Triodos Bank is volgens zakelijke beslissers de duurzame koploper van Nederland. Bijna 1.700 bedrijven en organisaties zijn beoordeeld op de drie ESG-dimensies: ecologische duurzaamheid, sociale duurzaamheid en goed ondernemingsbestuur (governance). Voor het derde jaar op rij is daar een lijst uitgekomen met de vierhonderd duurzame voorlopers in ons land: de Sustainable Development 400 (SD400).
Net als vorig jaar staat Triodos op de eerste plaats. Daarna volgen Greenpeace (#2) en biologische gewasbeschermingsproducent Koppert (#3), die van positie zijn gewisseld. Triodos wordt ook als beste beoordeeld op het gebied van sociale duurzaamheid en governance; Greenpeace pakt de koppositie bij ecologische duurzaamheid.
Bedrijven steeds zwijgzamer
Nieuwkomer Kipster (#4), die dit jaar voor het eerst genoeg stemmen ontving om te worden meegenomen in de ranking, en Dopper (#5) maken de top 5 compleet. Een andere debutant is Coca-Cola Nederland (#8). De frisdrankproducent vervangt L’Oréal Nederland (#23) als FMCG-moloch in de top 10; vorig jaar stond het verzorgingsconcern nog op de zevende plek.
In opdracht van MT/Sprout doet het Amsterdam Centre for Business Innovation van de Universiteit van Amsterdam jaarlijks onderzoek naar de koplopers in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaam ondernemen. Het gaat om organisaties die zelf vooropgaan en dienstverleners die hen daarbij ondersteunen. Het onderzoek werd in 2025 voor de derde keer uitgevoerd en vond plaats in de periode juni-juli 2025.
Het gaat om een zogeheten peer-to-peer-beoordeling, waaraan 3.879 respondenten deelnamen. Zij beoordeelden bijna 1.700 bedrijven en organisaties op ecologische duurzaamheid, sociale duurzaamheid en goed ondernemingsbestuur (governance). Dat leidde tot 50 ranglijsten voor een breed palet aan sectoren, van bouw & vastgoed tot financiële dienstverlening.
De hoge notering van Coca-Cola is opvallend, vindt onderzoeksleider Henk Volberda, hoogleraar Strategisch Management & Innovatie aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Een oer-Amerikaans bedrijf dat zich nadrukkelijk uitspreekt voor duurzaamheid, diversiteit en inclusie, daarvan zien we er niet zoveel meer sinds Donald Trump weer in het Witte Huis zit. Coca-Cola Nederland is een positieve uitzondering.’
Greenhushing is in opkomst: het bewust niet communiceren over het beleid en het behalen van bepaalde doelstellingen, uit angst voor publieke afstraffing, politieke of juridische gevolgen. ‘Dat is geen goede ontwikkeling’, waarschuwt Volberda. MT/Sprout-hoofdredacteur Donovan van Heuven voegt toe: ‘Het strategische zwijgen dreigt de transitie te vertragen.’
Afgezwakte klimaatambities
Kleinste speler in de top 10 is het Rotterdamse Salacia Solutions (#10). Deze CSR-softwareleverancier helpt bedrijven bij het inzichtelijk maken en monitoren van hun duurzaamheidsresultaten. Een knappe prestatie: over het geheel genomen zijn ICT-dienstverleners en adviesbureaus op het gebied van sustainability, vorig jaar nog de best beoordeelde sector, juist teruggevallen in waardering.
Een mogelijke verklaring is het versoepelen van de Europese CSRD-richtlijn. Volgens de wet moeten bedrijven rapporteren over hun impact op mens en milieu, maar de scope is dit jaar flink afgezwakt.
Volberda vindt het zorgelijk dat Europese klimaatambities worden versoepeld of uitgesteld. Die trend is ook in het bedrijfsleven te zien. Het aantal bedrijven met ambitieuze klimaatdoelstellingen – dat wil zeggen: een verwaarloosbare ecologische voetafdruk voor 2030 – is dit jaar opnieuw gedaald, van 38 procent naar 35 procent (Nederlandse Innovatiemonitor 2025). Volberda: ‘Vooral bedrijven met de grootste ecologische voetafdruk zijn minder ambitieus geworden.’
De vierhonderd koplopers in de SD400 laten daarentegen zien dat duurzaamheid diep is verankerd in de bedrijfsvoering. ‘Dat is geen altruïsme’, zegt Van Heuven. ‘Nederlandse bedrijven verdienden in 2024 liefst 27 miljard euro terug dankzij investeringen in verduurzaming, blijkt uit data van CDP, een van de meest toonaangevende klimaatdatabureaus ter wereld. De vraag is niet óf de economie verduurzaamt, maar wie straks aan tafel zit.’
