesloten met de Tsjechische batterijfabrikant Draslovka. Samen willen ze een Europese toeleveringsketen voor natrium-ionbatterijen opzetten.

Nederland zit ook niet stil. Zo heeft chemiebedrijf Nobian, dat onder meer in Twente en Groningen zout wint, samen met Exergy Storage, de Universiteit Twente en innovatieplatform ISPT het samenwerkingsverband Starbatch opgezet voor de ontwikkeling van natriumbatterijen.

Lees ook:

• Nederlandse zoutbatterij zou ons minder afhankelijk kunnen maken van schaarse metalen uit het buitenland
• 5 batterij-innovaties waar iedereen reikhalzend naar uitkijkt
• Deze batterijen gaan lithium-ion vervangen, maar de vraag is wanneer

The post De natrium-ionbatterij kan in 2026 echt doorbreken: 6 dingen die je moet weten appeared first on Change Inc..

De Nederlandse supermarkten Albert Heijn, Jumbo en Lidl scoren relatief hoog op de nieuwe Superlijst Groen Europa en zitten in de top 5 van 27 onderzochte supermarkten. De lijst is samengesteld door onderzoeksbureau Questionmark en de organisaties ProVeg, Wereld Natuurfonds NL en Madre Brava.

Zeven Europese supermarkten hebben gedetailleerde routekaarten opgesteld om hun emissies van broeikasgassen te verminderen. In Nederland zitten daar Lidl en Albert Heijn bij. Voor supermarkten in Europa geldt wel dat de emissies van broeikasgassen in de meeste gevallen nog stijgen. In Nederland laat alleen de uitstoot van Jumbo een lichte daling zien.

Lees ook: Burgers met bonen: zo loodsen supermarkten meer plantaardige eiwitten de winkelmandjes in

Landen rond Noordzee mikken op 100 gigawatt aan windenergie

Ministers van negen Noordzee-landen hebben maandag tijdens een conferentie in Hamburg een verklaring opgesteld, waarmee ze zich verbinden aan het realiseren van in totaal 100 gigawatt aan capaciteit voor windenergie op de Noordzee via projecten met publieke ondersteuning. Dit geldt als een tussenstap op weg naar de uitbouw van windenergie op de Noordzee naar 300 gigawatt in 2050.

Ook Nederland, dat in 2032 in totaal 21 gigawatt aan capaciteit voor windmolens op de Noordzee wil realiseren, is ondertekenaar van de verklaring. Onderdeel van het plan is een nauwere samenwerking tussen netbeheerders van verschillende landen voor sterkere samenwerking bij de aanleg van infrastructuur voor windenergie op de Noordzee.

Lees ook: Uitbreiding van windenergie op zee: 5 vragen over de hobbels en strategische kansen voor Nederland

Circulaire scaleup PeelPioneers maakt doorstart

Sinaasappelschillenverwerker PeelPioneers wordt alsnog gered. Na het faillissement neemt ‘Foodveteraan’ Rimmert de Jong de fabriek van Peelpioniers in Den Bosch over. Als oud-ceo van foodbedrijf Royal Steensma, een belangrijke klant van de scaleup, werkte hij al jaren met PeelPioneers samen. ‘Dit mag niet verloren gaan’, zegt De Jong over de circulaire fabriek die wekelijks 250 ton sinaasappelschillen verwerkt tot ingrediënten voor voedsel en cosmetica.

Van de 40 medewerkers houden in elk geval twaalf tot vijftien mensen hun baan. En mogelijk meer, want de biochemietak van PeelPioneers gaat naar het Spaanse foodtechnologiebedrijf CEAMSA. Ook de vezelproductie wordt naar Spanje (Murcia) verplaatst. Hoeveel medewerkers mee over gaan, is nog niet bekend. Medeoprichter en voormalig ceo Bas van Wieringen laat aan MT/Sprout weten dat hij blij is dat het boek een ‘nieuw hoofdstuk’ krijgt.

Lees ook: Financiering ophalen als foodscaleup is niet makkelijk: deze lessen helpen

Investeringen in energietransitie naar $2.300 miljard in 2025

In 2025 is er wereldwijd voor liefst 2.300 miljard dollar geïnvesteerd in de energietransitie. Dat is 8 procent meer dan een jaar eerder, zo blijkt uit berekeningen van onderzoeksbureau BloombergNEF.

Bij deze telling worden investeringen in hernieuwbare energie, toeleveringsketens voor schone energietechnologie, aandeleninvesteringen in clean tech-startups en schuldfinanciering voor duurzame-energieprojecten meegerekend. Het grootste deel van de investeringen ging naar elektrische auto’s en de ontwikkeling van laadinfrastructuur. Daar werd wereldwijd 893 miljard dollar aan besteed in 2025, 21 procent meer dan een jaar eerder.

Lees ook: Infographic: Europa overtroeft VS komende 5 jaar met investeringen in technologie voor schone energie

Klassieke rookworst HEMA keert terug mét Beter Leven-keurmerk

HEMA keert terug naar zijn oude leverancier van rookworst, na feedback van klanten. Dat meldde het warenhuisconcern maandag. HEMA wisselde een jaar geleden van leverancier, omdat het bedrijf wilde werken met het Beter Leven Keurmerk. Dat blijft behouden, omdat de oude leverancier van de rookworst inmiddels heeft toegezegd daar ook mee te gaan werken. Klanten misten volgens HEMA de specifieke smaak van de oude rookworst.

HEMA biedt naast de klassieke rookworst ook een biologische rookworst en een vegetarische ookworst aan.

Lees ook: Changemaker Marieke Doolaard (HEMA): ‘Je moet dingen zo aanpakken dat de klant er blij van wordt’

Ook in de media:

• Amerikaanse miljardair Michael Bloomberg verhoogt klimaatfinancierng tot meer dan $ 3 miljard (FT)
• Subsidiepot van € 78 miljoen voor elektrische trucks kan deze wel al op zijn (NOS)
• Bijna alle supermarkten verkopen nog varkensvlees zonder welzijnskeurmerk (Wakker Dier)
• Prijs elektrische occasion daalt met bijna 9 procent in 2025 (Autoscout24)
• Future Up gaat samenwerking met het UN Global Compact NL voor duurzaam ondernemen (Future Up)
• Bedrijf achter MyWheels neemt minderheidsbelang in Green Grid Solutions (The Sharing Company)
• Dikke bomen slaan verhoudingsgewijs veel meer CO2 op (Scientias.nl)
• Terminal voor CO2-opslag in Vlissingen wordt centrale hub voor Noordzee (Duurzaam Ondernemen)

The post Nieuwsupdate: Nederlandse supermarkten relatief ‘groen’ binnen Europa en forse windambities Noordzee-landen appeared first on Change Inc..

De fabriek in Den Bosch gaat door als PeelPioneers Ingredients. ‘Foodveteraan’ Rimmert de Jong neemt de activiteiten over, gesteund door een anonieme investeerder. Beiden hebben een belang van 50 procent in het nieuwe bedrijf. Welk bedrag er met de deal gemoeid is, delen de nieuwe eigenaren niet.

De Jong is een goede bekende van de circulaire scaleup. Tot voor kort was hij ceo van Royal Steensma, een leverancier van bakkerijproducten als gekonfijt fruit en amandelspijs en een van de grootste klanten van PeelPioneers.

Sinaasappelschillen verwerken tot ingrediënten voor industrie

Vanaf 1 februari zwaait De Jong de scepter over een circulaire fabriek waar wekelijks zo’n 250 ton sinaasappelschillen worden verwerkt tot sinaasappelblokjes en -olie. Ingrediënten voor de voedsel- en verzorgingsindustrie: de blokjes gaan naar Royal Steensma, de olie wordt onder meer verwerkt in de mayo’s van Mayoneur, het bier van Two Chefs Brewing en de schoonmaakmiddelen van Seepje.

De technologie om grondstoffen uit sinaasappelschillen te halen komt uit de koker van Sytze van Stempvoort. Als student scheikunde in het Engelse York werkt hij mee aan het Orange Peel Exploitation Company-project (OPEC), een internationale samenwerking tussen verschillende universiteiten om zo veel mogelijk uit citrusschillen te halen. Denk aan grondstoffen voor bioplastic en biobrandstof.

Eenmaal terug in Nederland pitcht hij het idee om er een bedrijf van te maken op een ondernemersevent. Van Wieringen en Lindy Hensen, naast co-founders van PeelPioneers ook de mensen achter accelerator Tekkoo, zien er iets in. Met 1 miljoen euro startkapitaal bouwen ze in 2017 de eerste pilotfabriek van het bedrijf, in Son en Breugel.

Die sinaasappelblokjes waren De Jongs eigen idee. ‘In 2017 bezocht ik de oprichters in hun pilotfabriek in Son en Breugel’, vertelt hij. ‘Toen heb ik gezegd: pak de mooiste schillen en maak daar blokjes van, dan ga ik die van jullie kopen. Daarvoor kochten we die volledig in Italië in – nou, ze vielen daar van hun stoel toen ze dit hoorden. In 2023 en 2024 waren de oogsten in Italië heel slecht, toen zijn de volumes van PeelPioneers zelfs onze redding geweest.’

Dit mag niet verloren gaan, dacht De Jong dan ook toen hij hoorde van het faillissement. ‘Qua timing kwam het heel goed uit. Royal Steensma is twee jaar geleden verkocht aan het Amerikaanse Dawn Foods. De afspraak was dat ik tot 1 februari van dit jaar aan zou blijven als bestuurder.’

PeelPioneers: ‘Open en gesloten’ fabriek

De Jong start door met een team van twaalf tot vijftien mensen, die al in de fabriek werkzaam waren. Vanaf 2 februari moet de schillenfabriek, die inmiddels zo’n anderhalve maand stil ligt, weer volledig operationeel zijn.

Bij het faillissement had PeelPioneers 40 mensen in dienst; hoeveel medewerkers in totaal hun baan behouden, is nog niet bekend. Dat heeft te maken met het tweede deel van de ‘dubbele doorstart’.

In Den Bosch draaiden namelijk twee processen naast elkaar: een mechanisch proces waarbij geur- en smaakstoffen uit de schillen werden gehaald (de zogeheten ‘open fabriek’) en een chemisch proces waarbij vezels uit de schillen werden gehaald (de ‘gesloten fabriek’). Die vezels worden gebruikt als natuurlijk bind- of verdikkingsmiddel in bijvoorbeeld vleesvervangers en sauzen.

De open en gesloten fabriek opereerden voor het faillissement al gescheiden van elkaar, in aparte hallen, en zijn gescheiden verkocht. De biochemietak, inclusief IE-rechten, is ingelijfd door het Spaanse foodtechnologiebedrijf CEAMSA – ook een klant. De nieuwe eigenaar wil de vezelproductie naar de regio Murcia verplaatsen.

‘De citrusregio van Spanje’, zegt Van Wieringen. PeelPioneers had zelf plannen om in dit gebied een vezelfabriek te openen. ‘CEAMSA zet die plannen voort met ons technische team. Om hoeveel mensen dat gaat, zijn we nog aan het uitzoeken.’

De founder blijft bij beide doorstarts betrokken. ‘Om de overgang te begeleiden en de business verder te ontwikkelen’, zegt hij. ‘Maar ik kom niet in dienst.’

Opstart fabriek duurde langer dan verwacht

Technisch gezien bestond het bedrijf uit twee totaal verschillende onderdelen, noteert ook curator Dirk School in het eerste faillissementsverslag. Hij besloot beide divisies te splitsen voor een grotere kans op een succesvolle verkoop. Wegens financiële problemen lag de vezelproductie toen al een tijdje stil.

In 2020 scoorde PeelPioneers 10 miljoen euro voor de bouw van de schillenfabriek in Den Bosch. De Europese Investeringsbank legde in via het European Circular Bioeconomy Fund (ECBF) en ook Rabobank, Stichting Doen en de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) haakten aan. Maar met een fabriek vol zelfontwikkelde machines, die bovendien allemaal aan elkaar gekoppeld moesten worden, duurde de opstart langer dan verwacht.

Om de kosten te kunnen blijven dekken, moest de scaleup de afgelopen twee jaar extra financiering ophalen – via crowdfunding, maar ook via brugrondes van aandeelhouders. Het duurde tot eind 2024 voor de fabriek volledig operationeel was en tot het derde kwartaal van 2025 voordat de verkoop goed op stoom kwam. ‘In de tweede helft van 2025 is de verkoop exponentieel gestegen’, zegt Van Wieringen. ‘Die cijfers hadden we eigenlijk al drie kwartalen eerder aan onze investeerders willen laten zien.’

Nieuw hoofdstuk voor PeelPioneers

Alleen draaide de fabriek op dat punt nog geen break-even, waarop de bereidheid van aandeelhouders om bij te storten afnam, blijkt uit het verslag van de curator. Op zoek naar nieuwe financiering werd in 2025 al gestart met onderhandelingen voor de verkoop van beide divisies, al dan niet in combinatie met een overbruggingsfinanciering.

‘Dat is toen niet gelukt’, zegt Van Wieringen. ‘De route die we nu bewandelen, komt in de buurt van de uitkomst die we toen voor ogen hadden.’ Waren de nieuwe eigenaren toen al als potentiële kopers in beeld? ‘Daar kan ik niets over zeggen.’ Maar, benadrukt hij desgevraagd, het faillissement was zeker geen vooropgezet een-tweetje. ‘Absoluut niet.’

De fabriek van PeelPioneers is een zogeheten first of a kind-fabriek; de eerste in zijn soort. Van Wieringen: ‘De afgelopen jaren hebben we ervaren hoe uitdagend het is om zo’n fabriek op te zetten. Gemiddeld kost dat twintig jaar en tussen de 20 en 30 miljoen euro aan investeringen, blijkt uit onderzoek. Wij waren nog geen tien jaar bezig en hebben in die tijd 15 miljoen opgehaald – in die zin deden we het nog niet zo slecht.’

De doorstart is voor hem een bevestiging dat PeelPioneers bezig was met ‘dingen die hout snijden’. ‘Het doet me enorm goed dat uitgerekend deze industrieveteranen zijn ingestapt. Sytze, Lyndy en ik zijn PeelPioneers begonnen omdat we willen laten zien dat de circulaire economie op grote schaal kan werken. Ik ben blij dat dat boek nu een nieuw hoofdstuk krijgt.’

Lees ook:

• In Brabant verrijst het Silicon Valley van de plantaardige chemie
• Dit zijn 4 grote voordelen voor bedrijven die meebewegen met de groene economie
• Na notitieboekjes wil MOYU ook verpakkingsindustrie boomvrij maken, met verpakkingen van steenpapier

The post PeelPioneers maakt doorstart: circulaire fabriek gered, vezelproductie naar Spanje appeared first on Change Inc..

Juist omdat de klimaattransitie zo ingrijpend is, draait zij niet alleen om techniek, prijzen of infrastructuur, maar ook om wat we als samenleving normaal, wenselijk en vanzelfsprekend vinden. En precies daar oefent reclame haar grootste invloed uit.

Reclame is namelijk geen neutraal informatiekanaal. Ze vertelt ons niet alleen wat er te koop is, maar vooral wat erbij hoort. Door herhaling, aantrekkelijke beelden en rolmodellen normaliseert reclame bepaald gedrag: verre vliegreizen als vrijheid, grote auto’s als succes, overvloedige consumptie als beloning. Dat gebeurt grotendeels onbewust, maar met grote maatschappelijke impact.

Fossiele reclame normaliseert niet-duurzaam gedrag

In het advies dat we met een groep wetenschappers in 2023 opstelden voor de Tweede Kamer, laten we zien dat fossiele reclame structureel niet-duurzaam gedrag normaliseert. Ze wekt de indruk dat dit gedrag gangbaar is, breed geaccepteerd en sociaal gewenst. Daardoor ontstaat een vertekend beeld van de werkelijkheid: mensen denken dat ‘iedereen’ vliegt, veel consumeert en weinig geeft om duurzaamheid, terwijl onderzoek laat zien dat veel mensen juist wél duurzame waarden en intenties hebben.

Die misperceptie heeft gevolgen. Ze ontmoedigt individuen om duurzaam gedrag te vertonen of uit te dragen (“wat maakt mijn keuze uit?”), maar ook overheden en bedrijven om ambitieus beleid te voeren (“is hier wel draagvlak voor?”). Zo ontstaat wat gedragswetenschappers Thijs Bouman en Linda Steg een spiral of inaction noemen: een zichzelf versterkende dynamiek waarin iedereen afwacht, terwijl veel mensen eigenlijk verandering willen.

Vanuit dat perspectief is een reclameverbod allesbehalve triviaal. Door fossiele reclame te weren uit de publieke ruimte, wordt niet-duurzaam gedrag minder zichtbaar, minder aantrekkelijk en vooral minder vanzelfsprekend. Dat is geen detail, maar een fundamentele ingreep in het symbolische landschap waarin keuzes worden gemaakt.

Mensen leiden sociale normen af uit omgevingssignalen

Symbolen doen namelijk werk. Mensen leiden sociale normen niet af uit beleidsstukken of statistieken, maar uit signalen in hun omgeving: wat zien we op straat, in media, op billboards? Wanneer de overheid expliciet zegt: dit gedrag promoten we hier niet meer, dan is dat een krachtig institutioneel signaal. Het verschuift de morele lat: van “dit hoort erbij” naar “hier moeten we kritisch naar kijken”.

Wetenschappelijk onderzoek onderbouwt dat zulke normerende signalen effect hebben. Studies laten zien dat publieke besluiten (zoals wetten of rechterlijke uitspraken) waargenomen sociale normen kunnen verschuiven, zelfs zonder directe gedragsdwang. Mensen voelen zich gesteund om positie te kiezen zodra ze merken dat zij niet alleen staan. Dat kan leiden tot kantelpunten, waarin nieuw gedrag zich sneller verspreidt en beleid en draagvlak elkaar versterken.

Reclameverbod alleen niet genoeg

Belangrijk daarbij is: een reclameverbod is geen eindpunt. In ons advies benadrukken we expliciet dat zo’n verbod essentieel, maar niet voldoende is. Aanvullend beleid blijft nodig om duurzame keuzes daadwerkelijk goedkoper, makkelijker en comfortabeler te maken. Zolang vliegen structureel goedkoper is dan de trein, blijft duurzaam gedrag voor veel mensen moeilijk, hoe goed hun intenties ook zijn.

Maar die constatering pleit niet tegen normering; ze pleit voor volgorde en samenhang. Wie zegt dat we eerst alle randvoorwaarden perfect op orde moeten hebben voordat we normen stellen, zet de transitie op slot. Juist normstellende maatregelen kunnen het gesprek verschuiven van individuele schuld naar systeemverantwoordelijkheid en zo vervolgmaatregelen aanjagen. Het alternatief (wachten, nuanceren, blijven normaliseren wat we eigenlijk willen afbouwen) is geen neutrale keuze. Dat betekent in de praktijk dat fossiele reclame haar werk ongestoord kan blijven doen: consumptie aanjagen, normen vervormen en transitie vertragen.

Dus ja, een reclameverbod is symbolisch. Maar in een wereld waarin reclame zélf vooral via symbolen werkt, is dat precies waarom het zo krachtig is. Het verandert niet alles in één keer, maar het zet iets fundamenteels in beweging: wat we normaal vinden. En zonder die verschuiving komt geen enkele transitie van de grond.

Reint Jan Renes is gedragswetenschapper en lector Psychologie voor een Duurzame Stad aan de Hogeschool van Amsterdam.

Lees ook:

• Gedrag met hoge CO2-impact moeilijk te veranderen, maar Milieu Centraal ziet toch veel kansen
• Polarisatie kan teken van sociaal kantelpunt zijn’, zegt hoogleraar duurzaamheid & marketing Jan Willem Bolderdijk
• Groene voornemens voor 2026: met deze 19 keuzes verklein je je klimaatvoetafdruk

The post Verbod op fossiele reclame symboolpolitiek? Dat is precies de misvatting appeared first on Change Inc..

Het aantal publieke laadpunten voor elektrische auto’s is in Nederland in de afgelopen jaren verdrievoudigd van zo’n 63.000 in 2020 naar bijna 210.000 vorig jaar. Dat meldt Nu.nl op basis van cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De meeste laadpunten vind je in Amsterdam en Rotterdam. In zo’n veertig gemeenten is echter een afname te zien.

De komende jaren gaat het laadnetwerk in Europa waarschijnlijk nog veel meer groeien. Laadpaalexploiteur Fastned heeft tot 200 miljoen euro aan nieuwe groene financiering opgehaald bij ABN AMRO, Crédit Agricole, ING, Invest-NL en Rabobank om de uitrol van zijn netwerk in Europa te versnellen, meldt het bedrijf in een persbericht. Het gaat in eerste instantie om 100 miljoen euro aan toegezegd kapitaal voor uitrol in België en Zwitserland, en daarnaast een optie van nog eens 100 miljoen euro voor uitbreiding naar andere landen.

Toch groeit het aantal laadpalen niet snel genoeg, vindt energiebedrijf Vattenfall. ‘Het aantal elektrische auto’s groeit verhoudingsgewijs veel sneller dan het laadnetwerk in Nederland’, zegt de directeur van Vattenfall InCharge op BNR.

Lees ook: Geld verdienen met je laadpalen: dat kan nu met een nieuw soort emissiecertificaten

Fabriek Avantium opent (nog) later

Biotechbedrijf Avantium stelt de opening van zijn fabriek in Delfzijl uit door bouwproblemen. De afronding van de bouw staat nu gepland voor medio 2026, meldt het FD. De verkoop van de op suiker gebaseerde plasticgrondstof FDCA start dan in de tweede helft van dit jaar. Eigenlijk zou de fabriek in het eerste kwartaal al klaar moeten zijn.

Het herstelwerk gaat naar verwachting 7 miljoen euro kosten, schrijft de krant. Dat is bijna de helft van de 15 miljoen euro die het ministerie van Klimaat en Groene Groei eerder heeft vrijgemaakt voor het bedrijf. Dat nieuws deed de koers van het aandeel Avantium opnieuw dalen. Sinds 2020 heeft het biotechbedrijf zo’n 80 procent van zijn waarde verloren.

Lees ook: Ultieme test voor Avantium: groen én winstgevend worden

Groningen zet stap richting circulaire waterketen

Vier partijen in Noord-Nederland zijn er na drie jaar gezamenlijk onderzoek in geslaagd om medicijnresten uit gezuiverd rioolwater dusdanig effectief te verwijderen dat het water geschikt wordt voor de industrie. Nu wordt gezuiverd rioolwater geloosd in een kanaal dat uitmondt in de Waddenzee. In dat water, dat ook weer een bron is voor nieuw drinkwater, komen normaal nog wel medicijnresten terecht.

Nu zou het extra gezuiverde water in plaats daarvan naar de groeiende industrie in Groningen kunnen gaan. Daar staan grote datacenters en moeten verschillende groene fabrieken verrijzen, zoals die van Avantium. Onderzoeksproject REGAIN zegt dan ook twee problemen tegelijk aan te pakken: enerzijds de toenemende vervuiling van het oppervlaktewater en de Waddenzee, anders de groeiende vraag naar water voor de industrie. Die staat vooral ‘s zomers op gespannen voet met de drinkwatervraag van gezinnen, bedrijven en landbouw.

Waterschap Noorderzijlvest en North Water (een joint venture van Waterbedrijf Groningen en Evides Industriewater) gaan nu samen onderzoeken of ze de methoden in hun productieprocessen kunnen integreren. Daarvoor zijn nog wel grote investeringen nodig.

Lees ook: Vakkenvuller bij de Jumbo wil wereldwijd watertekort oplossen

Verkoop warmtepompen blijft achter bij doelstellingen

In 2025 zijn er 126.000 warmtepompoen geleverd aan groothandels en installateurs. Dat zijn er zo’n 15.000 meer dan een jaar eerder, maar lang niet genoeg om de beleidsdoelstelling uit de nationale Aanpak Warmtepompen 2025-2030 te behalen. Dat blijkt uit cijfers van de Vereniging Warmtepompen.

De groei van warmtepompen lijkt bovendien af te nemen. In het vierde kwartaal werden zelfs ruim 10 procent minder warmtepompen geleverd dan in dezelfde periode eind 2024. ‘Het nieuwe kabinet zal de nationale Aanpak Warmtepompen 2025-2030 voortvarend moeten steunen om de sectorcapaciteit tussen nu en 2030 te verdubbelen, om daarmee zo dicht mogelijk bij de beleidsdoelstelling voor 2030 te komen’, zegt voorzitter Frank Agterberg.

Om warmtepompen ook betaalbaar te maken voor woningcorporaties, heeft de sector zich ten doel gesteld om de kosten van warmtepompen voor sociale huurwoningen te halveren. Het gaat om een samenwerking tussen brancheorganisatie Techniek Nederland, corporatiekoepel Aedes, het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, kenniscentrum TNO en drie andere partijen, schrijft Trouw. Onder meer een langere levensduur en onderhoud op afstand moeten de totale prijs van warmtepompen omlaag brengen.

Lees ook: Hoe een nieuwe Europese CO2-prijs de adoptie van warmtepompen en elektrische auto’s vanaf 2027 kan versnellen

Weinig elektrische rijders laden tijdens piekuren stroomnet

Het laden van elektrische auto’s wordt vaak genoemd als een risico voor overbelasting van het stroomnet tussen 16.00 en 21.00 uur. Toch laadt meer dan de helft van de leaserijders – vaak bewust – zijn auto standaard buiten de piektijden. Dat blijkt uit onderzoek van Groendus, Kenter en Ayvens onder 1.700 leaserijders.

Slechts 13 procent laadt zijn elektrische auto standaard tijdens piekuren, tegenover 55 procent die tijdens werktijd of ‘s nachts laadt. De overige 32 procent laadt afhankelijk van de batterijstatus. Bij die groep is dan ook de meeste winst te behalen. Vooral een financiële prikkel via de werkgever lijkt daarvoor een doorslaggevende factor.

Lees ook: Sander Pleij (Ayvens Nederland): ‘We zullen niet zomaar accepteren dat iemand zegt: doe mij nog maar een rondje diesel’

Nieuwe innovatiecampus in Nijmegen ontwikkelt duurzame zware bedrijfsvoertuigen

In Nijmegen is vrijdag de innovatiecampus van IntegratR geopend, een initiatief van heftruckfabrikant Hyster-Yale Nederland en Urban Mobility Systems. Doel is om de marktintroductie van zogenoemde zero-emissie heavy-duty equipment, zoals havenvoertuigen, graafmachines en andere bouw- en industriële machines, te versnellen.

IntegratR zegt in te spelen op een tekort aan test- en certificeringsfaciliteiten voor dergelijke machines in Europa. ‘De vraag groeit explosief. In de praktijk lopen fabrikanten echter vast’, wordt gesteld in het persbericht. Op de innovatiecampus kunnen zowel grote fabrikanten als kleine startups en scaleups samenwerken met onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Er kunnen uiteindelijk ook series worden gebouwd.

Lees ook: Opmerkelijk: Een gevechtstank op waterstof

Ook in de media:

• Britse inlichtingendiensten: klimaatverandering raakt nationale veiligheid (NOS)
• Noordzeelanden beloven samen windparken te bouwen én beschermen (Bloomberg)
• IEA: Europa gaat meer lng importeren dan ooit tevoren (Bloomberg)
• Burgers vragen hun gemeente alleen nog pfas-vrije producten in te kopen (Trouw)
• Klimaatminister Sophie Hermans (VVD) over subsidie voor wind op zee: ‘Forse stap, maar anders valt de sector stil’ (WNL)
• Hoe topman David Knibbe van verzekeraar NN Davos beleefde. ‘Helaas is klimaat controversieel geworden’ (NRC)
• Peter Wennink mist volgens critici focus op circulaire economie (Trouw)

The post Nieuwsupdate: Aantal laadpunten verdrievoudigd en opening fabriek Avantium uitgesteld appeared first on Change Inc..

Boudewijn Siemons (Havenbedrijf Rotterdam): ‘Geopolitiek en economisch hebben we wel wat huiswerk te doen’

In de interviewserie Horizon spreekt Change Inc. met ceo’s die aan de frontlinie staan van verandering. Het woord is aan Boudewijn Siemons, ceo van Havenbedrijf Rotterdam. ‘Je wilt een zekere strategische autonomie behouden door in Europa onze eigen basisgrondstoffen te blijven produceren. Anders komt de rest van wat er hier aan industriële productie plaatsvindt ook onder druk te staan.’

Waarom moet je dit lezen: De energietransitie en de noodzaak tot verduurzaming van het industriële cluster vragen om een ongekende transformatie van de economie in de Rotterdamse haven. Helemaal nu geopolitieke ontwikkelingen ervoor zorgen dat grondstoffen en industriële toeleveringsketens onverbloemd als machtsmiddel worden ingezet door grootmachten als China en de Verenigde Staten.

Lees hier hoe Siemons werkt aan de duurzaamheid én weerbaarheid van de industrie.

Nederlandse oplossing voor recyclen composiet van windturbines wordt op industriële schaal toegepast

Ze zijn groot, sterk en heel moeilijk te recyclen: windturbinebladen. Althans, dat gold voorheen. Want het lectoraat Kunststoftechnologie van Hogeschool Windesheim heeft een methode ontwikkeld waarmee composiet, waar de rotorbladen van gemaakt zijn, wel degelijk gerecycled kan worden.

Waarom moet je dit lezen: Rotorbladen hebben een ‘houdbaarheidsdatum’ van gemiddeld 20 tot 25 jaar, wat betekent dat de windmolens die in de jaren 90 en het begin van deze eeuw zijn geplaatst, nu als afval op de markt komen. ‘Omdat we steeds meer windmolens plaatsen, is dit een groeiende materiaalinstroom’, zegt associate lector Albert ten Busschen. Ook onderdelen van boten moderne vliegtuigen kunnen op deze manier gerecycled worden.

Lees hier alles over de nieuwe methode van Hogeschool Windesheim.

Uitbreiding van windenergie op zee: 5 vragen over de hobbels en strategische kansen voor Nederland

Dit jaar wordt naar verwachting slechts één gigawatt aan nieuwe capaciteit voor windparken op de Noordzee geveild. Dat is de helft van de oorspronkelijk beoogde twee gigawatt aan nieuwe capaciteit voor dit jaar. Waarom trapt het kabinet op de rem? Redacteur Jeroen beantwoordt de vragen die bovendrijven.

Waarom moet je dit lezen: Nederland wil van de Noordzee de nieuwe energiecentrale van Noordwest-Europa maken. De uitbouw van windparken op zee is onderdeel van de klimaatdoelen van Nederland, waarbij het streven is om in 2030 in totaal 39 procent van het eindverbruik van energie uit hernieuwbare bronnen te laten komen. Als er fors minder capaciteit bijkomt, geeft dat extra druk op het halen van de klimaatdoelen.

Lees hier de antwoorden op vragen over de uitbouw van windparken op zee en de rol van windenergie in de energietransitie.

Changemaker Celina Kroon (UMC Utrecht): ‘De zorg doet veel goede dingen, maar is ook een vervuilende sector’

Technisch optimalisaties van ziekenhuissystemen, minder verspilling van medicijnen, hernieuwbare energie inkopen. Het zijn mooie eerste stappen. Maar als we echt naar een gezonde, duurzame wereld willen, moeten we duurzaamheid gaan zien als kernvoorwaarde van een toekomstbestendig zorgsysteem, weet Celina Kroon, programmamanager duurzaamheid bij UMC Utrecht.

Waarom moet je dit lezen: De zorgsector is relatief laat begonnen met verduurzamen. Terwijl het juist in het belang van de sector is dat we in de toekomst gezond kunnen leven. ‘Daar voel ik me ook persoonlijk verantwoordelijk voor’, zegt Kroon. ‘Want hebben mijn kinderen straks nog schone lucht en schoon water?’

Lees hier hoe Celina Kroon het academisch ziekenhuis verduurzaamt.

Zo balanceren TenneT, Albert Heijn, AFAS en Fairphone tussen AI-gebruik en duurzaamheid

AI kan bedrijven helpen efficiënter te werken, kosten te besparen en meer impact te maken. Tegelijkertijd zegt bijna de helft van de leidinggevenden dat het gebruik van generatieve AI zorgt voor een toename van broeikasgasuitstoot van hun bedrijf. Hoe gaan bedrijven daarmee om?

Waarom moet je dit lezen: De meeste bedrijven willen van kunstmatige intelligentie profiteren of realiseren zich simpelweg dat ze niet achter kunnen blijven. Tegelijkertijd wordt het daarmee moeilijker om hun duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. Change Inc. sprak beslissers bij grote bedrijven.

Lees hier deel 5 in de reeks ‘Het AI-dilemma’.

Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:

• Subsidie voor bouw van windpark op Noordzee en belangrijk oceanenverdrag VN ingegaan (19 januari 2026)
• EU wil groene technologie uit Europa verplichten en miljoenen subsidie voor groen gas uit Groningen (20 januari 2026)
• Zorgen over potentie windparken op zee niet terecht en $ 8.662 miljard schade door natuurrampen (21 januari 2026)
• Zon en wind verslaan fossiel bij opwek stroom in EU en nieuwe stap bij recycling laminaat (22 januari 2026)
• Juridische bom onder miljardensubsidie Tata Steel en Amsterdam verbiedt openbare reclame vlees en fossiel (23 januari 2026)

The post Topverhalen van de week: Duurzame zorg, windturbines recyclen en ceo Havenbedrijf Rotterdam over weerbaarheid appeared first on Change Inc..

Opmerkelijk

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.

Meer voedsel produceren door efficiëntieslagen

In Science Advances brengen onderzoekers van Cornell University en het Europese Joint Research Centre in kaart hoe dat kan. En vooral: hoe we in de toekomst méér waarde kunnen produceren met mínder schadelijke uitstoot.

Dat heeft vooral te maken met de productiviteit van boerderijen, zegt hoofdonderzoeker Ariel Ortiz-Bobea. Ofwel: hoeveel productie boeren kunnen realiseren per eenheid van input.

Verbeterde efficiënte is vooral een trend in landen met hoge of middelhoge inkomens. In landen met lage inkomens, die vooral in Afrika liggen, is dat veel minder het geval.

De gemiddelde verandering in ‘uitstootintensiteit’ (emissies per unit output) tussen 1961 en 2021 per land.

Technologische vooruitgang stuwt productiviteit landbouw

Onder ‘input’ scharen de onderzoekers arbeid, kapitaal (machines) en materialen zoals zaden en meststoffen, waarbij vooral de materialen blijken uit te maken. Technologische vooruitgang, zoals verbeterde meststoffen, speelt een grotere rol bij het terugdringen van emissies dan efficiëntie op het gebied van arbeid. De onderzoekers onderscheiden overigens geen specifieke maatregelen binnen die technologische vooruitgang.

Om technologische vooruitgang te bevorderen, pleit Ortiz-Bobea voor een doelgerichte strategie voor onderzoek en ontwikkeling. Daar kan ook overheidsbeleid bij helpen, zegt de onderzoeker. ‘Als je kijkt naar de productiviteit van landbouw in de VS, zien we een afname in groei die vooral te maken heeft met de stagnatie van de financiering van onderzoek en ontwikkeling in de afgelopen vier decennia.’

Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.

Lees ook:

• Opmerkelijk: Gewassen worden minder voedzaam door klimaatverandering
• Opmerkelijk: Tomaten kweken zonder tomatenplant voor voedselzekerheid
• Opmerkelijk: Vissen veranderen lichaam om te overleven in opwarmende oceaan

The post Opmerkelijk: We kunnen méér voedsel produceren met mínder uitstoot van broeikasgassen appeared first on Change Inc..