Hannah van der Korput
13 mei 2025, 06:37

Nieuwsupdate: ‘Noodknop’ om stroomstoring tegen te gaan en Utrecht wil fossiele reclame ook verbieden

Netbeheerders proberen een ‘noodknop’ om stroomstoringen tegen te gaan. Verder in de nieuwsupdate: Utrecht wil fossiele reclame verbieden, het ene windpark krijgt meer wind dan de ander, boeren gebruiken amper AI, neppe bomen tegen hittestress in Amsterdam, Nepalese gletsjer Yala is officieel gestorven en de bouw van windmolens op land stokt.

Getty Images 1565246716 Netbeheerders kunnen laadpalen straks mogelijk op afstand uitzetten. | Credits: Getty Images

‘Noodknop’ voor zonnepanelen, warmtepompen en laadpalen

Netbeheerders kunnen laadpalen, warmtepompen en zonnepanelen straks mogelijk op afstand uitzetten. Daarover schrijft Trouw. De optie moet grote stroomstoringen voorkomen.

In de praktijk zijn het kastjes die een signaal versturen zodra het stroomnet overbelast dreigt te raken. Vervolgens draaien laadpalen en warmtepompen in het gebied niet meer op volle toeren. Het is een soort noodknop, waarmee slimme energieslurpers op afstand uitgezet kunnen worden. Bij elf woningen in Lochem (Achterhoek) zijn de kastjes geplaatst voor een proef.

Lees ook: Je huis als batterij gebruiken: geen dure thuisbatterij meer nodig

Ook Utrecht wil fossiele reclame verbieden

Ook de gemeenteraad van Utrecht wil reclame voor vliegreizen en sommige auto’s gaan verbieden. Het is een navolging van een recente uitspraak in Den Haag. Die stad won een kort geding van de reisbranche. De overkoepelende reisorganisatie ANVR spande samen met TUI, D-reizen en Prijsvrij een zaak aan om het verbod op fossiele reclame van tafel te krijgen. Dat lukte niet: de rechter stelde de gemeente Den Haag in het gelijk.

“Nu Den Haag een verbod heeft opgenomen in de lokale verordening, staat Utrecht niets in de weg om hetzelfde te doen”, aldus de indiener van de motie, Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren), in Trouw.

Lees ook: Den Haag mag fossiele reclame verbieden van rechter: ‘Weg is vrij voor andere gemeentes’

Het ene windpark krijgt meer wind dan de ander

Windparken hebben effect op het weer. De draaiende turbinebladen zorgen ervoor dat de wind áchter de windturbines afneemt. Ze vormen immers een obstakel waar de wind overheen en omheen wil. Dit heet het zogeffect en is in principe plaatselijk. Maar in sommige gevallen kunnen de effecten 150 kilometer verderop nog merkbaar zijn. Zo kan het ene windpark ervoor zorgen dat de windsnelheden lager zijn bij een ander windpark.

Hoewel dit zogeffect al lang bekend is, wordt het steeds urgenter. Dit komt door de omvang en de snelle uitbreiding van windparken op zee, zeggen experts tegen de BBC. Uit simulaties blijkt dat het zogeffect op de Noordzee, een plek waar offshore windenergie een enorme groei doormaakt, zal toenemen. Hier moet rekening mee worden gehouden in het ontwerp van windparken.

Lees ook: Krachtigste windturbine van Europa kan wedijveren met reuzen uit China

Robotisering wint terrein op boerderij, AI vaak nog blinde vlek

Waar de overgrote meerderheid van ondernemers in de land- en tuinbouw nog niets met kunstmatige intelligentie (AI) doet, wordt robotisering wel steeds vaker toegepast. Daarover schrijft Boerderij. Die haalt de data uit een peiling van LTO Noord onder 187 leden.

Op het platform is te lezen dat ruim 70 procent in de dierlijke sectoren al werkt met robotisering. In de plantaardige sectoren is dat 40 procent. Ruim twee derde ziet onbemande machines als kansrijke oplossing om arbeid te besparen.
In tegenstelling tot de opmars van robotisering, blijft het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) in de land- en tuinbouw achter. Slechts 14 procent van de ondervraagde ondernemers geeft aan ‘iets’ met AI te doen. Het vertrouwen is opvallend laag: bijna de helft van de boeren gelooft niet dat AI kan bijdragen aan het oplossen van arbeidsproblemen.

Lees ook:

Zelfrijdende landbouwrobot met zonnepanelen wiedt onkruid zonder pesticiden

Neppe bomen tegen hittestress in Amsterdam

Temperatuurrecords worden steeds vaker gebroken en dat leidt in Nederlandse steden tot groeiende hitteproblematiek. Amsterdam is een proef gestart met nepbomen om de stad te koelen, schrijft RTL Nieuws.

Volgens Jeroen Kluck, lector Klimaatbestendige Stad van de Hogeschool van Amsterdam en betrokken bij het project, zijn meer bomen en planten dé oplossing. “Ze zorgen niet alleen voor verkoelende schaduw, maar koelen ook de lucht door verdamping. Een boom kan door de schaduw de gevoelstemperatuur van de omgeving 10 tot 15 graden verlagen.”

Maar meer bomen planten, is lang niet overal mogelijk. Veel stadsbodems zitten vol met kabels, leidingen of ondergrondse parkeergarages, waardoor er geen ruimte is voor de wortels van bomen. In Amsterdam wordt daarom gekeken naar alternatieven.

Lees ook: Zo wapenen we ons tegen extreme hitte in steden: 5 oplossingen

Nepalese gletsjer Yala is officieel gestorven

Onderzoekers hebben de Yalagletsjer in de Himalaya officieel dood verklaard. Dat betekent dat de gletsjer niet meer wordt aangevuld met nieuwe sneeuw en langzaam oplost. Pas over tien tot vijftien jaar zijn waarschijnlijk ook de laatste zichtbare resten van de Yalagletsjer in Nepal verdwenen, is te lezen in NRC. Toch hebben wetenschappers de ooit indrukwekkende ijsmassa inmiddels officieel dood verklaard. Het is een duidelijke waarschuwing: doen we te weinig tegen klimaatverandering, is dit zeker niet de laatste gletsjer die verdwijnt.

Lees ook: Opmerkelijk: door klimaatverandering heeft Groenland er 1.600 kilometer kustlijn bij

Bouw windmolens op land stokt

De aanleg van windmolens op land stokt, bericht BNR. Vorig jaar is maar voor 127 megawatt aan windmolens bijgebouwd. Dat zijn slechts zo’n 33 turbines en het gaat om de kleinste toename sinds 2017. De reden is volgens de windmolenbranche het uitblijven van werkbare milieunormen voor wind op land. Hierdoor zouden investeerders niet goed weten waar ze aan toe zijn en zouden vergunningstrajecten vertraging oplopen. Daarnaast lopen er veel bezwaarprocedures tegen windmolens. Projecten eindigen vaak bij de Raad van State (RvS), waardoor veel vertraging wordt opgelopen.

Lees ook: Windparken moeten op een andere manier geld gaan verdienen

Verder in de media:

  • Stroomverbruik in datacenters verdampt door dit Nederlandse bedrijf (De Telegraaf)
  • Nieuw initiatief om luchtvaart te vergroenen: ‘Sector kan magie behouden’ (Nu.nl)
  • Terugleverboetes voor zonne-energie zijn best te vermijden (Financieel Dagblad)
  • De scheepvaartindustrie neemt uitstoot serieus (New York Times)
  • De grootste bezitter van landbouwgrond in Nederland helpt boeren om duurzamer te werken (Trouw)

De verborgen winst achter duurzaam vastgoed: meer dan alleen energiebesparing

Sinds 2023 geldt de verplichting dat kantoren vanaf 100 m² minimaal energielabel C moeten hebben, met uitzonderingen voor bijvoorbeeld monumenten. Bij niet-naleving mogen deze panden officieel niet verhuurd worden. Toch voldoet ruim twee jaar later nog steeds 22 procent van het kantooroppervlak niet aan deze wettelijke eis.Gegevens van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) tonen aan dat ongeveer 10 procent van de kantoren onder deze verplichting een te laag label heeft, terwijl nog eens 12 procent helemaal geen label heeft. Maar, de trend is positief: het aantal kantoren met een geldig energielabel groeit gestaag. Sinds de bekendmaking van de labelplicht in 2018 is dit aantal bijna verviervoudigd: van 27.200 naar 99.800. Ook het percentage 'goede' labels stijgt jaarlijks, met inmiddels 61 procent op minimaal label A (A, A+, A++ of A+++). Waarom genoegen nemen met het minimum? Desondanks valt er nog veel energie- en klimaatwinst te behalen voor kantoorpanden. "Bedenk ook dat energielabel C een minimum-eis is, vergelijkbaar met een zesje op school," zegt Joost de Jong, senior expert zakelijk vastgoed bij Eneco. "En net als op school kun je dit label met enige inspanning vaak vrij snel naar een hoger niveau brengen. Waarom zou je dan niet wat ambitieuzer zijn? Daar komt bij dat het energielabel niet per se iets zegt over de daadwerkelijke energieprestaties van een gebouw. Een pand dat op papier label A+++ heeft, is in de praktijk soms juist helemaal niet energiezuinig omdat het label alleen kijkt naar welke maatregelen zijn genomen, maar niet of die goed werken. Zo kan bij een pand met het hoogste label bijvoorbeeld toch warmte weglekken ondanks dat er geïsoleerd is. Of er wordt energie verspild doordat een warmtepomp niet goed is afgesteld. Bedenk daarbij ook dat een gebouw een complex systeem is waarin alles op elkaar inwerkt. In de praktijk zijn verschillende componenten lang niet altijd goed op elkaar afgestemd waardoor je bijvoorbeeld niet het optimale rendement op je zonnepanelen of warmtepomp haalt.”Webinar | Zakelijk vastgoed verduurzamen: verplichting of financiële kans? Op dinsdag 20 mei organiseert Change Inc. in samenwerking met Eneco een inspirerend webinar over de verduurzaming van zakelijk vastgoed. In dit rondetafelgesprek duiken we diep in één van de belangrijkste transitiethema’s van dit moment: hoe maken we vastgoed toekomstbestendig – én rendabel?Meer weten? Kijk hier en meld je aan voor het webinarVerduurzaming levert meer op dan je denkt Een recente marktscan door Eneco laat zien dat eigenaren van zakelijk vastgoed gemotiveerd zijn om hun energieverbruik verder te verlagen, zelfs wanneer hun panden al aan label C of beter voldoen. "De energierekening vormt een steeds groter aandeel in de totale servicekosten van bedrijfspanden," legt De Jong uit. "Alleen al daarom wordt het steeds aantrekkelijker om die panden te verduurzamen: dit kan leiden tot een lager en stabieler energieverbruik en daarmee tot mogelijke besparingen, minder CO2-uitstoot en meer grip op de energiekosten. En de indirecte baten zijn nog groter.Uit wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd door de Universiteit Maastricht blijkt bijvoorbeeld dat de vastgoedwaarde toeneemt ten opzichte van minder energiezuinige panden. Daarnaast wordt het makkelijker om huurders te vinden en te houden – tegen hogere huuropbrengsten. Banken zijn sneller bereid om vastgoed te financieren of herfinancieren als het verduurzaamd is dan wanneer dat niet het geval is. En voor de gebruikers van zo'n pand stijgt het comfort. Onder aan de streep komt de business case al snel positief uit." De drempels voor actie Ondanks de goede voornemens en talrijke voordelen ervaren vastgoedeigenaren belemmeringen om in actie te komen. De marktscan van Eneco bevestigt dit. Maar liefst negen op de tien respondenten gaven aan dat ze niet goed weten hoe ze verduurzaming het beste kunnen aanpakken: waar te beginnen? Wat kost het en wat levert het op?De Jong: "Het beeld leeft dat het tijdrovend en complex is. En dat is niet helemaal onwaar als je er de expertise of de capaciteit niet voor in huis hebt. Met alles wat er speelt in de energiewereld, wordt het een steeds ingewikkeldere puzzel. Voorheen was het bijvoorbeeld logisch om zo veel mogelijk zonnepanelen te installeren. Maar nu de terugleververgoeding is gedaald en duurzame opwek op zonnige dagen met veel wind zelfs geld kan kosten, ligt dit anders. En ook andere ontwikkelingen hebben invloed op de rekensom en zorgen voor onzekerheid. Zoals de introductie of afschaffing van subsidies, wijzigingen in regelgeving of technologische vernieuwingen waardoor bijvoorbeeld betere en betaalbaardere opslagmogelijkheden binnen handbereik komen. Al die variabelen bij elkaar maken de situatie ondoorzichtig en de afweging lastig." Een integrale aanpak loont Bij verduurzaming van zakelijk vastgoed pleit Eneco er dan ook voor om volgens een integraal energieplan te werk te gaan, waarin verduurzamingsmaatregelen zoals zonnepanelen, warmtepompen, ledverlichting, laad- en opslagfaciliteiten in onderlinge samenhang zijn doorgerekend. En dat rekening houdt met toekomstige ontwikkelingen."Dat is een belangrijke stap om de juiste keuzes te maken op het juiste moment," zegt De Jong. "Hierbij ondersteunen wij graag. En meer dan dat: we hebben vanuit onze expertise een langetermijnaanpak ontwikkeld voor bedrijfspanden waarmee we vastgoedeigenaren volledig kunnen ontzorgen. Van analyse tot plan, uitvoering, beheer en zelfs financiering; hoe ver we daarin gaan, is afhankelijk van wat zij willen. In een pilot bij een aantal van onze klanten hebben we met deze aanpak al mooie resultaten behaald. We zagen energierekeningen tot 30 procent zakken, en hebben we bij deze pilot gemiddeld rendementen tussen de 8 en 10 procent per jaar waargenomen. Zonder dat de vastgoedeigenaren er zelf omkijken naar hebben. Voor hen hoeft het dus helemaal niet tijdrovend of complex te zijn om hun CO2-voetafdruk te verkleinen."Dit artikel is gemaakt door onze partner, zonder inhoudelijk inspraak van de redactie van Change Inc. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.