Redacteur Maaike
Maaike Kooijman
12 december 2025, 15:30

Financiering ophalen als foodscaleup is niet makkelijk: deze lessen helpen

Voor een duurzaam voedselsysteem is radicale verandering nodig. En dat kost geld. Dat ligt niet voor het oprapen, weten ze bij foodscaleups. Twee bedrijven die het wel lukte om miljoenen aan groeifinanciering te krijgen, delen hun ervaringen.

MTS - projectcoördinatoren template foto artikelen Ceo Birgit Dekkers van Rival Foods () en cfo Jan Hendrik van Gilst van The Protein Brewery. | Credits: Nina Slagmolen / Jan Hendrik van Gilst

How to dodge the next Valley of Death? De naam van het panel op een bijeenkomst van het platform Plant FWD begin deze maand, is niet al te optimistisch. Iedereen in de zaal weet: duurzame ondernemers in food hebben het niet makkelijk.

Toch is het vleesvervanger-ontwikkelaar Rival Foods en plantaardig eiwitbrouwer The Protein Brewery recent gelukt om vers groeigeld op te halen. Beide scaleups hebben net hun Series B-financieringsronde achter de rug. Rival Foods sleepte in juni 10 miljoen euro binnen; The Protein Brewery rondde in september een financieringsronde van liefst 30 miljoen euro af.

Oprichter en ceo Birgit Dekkers van Rival Foods en financieel directeur Jan Hendrik van Gilst van The Protein Brewery delen hun ervaringen.

Financiering ophalen om als foodscaleup te groeien

Dekkers en Van Gilst zijn het erover eens: financiering ophalen kost heel veel tijd en zorgt voor flink wat stress. ‘Achteraf valt het altijd wel mee. Maar het proces van financiering ophalen zelf is slopend’, weet Dekkers. Grijnzend: ‘Het heeft me een paar jaar van mijn leven gekost. Ik had wel wat vaker tegen mezelf mogen zeggen: het is niet het einde van de wereld als het niet lukt.’

De ceo zegt dat ze ‘vooral veel gepraat’ heeft. ‘We hadden een enorme lijst met potentiële investeerders. De meeste heel ongeduldig. Ik ben ook ongeduldig, maar ja, iets nieuws opzetten kost nu eenmaal tijd.’

‘Je krijgt veel kritische vragen. Dat is soms pijnlijk confronterend’, blikt ze terug. ‘Bijvoorbeeld als investeerders vroegen waarom we nog weinig commerciële resultaten konden laten zien. Daar hadden we die funding nu juist voor nodig. Soms wilde ik zeggen: kom nou eens uit die Excel en in de echte wereld. Kijk hoe goed ons product is. Hoe lekker mensen het vinden.’

Begrafenissfeer en toch weer opkrabbelen

Van Gilst noemt een moment uit de recente investeringsronde zelfs ‘het dieptepunt van zijn carrière’. Hij vertelt: ‘We hadden ruim tachtig pitches gedaan. Veruit de meeste werden afgewezen; er bleven er slechts een paar over. Zij wilden uiteindelijk wel investeren.’

‘Op 10 april zouden we het contract ondertekenen. Een week eerder kreeg ik een berichtje dat het niet doorging. Eén van de investeerders had zich teruggetrokken. Een slechte grap, dacht ik. 1 april.’

Maar het bleek echt zo te zijn. Eén investeerder kreeg toch twijfels, met het risico dat anderen ook gingen aarzelen. ‘Toen ik de volgende dag op kantoor kwam, hing er echt een begrafenissfeer. Eigenlijk vielen we ín de valley of death. Maar het is gelukt om daar weer uit te klimmen. De nieuwe investeerders Invest-NL en de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) zijn echt onze redding geweest, samen met de bestaande investeerders.’

Hoe ga je als ondernemer door zo’n periode heen? Van Gilst: ‘Het is fijn om erover te praten, maar de afweging met wie je dat doet, is moeilijk. We hebben het bijvoorbeeld pas aan alle medewerkers verteld, toen we meer zekerheid hadden.’

Daar is Dekkers het mee eens. ‘Hoe transparant kun je zijn? Er zijn toch medewerkers afhankelijk van je, die misschien ook wel een gezin onderhouden.’

Proeverijen kunnen ook investeerders overtuigen

Uiteindelijk heeft Van Gilst veel van de periode geleerd, vertelt hij. ‘Eén geïnteresseerde vroeg bijvoorbeeld: wie is jullie superfan? Het is goed om over zulke vragen na te denken.’ Hij tipt ook om met andere start- en scaleups te praten om ervaringen te delen. ‘En organiseer tastings voor potentiële investeerders. Die overtuigen het meest. We zijn heel blij met een nieuwe richtlijn die proeverijen met nieuwe producten mogelijk maakt, ook als die nog niet zijn goedgekeurd voor de Europese markt.’

Recent kreeg The Protein Brewery goed nieuws: hun schimmeleiwit ‘Fermotein’ is goedgekeurd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid. Dat is een belangrijke stap op weg naar goedkeuring voor de EU-markt, legt Van Gilst uit.

Is het bedrijf al klaar voor een Series C-ronde? Van Gilst: ‘Er is altijd groeigeld nodig, zeker als we een grote fabriek willen bouwen. We kijken zeker naar Series C. Het ligt er een beetje aan hoe andere bronnen van financiering zich ontwikkelen. Subsidies zijn voor ons bijvoorbeeld ook een optie.’

Lees ook:

Advocates for the Future opent nieuwe frontlinie in de strijd tegen fossiele vergunningen: hoe zit dat?

De juridische non-profitorganisatie Advocates for the Future heeft bezwaar gemaakt tegen de winningsvergunning die klimaatminister Sophie Hermans (VVD) heeft verleend aan het Italiaanse energiebedrijf Eni voor gasboringen in de Noordzee. Volgens Advocates moet Nederland in verduurzaming investeren, niet in nieuwe gaswinning. Met de vergunning zou Nederland handelen in strijd met zijn juridische verplichtingen. Nieuwe gasvelden stroken niet met klimaatverantwoordelijkheid Het bezwaar bouwt voort op een aantal recente juridische ontwikkelingen. Eerder dit jaar bracht het Internationaal Gerechtshof een belangrijk advies uit over de verantwoordelijkheid van staten in het licht van klimaatverandering. Het Hof benadrukte dat landen hun uiterste best moeten doen om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1,5 graden Celsius ten opzichte van het pre-industriële niveau, waarbij van de meest ontwikkelde landen relatief meer mag worden verwacht. Volgens Advocates is het openen van nieuwe gasvelden door Nederland hiermee onverenigbaar.Daar komt bij dat onder meer het Internationaal Energieagentschap (IEA) aangeeft dat nieuwe olie- en gasvelden niet nodig zijn om aan de mondiale energievraag te voldoen. Nieuwe velden brengen bovendien het risico op een carbon lock-in met zich mee: door de grote investeringen die nodig zijn, ontstaat een financiële prikkel om langer door te gaan met gaswinning dan voor de energietransitie wenselijk is.Dit speelde ook een rol in het hoger beroep in de Shell-zaak, waarin het Hof in Den Haag overwoog dat investeringen in nieuwe velden door Shell moeilijk te rijmen zijn met Shells zorgplicht om de uitstoot terug te dringen. Advocates for the Future heeft nieuwe aanpak Het aanvechten van vergunningen voor nieuwe olie- en gasprojecten is op zichzelf niet nieuw. In Noorwegen, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk zijn milieuorganisaties al succesvol opgekomen tegen verleende vergunningen. Zij richtten zich daarbij op het milieueffectonderzoek, dat onvoldoende rekening hield met de zogeheten downstream klimaatimpact: de uitstoot die vrijkomt wanneer het gewonnen gas door afnemers wordt verbrand.Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft recent bevestigd dat staten die brede klimaatimpact moeten meewegen in de vergunningverlening en bovendien moeten toetsen of een project verenigbaar is met zowel nationale als internationale klimaatverplichtingen.Maar de stap die Advocates nu zet onderscheidt zich van eerdere procedures tegen fossiele vergunningen. Met het bezwaarschrift grijpt Advocates in een vroeg(er) stadium van het traject in. Ze richten zich tegen de winningsvergunning. Met deze vergunning wordt aan de producent het alleenrecht verleend om gas te winnen.Het milieueffectonderzoek, waar eerdere zaken betrekking op hadden, moet dan nog plaatsvinden. Dat neemt niet weg dat de minister óók in dit stadium de nadelige effecten op natuur en milieu moet meewegen op grond van de Mijnbouwwet, naast de verenigbaarheid met Nederlands klimaatverplichtingen.De door Advocates ingezette route kan de rechtsontwikkeling daarmee weer een stap verder brengen. En nu? Deze vroege interventie zet de besluitvorming door de minister op scherp. Is nieuwe gaswinning in Nederland echt noodzakelijk voor energiezekerheid en de transitie naar hernieuwbare energie? En hoe verhoudt het besluit zich tot de Nederlandse klimaatverplichtingen, waarmee het toch al slecht gesteld is?De minister kan het besluit heroverwegen en de winningsvergunning alsnog weigeren. Dat scenario is niet ondenkbaar, mede gezien de kostbare intrekking van de eerder verleende vergunning aan de NAM voor boringen onder de Waddenzee.Als de minister de vergunning toch handhaaft, gaat Advocates in beroep, heeft de juridische organisatie aangekondigd. In dat geval zal de bestuursrechter zich buigen over de besluitvorming door de minister. De uitkomst kan het speelveld voor nieuwe olie- en gasvergunningen wezenlijk veranderen. Klimaatrechtadvocaat Marieke Faber is mede-oprichter van New Paradigm, een advocatenkantoor voor toekomstgerichte organisaties. Ze ondersteunt bedrijven en organisaties bij juridisch-strategische uitdagingen op het gebied van duurzaam en verantwoord ondernemen.Lees ook:Strafrecht biedt kansen voor klimaatzaken: ‘Het is bij uitstek geschikt om gedragsverandering af te dwingen’ Historisch advies in internationale klimaatzaak zet deur open voor nieuwe rechtszaken De erfenis van Urgenda: hoe één klimaatzaak honderden nieuwe ontketende