Redacteur Maaike
Maaike Kooijman
06 januari 2026, 07:20

Nieuwsupdate: Lithium-prijzen stijgen door sterke vraag naar batterij-opslag en Venezolaanse olie niet simpel op te pompen

De prijs van lithium bereikte vorig jaar een dieptepunt door een sterk overaanbod. Maar de groeiende vraag naar energieopslag om de schommelingen in hernieuwbare energie op te vangen brengt daar verandering in. Verder in het nieuws: microplastics in oceanen belemmeren CO2-opname en Venezolaanse olie is niet zomaar uit de grond te halen.

Batterijen De 'batterijenboom' doet de vraag naar lithium stijgen. | Credits: Getty Images

Lithium-prijzen stijgen door hoge vraag naar batterijen

Hoewel lithium onder de kritieke grondstoffen wordt geschaard, is er op de huidige markt bepaald geen schaarste. Sterker nog: de prijs van lithium bereikte vorig jaar een dieptepunt door een sterk overaanbod. Maar de groeiende vraag naar energieopslag om de schommelingen in hernieuwbare energie op te vangen brengt daar verandering in, schrijft Reuters. Lithium-ionbatterijen zijn veruit de meest gebruikte batterijen ter wereld.

Analisten verwachten daarom dat de vraag naar lithium met 17 tot 30 procent groeit, tegenover een aanbodgroei van 19 tot 34 procent. Waar sommigen simpelweg een ‘kleiner overschot’ verwachten, hebben anderen het zelfs over een tekort aan lithium. Dat zal gevolgen hebben voor de prijs van het materiaal. Die zal dit jaar naar verwachting tussen de 11.430 en 28.580 dollar per ton liggen.

Lees ook: Nederlandse hybride waterstof- en lithium-ion batterij kan energie het hele jaar goedkoper opslaan

Bedrijven investeerden minder in milieu

Bedrijven investeerden in 2024 liefst 39 procent minder in het milieu dan een jaar eerder. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van het CBS. Milieu-investeringen zijn kosten voor voorzieningen om het milieu te beschermen, herstellen of verbeteren, zoals lucht- en afvalwaterzuiveringsinstallaties en vloeistofdichte vloeren.

Vooral de investeringen in schone lucht en energie waren lager. Er ging bijvoorbeeld minder geld naar nieuwe windmolens. Helemaal slecht nieuws is dat niet; CBS zelf geeft aan dat milieu-investeringen altijd van jaar tot jaar schommelen, omdat er naar windmolens bijvoorbeeld in één keer veel geld gaat (of niet). Overigens lagen de totale financiële milieulasten wel hoger, onder meer door hogere afschrijvingen van eerdere milieu-investeringen.

Lees ook: Zo groot is de investeringskloof bij 8 cruciale technologieën voor de energietransitie (en dat biedt ook kansen)

Onderzoekers veranderen ramen in zonnepanelen

Wetenschappers proberen al langer doorzichtige zonnecellen te ontwikkelen, zodat ramen ook energie kunnen opwekken. Tot nu toe moesten ze vaak kiezen tussen een hoge energieopwek óf een goed functionerend (lees: doorzichtig) raam. Nu is het onderzoekers uit Zuid-Korea gelukt om beide te combineren, schrijft TW.

Hun doorzichtige zonnecellen houden licht en kleuren nagenoeg intact. Ook interessant: de zonnecellen genereren energie uit zowel zonlicht als kunstlicht. De onderzoekers zien mogelijkheden voor gebruik in gebouwen, maar ook in bijvoorbeeld elektrische voertuigen.

Lees ook: Zonnecellen van perovskiet lossen langzaam maar zeker hun belofte in

Venezolaanse olie is niet zomaar uit de grond te halen

Donald – drill, baby, drill – Trump heeft het op de enorme olievoorraden van Venezuela voorzien. Maar de vraag is hoeveel de VS daaraan hebben. Er zit inderdaad veel olie in de grond, maar die kan niet zomaar worden gewonnen.

Dat heeft met meerdere dingen te maken, zegt energiespecialist Jilles van den Beukel tegen BNR. Het gaat bijvoorbeeld om stroperige en zwavelrijke olie, waarvan de verwerking relatief complex is. Wel zijn juist Amerikaanse olieraffinaderijen daarin gespecialiseerd. Een grote uitdaging is de erbarmelijke staat van de olie-infrastructuur van Venezuela. Dat zorgt ervoor dat het land al decennialang weinig olie produceert. Het Venezolaanse staatsoliebedrijf staat niet bekend om goede technische kennis en onderhoud. Van den Beukel: ‘De bestaande productie weer op niveau brengen is echt een kwestie van lange adem. Dat gaat niet zomaar gebeuren.’

Lees ook: Liever zonne-energie dan olie: opvallende draai bij gehaaide beleggers

Microplastics in oceanen belemmeren CO2-opname

Niet alleen bossen, maar ook oceanen nemen veel CO2 op die de mens uitstoot. Dat is cruciaal voor de strijd tegen de opwarming van de aarde én voor de zuurstofproductie op onze planeet. Plankton zet CO2 middels fotosynthese immers ook om in zuurstof.

Maar dat natuurlijke ecosysteem dreigt verbroken te worden door microplastics, meldt Scientias op basis van een nieuwe overzichtsstudie. Dat heeft verschillende redenen. Zo blokkeren microplastics aan het wateroppervlak het zonlicht dat plankton nodig heeft voor fotosynthese. En er leven bacteriën en virussen op microplastics die broeikasgassen produceren. Veel van deze dingen zijn echter nog niet goed genoeg wetenschappelijk onderzocht.

Lees ook: Opmerkelijk: Vissen veranderen lichaam om te overleven in opwarmende oceaan

Nieuwe tool wil samenwerking in bouwsector stimuleren

Healthy Building Movement (HBM), een Nederlands-Duits project waarbinnen negen organisaties samenwerken om gezond bouwen te stimuleren, heeft een nieuwe tool gelanceerd die vraag en aanbod in Nederland en Duitsland bij elkaar brengt. De ‘Matchmaker’ moet het voor bedrijven en overheden makkelijker maken om samen te werken aan gezonde, circulaire en energiezuinige gebouwen, schrijft de organisatie in een persbericht. Het gaat zowel om samenwerkingen als om kennisdeling.

‘Gezond bouwen blijft te vaak hangen in plannen en intenties. Deze tool helpt om sneller van idee naar samenwerking te komen. Je ziet direct wie ervaring heeft, wie oplossingen biedt en waar je kunt aanhaken’, aldus de ontwikkelaar. Onder meer de TU Eindhoven, Maastricht University en de gemeente Venlo zijn bij HBM aangesloten.

Lees ook: Boeren die bouwmateriaal voor huizen telen krijgen miljoenen betaald in carbon credits

Ook in de media:

  • Dit brengt 2026 voor climatetech-investeerders (Bloomberg)
  • Met groene exportdrift vergroot China zijn geopolitieke invloed wereldwijd (FD)
  • Zo veel kost Trumps nieuwe ban op windparken (Recharge News)
  • Europese belasting dwingt Chinese fabrieken om schoner te worden (Trouw)
  • Kritiek op rapport-Wennink stapelt op: ‘Slordig en gebrek aan wetenschappelijke hardheid’ (BNR)

Duurzame trends in 2026: solid state-batterijen, carbon credits en hybride vlees

Bouw Carbon credits voor biobased materialen Willen we meer biobased bouwen, dan moeten we in de eerste plaats meer biobased bouwmaterialen telen. Denk aan vezelvlas, vezelhennep, miscanthus en olifantsgras. Twee jaar geleden concludeerde onderzoeksbureau CE Delft dat de aankoop van carbon credits door de overheid het meest effectief is om de gestelde doelen te behalen (tenminste 50.000 hectare vezelteelt per jaar in 2030). Boeren krijgen dan betaald voor de CO2 die ze opslaan in gewassen die later voor gebouwen worden gebruikt.Na een succesvolle pilot stelt het Nationaal Groenfonds van de overheid dit jaar opnieuw 2,5 miljoen euro ter beschikking voor de certificaten; de inschrijving is open tot halverwege deze maand. Later komt er ook een aanbesteding voor bedrijven en fabrieken die vezelgewassen verwerken tot bouwmateriaal. Ook nu al zijn er enkele bouwbedrijven die experimenteren met carbon credits. Het was Ballast Nedam Development die afgelopen jaar de eerste carbon credit afkomstig uit een woningbouwproject veilde.AI voor energieprestaties Warmtepompen, e-boilers en laadpalen maken gebouwen steeds dorstiger naar elektriciteit. Toch kan er uiteindelijk juist energie bespaard worden. Veel bedrijven op de grens tussen energie en bouw zetten hun zinnen op AI-tools die het energieverbruik van gebouwen inzichtelijk maken én verminderen.Zo heeft Eneco GroenGebouw een AI-tool ontwikkeld waarmee bedrijven in kaart kunnen brengen hoe ze hun gebouw energiezuiniger kunnen maken. De tool kan op basis van postcode en huisnummer satellietbeelden bekijken en zien hoe goed een pand geïsoleerd is, wat voor energievoorziening een gebouw heeft en of er zonnepanelen op het dak liggen. Maar hij kan bijvoorbeeld ook bepalen wanneer een batterij het beste oplaadt met zonnestroom. Circulaire economie Recht op reparatie Zeker zeven op de tien Nederlanders staan open voor de grondstoffentransitie, bleek vorig jaar uit de Monitor Duurzaam Leven van Milieu Centraal. Ze zijn bereid minder spullen te kopen, of toch in elk geval spullen gemaakt van milieuvriendelijkere materialen. Daarmee lijkt de circulaire economie de transitie met de meeste draagvlak voor gedragsverandering. Een sociaal kantelpunt lijkt niet ver weg meer, aldus hoogleraar Jan Willem Bolderdijk.Dat zien we op veel plekken terug. Mensen kopen bijvoorbeeld iets vaker refurbished producten en tweedehands kleding dan twee jaar geleden, stelt Milieu Centraal in zijn monitor. Daarbij moeten het EU-lidstaten het in 2024 aangenomen 'right to repair' uiterlijk dit jaar omzetten in nationale wetgeving. Dat recht op reparatie geldt nu alleen nog voor electronica als wasmachines en smartphones, al zal de lijst de komende jaren worden uitgebreid.De regelgeving verplicht fabrikanten om hun producten – ook na de garantieperiode – tegen een redelijke prijs en binnen een redelijke termijn te repareren. Dat moet niet alleen tot minder afval leiden, maar versterkt ook de reparatiesector. Nu al steken er allerlei bedrijven de kop op die van reparatie hun businessmodel maken, ook buiten de traditionele repairshops. Denk in de kledingsector bijvoorbeeld aan United Repair Centre en Mended.Druk op EU voor beschermen recyclingindustrie  2025 was – net als het jaar ervoor – geen goed jaar voor de meeste plasticrecyclers. In november stuurde Nederland samen met Frankrijk, Spanje en België daarom een brandbrief naar de Europese Commissie (EC). Ze pleitten onder meer voor Europese bijmengverplichtingen voor gerecycled plastic of bioplastic. Een coalitie van plasticrecyclingbedrijven vroeg de Commissie daarnaast om in zo’n bijmengverplichting op te nemen dat het gerecycled plastic Europees moet zijn.Als antwoord daarop kwam de Europese Commissie met een set pilotmaatregelen voor de korte termijn. Het gaat onder meer om strengere documentatievereisten rond importplastic. Ook ‘kijkt de Europese Commissie wat nodig is’ om een gelijk speelveld te bieden aan alle plasticrecyclers in de EU. Toch zijn de problemen voorlopig nog niet voorbij; met de golf van faillissementen in de industrie is er immers ook veel recyclingcapaciteit verdwenen. De Commiss komt daarom in 2026 met een Circular Economy Act met daarin meer maatregelen. Energie Groei wind- en zonne-energie Het elektriciteitsverbruik neemt toe door de opmars van elektrische auto’s, warmtepompen en de noodzaak tot verduurzaming van de industrie. Tegelijkertijd moet die energie vooral duurzaam zijn. In 2026 komt er volgens de basisprognose uit het Trendrapport van onderzoeksbureau DNE Research naar verwachting iets meer aan 2 gigawattpiek aan zonnevermogen bij in Nederland. Driekwart daarvan is gericht op zakelijk gebruik. Het totale zonnevermogen van Nederland stijgt dit jaar per saldo tot iets meer dan 30 gigawattpiek.De overheid wil in 2026 ook een impuls geven aan de verdere uitbouw van offshore windparken. In het Actieplan Wind op Zee is voorzien dat er met bijna 1 miljard euro aan subsidie in totaal voor 2 gigawatt aan nieuwe vergunningen wordt uitgegeven voor de bouw van windparken op zee. In totaal moet de capaciteit van offshore windparken doorgroeien naar 21 gigawatt in 2033.Uitbreiding stroomnet en opslagcapaciteit batterijen Voor de uitbouw en verzwaring van het elektriciteitsnet verwacht de landelijke netbeheerder TenneT in 2026 ongeveer 3 miljard euro te investeren op land en ruim 4,5 miljard euro aan uitbreiding van netinfrastructuur op zee, gelieerd aan windparken op zee.Verder komt er dit jaar naar verwachting flink wat batterijcapaciteit bij voor de tijdelijke opslag van stroom. Volgens het Trendrapport van DNE gaat het om bijna 3.000 megawattuur aan extra capaciteit dit jaar, wat ongeveer het dubbele is van de extra batterijcapaciteit die er in 2025 is bijgekomen. In 2027 volgt naar verwachting een volgende sprong met een toevoeging van liefst 7.000 megawattuur batterijcapaciteit. Mobiliteit Verdere elektrificatie van het wagenpark De opmars van volledig elektrische en hybride auto’s zet ook dit jaar door bij de autoverkopen, waarbij sommige experts verwachten dat vooral hybride modellen het goed blijven doen. Dit heeft mede te maken met de verhoging van de bijtelling voor het privégebruik van volledig elektrische leaseauto’s per 1 januari 2026. Databureau Aumacon verwacht dat dat ‘enige negatieve repercussies’ heeft voor de verkoop van volledig elektrische modellen.Brancheorganisaties Bovag en RAI Vereniging stellen dat Nederland wel een van de Europese koplopers blijft bij de verkopen van elektrische auto’s, mede omdat nieuwe (Chinese) merken graag hun modellen graag in ons land introduceren als testmarkt.Innovatie rond solid state-batterijen Wat betreft de batterijtechnologie voor elektrische auto’s kijken marktkenners uit naar de laatste ontwikkelingen rond solid state-batterijen. Grotere automerken treffen dit jaar voorbereidingen voor een bredere marktintroductie in 2027. De verwachting is dat solid state-batterijen een volgende technologische sprong inluiden naar elektrische auto’s met een fors hogere actieradius en snellere laadtijden. Voedsel Hybride vlees Alle hamburgers op de Dutch Grand Prix 2025 waren hybride. Ook op SAIL in Amsterdam aten duizenden mensen een burger die deels uit vlees, deels uit zeewier en groenten bestond. En grote supermarkten verkopen steeds meer hybride dierlijke producten. Vaak gaat het om gehakt, burgers of worstjes, maar Albert Heijn zet bijvoorbeeld ook in op 'halfvolle zuiveldrink'. Tja, melk mag het niet meer heten. Die ontwikkeling zet in 2026 naar verwachting door.Het idee: mensen kiezen gemakkelijker voor hybride dan voor vega, terwijl je toch flink wat broeikasgassen en dierenleed bespaart. Bovendien geeft het dierlijke component de producten de vertrouwde smaak, waar die bij vlees- of zuivelvervangers moeilijker na te bootsen is.Stille eiwittransitie De transitie naar meer hybride of zelfs plantaardig gaat deels in stilte. Zo is de Loonsche Land Burger in de Efteling standaard plantaardig, net als de pannenkoeken in restaurant Polles Keuken. Daarover wordt geen groots kabaal gemaakt – integendeel. Doel is mensen te overtuigen met de smaak van een duurzamer product. Ook de vegakroket in het attractiepark heet gewoon 'kroket', met een extra symbooltje erachter.Op eenzelfde manier had niemand door dat de burgers op de Grand Prix plantaardig waren, of de kroketten op SAIL. Werd dat na afloop aan kopers consumenten verteld, dan bleken die positief verrast. Lees ook:Achter de schijnbare stilstand beweegt de duurzame transitie sneller dan ooit Groei van zonne-energie stagneert, terwijl Nederlandse batterijmarkt dit jaar explodeert Waarom het jaar ongemerkt toch groener eindigt dan het begon