In Frankrijk staat momenteel een gebied ter grootte van Texel in brand. Een brand van deze omvang is uitzonderlijk en het einde van de crisis lijkt voorlopig niet inzicht. De Franse premier Bayrou die het getroffen gebied bezocht, spreekt van een ramp: ‘Klimaatverandering laat zich voelen en veroorzaakt ongekende gebeurtenissen.’
De relatie tussen klimaatverandering en bosbranden
Klimaatverandering vergroot op verschillende manieren de kans op bosbranden. Hogere temperaturen drogen bodem en vegetatie sneller uit. Deze periodes van droogte komen steeds vaker voor. Bovendien zorgen milde winters dat planten in de doorgaans koudere maanden meer kunnen groeien. Eenmaal uitgedroogd is er dus veel brandbaar materiaal. Veranderende windpatronen versterken het probleem, doordat vuur zich sneller en onvoorspelbaarder kan verspreiden.
Daarbij wonen steeds meer mensen in of nabij natuurgebieden, wat de kans op menselijke ontstekingsbronnen zoals kampvuren, sigaretten of kapotte elektriciteitskabels verhoogt. Deze factoren versterken elkaar: droge vegetatie, veel brandstof en harde wind zorgen voor hevigere branden die moeilijker onder controle te krijgen zijn.
Er zijn verschillende organisaties en innovaties die kunnen helpen bij het lokaliseren, bestrijden en beheersen van bosbranden.
Bosbranden lokaliseren met AI-satellieten
De non-profitorganisatie Earth Fire Alliance, waar Google en verschillende ruimtevaartbedrijven uit Silicon Valley zich in verenigen, hoopt met een nieuw satellietnetwerk bosbranden veel sneller te lokaliseren. De nieuwe satellieten zijn uitgerust met speciale infraroodcamera’s die gekoppeld zijn aan algoritmes die beelden kunnen herkennen. Zo vergelijkt het algoritme een enkel camerashot met de laatste 1.000 beelden van dezelfde plek. Wijkt het shot af doordat een bosbrand in beeld is, dan slaat het systeem alarm.
Daarnaast kan FireSat ook voorspellingen doen over de verspreiding van bosbranden. Op die manier kunnen brandweer en hulpdiensten adequater beslissingen nemen die de verspreiding beperken.
Nederlandse innovaties die bosbranden voorkomen
Het Nederlandse Mejor Technologies, opgericht door (Changemaker) Melvin Sieben, benut eveneens kunstmatige intelligentie en satellieten, maar voegt daar software voor drones aan toe. Hun systeem, bestaande uit de modellen LUCI en CHRIS, maakt van individuele beelden per direct een overzichtskaart, zodat de brandweer alle informatie direct ter beschikking heeft. Op die manier kunnen hulpdiensten gerichter en sneller in te grijpen. Het systeem werd al eens met succes toegepast om een brand op de Drunense heide te voorspellen. Door branden te voorkomen, beperkt het bedrijf niet alleen schade, maar ook de enorme CO2-uitstoot die bosbranden veroorzaken.
Een ander Nederlands bedrijf dat helpt om bosbranden te voorkomen is Overstory. Dat bedrijf zet kunstmatige intelligentie in om satellietbeelden van vegetatie in de buurt van elektriciteitsleidingen te analyseren.
Omvallende bomen nabij elektriciteitsleidingen kunnen namelijk zorgen voor bosbranden. De technologie van het bedrijf identificeert de locatie, hoogte, gezondheid en soort van de bomen. Vervolgens waarschuwt het klanten waar de meest risicovolle bomen staan – bijvoorbeeld omdat ze ziek zijn of dreigen om te vallen op elektriciteitsleidingen.
Verplaatsbare sproeitoren beschermt woonwijken
Als een brand eenmaal woedt, wordt met man en macht geprobeerd om de vlammenzee te doven. Dit kan bijvoorbeeld met brandweerwagens en blusvliegtuigen of door preventief vegetatie weg te halen. Het Canadese bedrijf Wildfire Innovations Inc ontwikkelde een nieuwe toevoeging aan het blusarsenaal: een sproeitoren van ruim 30 meter hoog die aangesloten kan worden op een meer, rivier of brandweeraansluiting.
De toren, RainStream genoemd, is inschuifbaar en daardoor verplaatsbaar met een kleine vrachtwagen. Daardoor kan er snel worden gehandeld als een bosbrand dreigt uit te slaan naar een onaangetast gebied, bijvoorbeeld een gebied met veel dieren of een woonwijk.
De sproeitoren werkt door vanaf de bovenkant een ‘mist’ te verspreiden die bosbranden op afstand houdt, en heeft een bereik van zo’n 3 tot 8 hectare. Met zo’n klein bereik is de toren dus niet bedoeld om bosbranden te blussen, maar om een soort muur te creëren tegen het verder uitslaan ervan.
De sproeitoren werkt door vanaf de bovenkant een ‘mist’ te verspreiden die bosbranden op afstand houdt.
