Jeroen de Boer
25 augustus 2025, 07:08

Nieuwsupdate: minder land geraakt door bosbranden en cruciale verbetering voor lithium-zwavelbatterij

De oppervlakte van het gebied dat wereldwijd blootstaat aan bosbranden, vertoont een dalende trend. Verder in het nieuws: Tata Steel waarschuwt tegen bestempelen staalslakken als afval en flinke stap vooruit voor lithium-zwavelbatterij.

bosbranden Spanje Bosbrand in Spanje. | Credits: Getty Images

Gebied dat blootstaat aan bosbranden neemt af, vuur wel intenser

Drie Amerikaanse onderzoekers hebben trends in wereldwijde natuurbranden onderzocht en komen tot de conclusie dat er tussen 2002 en 2021 een afname is van gebied dat blootstaat aan bosbranden, zo schrijven ze in The Conversation. Dat is opvallend, aangezien de media-aandacht voor bosbranden toeneemt. Dat laatste is volgens de onderzoekers verklaarbaar doordat de intensiteit van branden toeneemt, met meer grote, lastig te blussen branden. Dat er minder gebied blootstaat aan natuurbranden komt mede door veranderingen in Afrika, waar uitbreiding van landbouwareaal ervoor zorgt dat er minder aaneengesloten stukken natuur zijn waar branden optreden.

Lees ook: Deze innovaties kunnen helpen bij het bestrijden en voorkomen van bosbranden

Tata Steel: verduurzaming wordt duurder als staalslak in de ban gaat

Tata Steel slijt staalslakken, de steenachtige restproducten die overblijven bij de productie van staal, momenteel deels als goedkoop bouwmateriaal. Er zijn echter toenemende zorgen over mogelijke gevaren voor de gezondheid bij de inzet van dit materiaal. Staatssecretaris Thierry Aartsen van Milieu bepaalde afgelopen juli dat er een gedeeltelijk verbod komt op het gebruik van staalslakken op risicovolle locaties. Als het restmateriaal officieel als ‘afval’ wordt bestempeld, moet Tata gaan investeren in alternatieve verwerking. De kosten die dat meebrengt, kunnen volgens Tata een probleem vormen voor de financiering van andere verduurzamingsplannen, zo meldt het FD. Daarover is het bedrijf nog in gesprek om met de overheid, in verband met mogelijke staatssteun.

Lees ook: Sjoerd van Krimpen (Steel CleanUp): ‘We willen afval van staal volledig verwerken’

India loopt tegen 2 uitdagingen met wereldambities voor zonne-energie

India ziet grote kansen voor zonne-energie en wil in navolging van China een wereldspeler worden op dit gebied. Het land heeft al zo’n 100 gigawatt aan capaciteit voor zonnestroom geplaatst en mikt op forse verdere groei. Daarbij zijn er wel twee grote uitdagingen, zo blijkt uit een reportage van Bloomberg. Op de korte termijn is er aan de exportkant de afhankelijkheid van de VS, waarbij de heffingen van president Trump Indiase producenten van zonnepanelen raken. Daar staan groeimogelijkheden voor de binnenlandse markt tegenover, maar een tweede kwetsbaarheid is dat Indiase producenten voor vrijwel alle cruciale onderdelen van zonnepanelen afhankelijk zijn van importen uit China. Voor strategische autonomie van de Indiase zonne-industrie is het van belang de fabrikanten veel sterker gebruik kunnen maken van lokale toeleveranciers.

Lees ook: Opmerkelijk: 5 grafieken die laten zien hoe China iedereen voorbij snelt met zonne- en windenergie

Nieuwe kans voor doorbraak lithium-zwavelbatterij

Lithium-zwavelbatterijen gelden al enkele jaren als een veelbelovend alternatief voor de alomaanwezige lithiumionbatterij. Dat komt onder meer door de betere prestaties op het gebied van energiedichtheid, brandveiligheid en laadsnelheden. Het grote probleem: slijtage zorgt ervoor dat de capaciteit van lithium-zwavelbatterijen relatief snel daalt. Noorse onderzoekers denken daar iets op gevonden te hebben, zo meldt Interesting Engineering. De slijtage wordt veroorzaakt door de beweging van lithium-polysulfiden tussen de elektroden van de batterijen, maar met een speciale coating van de separator die de twee zijden van de batterij scheidt, worden schadelijke chemicaliën tegengehouden. Dit zou een verbetering van het aantal laadcycli van tweehonderd naar duizend mogelijk maken, wat commercialisatie voor gebruik in elektrische auto’s een stuk dichterbij brengt.

Lees ook: 5 batterij-innovaties waar iedereen reikhalzend naar uitkijkt

Tropische krab rukt op aan Nederlandse kust

Een minikrab uit Zuid-Europa rukt op bij de Nederlandse kusten: de kokerwormkrab maakt gebruik van tunnels van zand, slik en schelpengruis die onder meer de perkamentkokerworm in de zeebodem graaft. ‘Het is een soort ‘gedeeld appartement’, zegt ecoloog Jetze Van Zwol tegen Nature Today. ‘De krab profiteert van de beschutting zonder dat de worm er last van heeft’. De perkamentkokerworm is in opmars vanwege de stijging van temperaturen van zeewater als gevolg van het mildere winters en de krab volgt deze gastheer. In 2019 werd voor het eerst een kokerwormkrab gespot in Nederland en in 2025 is het beestje al op 23 verschillende plekken voor de kust waargenomen. Of de komst van de Zuid-Europese krab consequenties heeft voor inheemse soorten, is niet bekend.

Lees ook: Not In My Backyard, maar dan met vleugels en poten: deze dieren blokkeren bouwplannen

Ook in de media:

  • Prijs van klimaatcrisis stijgt: van voedselinflatie tot oplopende risicokosten bedrijven (NRC)
  • Wagenings bedrijf maakt van voedselresten alternatief voor palmolie (Volkskrant)
  • Forse stijging van nieuwe capaciteit kolencentrales in eerste helft 2025 (GEM)
  • Energie-Nederland: ‘Drukt op stroomnet is stille ramp voor economie (BNR)
  • Duitse tak van TenneT komt mogelijk weer in Duitse handen (NRC)
  • Nederlandse ondernemers voorzien Afrikaanse dorpen van zonnestroom (Volkskrant)
  • Hittegolven en bosbranden zorgen voor stijgende populariteit van ‘Coolcations’ (Bloomberg)
  • Google claimt dat energieverbruikt van AI-prompts drastisch is gedaald (Ars Technica)
  • In de ‘Global South’ worden wetenschappers als meest betrouwbare bron over klimaat gezien (Carbon Brief)
  • Nederland wordt steeds zonniger, onder meer door afname luchtvervuiling (KNMI)
  • Gericht bomen planten in steden helpt echt om verkoeling te brengen (FT)
  • Mondiale batterijproductie drie keer zo hoog als vraag door overcapaciteit en vertraging EV’s (Inside EV’s)
  • Hogere efficiëntie mijnbouw kan zorgen voor genoeg grondstoffen in duurzame economie (New Scientist).
  • Hitte heeft nadelig psychologisch effect: meer mensen met ‘sombere buien’ (Phys.org)
  • Wordt Scandinavië de nieuwe Costa del Sol? (Trouw)

Opmerkelijk: Hoe 'zwetende bomen' vooral in de tropen zorgen voor een positief klimaateffect

Bomen planten is goed om de opwarming van de aarde te beperken, want bomen nemen de CO2 die mensen uitstoten weer op. Toch? Helaas, zo simpel is niet.Het blijkt namelijk flink uit te maken waar je bomen plant. Naast de opname van CO2 door bomen zijn namelijk ook andere factoren die positief of juist negatief kunnen uitpakken voor het broeikaseffect.Uit een nieuwe studie van de University of California blijkt dat herbebossing vooral in tropische regio's een positief klimaateffect heeft. Dat komt door sterke 'zweeteffecten'.Opmerkelijk Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. de opmerkelijkste vondst van afgelopen week.Bomen zorgen voor meer warmtestraling Het broeikaseffect ontstaat doordat de lichtstraling van de zon die de aarde bereikt, deels wordt omgezet in infrarode wamtestraling (op langere golflengten) die vanaf de aarde naar de atmosfeer gaat. Gassen als CO2 en methaan absorberen de warmtestraling en kaatsen die in alle richtingen rond, wat een opwarmend effect heeft.Als er meer CO2 in de atmosfeer komt, ontstaat er een dichter web van gasdeeltjes waar de warmtestraling tegenaan botst. Dit is ook de reden dat het onttrekken van CO2 aan de atmosfeer helpt bij het tegengaan van opwarming. Daar vervullen onder meer bomen een nuttige rol.Naast de hoeveelheid CO2 en andere broeikasgassen in de atmosfeer is ook van belang hoeveel (infrarode) warmtestraling de aarde uitzendt. Daarbij geldt: hoe minder zonlicht de aarde bereikt, des te minder omzetting in uitgaande warmtestraling.Het tegenhouden van lichtstraling van de zon kan al in de atmosfeer gebeuren, bijvoorbeeld door kleine stofdeeltjes (aerosolen) die zonlicht weerkaatsen. Op de aarde zelf geldt dat lichte oppervlakken als sneeuw- en ijsvlaktes zonlicht sterk reflecteren, zodat er minder omzetting in warmtestraling plaatsvindt. Donkere oppervlakken, zoals het bladerdak van bossen, absorberen relatief veel zonlicht en zorgen ook voor veel uitgaande warmtestraling van de aarde.Als donkergekleurde bossen de plaats van lichtgekleurde sneeuw- en ijsvlakten innemen in de poolgebieden, kan uitbreiding van bossen in die regio per saldo dus voor extra opwarming zorgen. Dit wordt de ijs-albedo feedbackloop genoemd.Om het nog iets ingewikkelder te maken is er ook een rol weggelegd voor de mate waarin bomen waterdamp vrijlaten in de atmosfeer als ze CO2 opnemen. Dit 'zweeteffect' treedt sterker op bij bossen in de tropen dan bij bossen in poolgebieden. Het transpireren zorgt voor afkoeling van de bomen zelf en heeft ook een verkoelend effect op de omgeving. Sterk positief klimaateffect in de tropen De Amerikaanse onderzoekers hebben verschillende invloeden tegen elkaar afgewogen: de verkoelende effecten van het onttrekken van CO2 aan de atmosfeer, het afgeven van waterdamp door bomen en het verwarmende effect van de donkere kleuring van bosoppervlakken.De conclusie is dat de uitbreiding van bossen in regio's rond de evenaar netto het sterkste koelingseffect heeft, mede door het sterkere zweeteffect van bomen in de tropen. In poolgebieden kan extra bos juist zorgen voor een lichte versterking van het broeikaseffect.Tegenover Science Daily waarschuwt onderzoeker James Gomez van de University of California wel dat je niet de conclusie mag trekken dat we beter af zijn met zo min mogelijk bos in de poolgebieden. 'Per regio moet je zoeken naar de juiste balans om te zorgen voor het meest positieve klimaateffect.' Lees ook:Deze innovaties kunnen helpen bij het bestrijden en voorkomen van bosbranden 5 opvallende valse claims uit het klimaatrapport van de regering-Trump, die emissieregulering wil schrappen 'Water is als elektriciteit: we willen er continu over beschikken, maar zo werkt de cyclus niet', zegt deze mondiale topexpert