Changemakers zijn sinds jaar en dag de duurzame pioniers die op Change Inc. een plek in de spotlight krijgen in de gelijknamige interviewreeks. Ook het afgelopen jaar portretteerden we wekelijks duurzame veranderaars. Tijdens het Changemaker Impact Dinner op donderdag 27 november worden de Changemaker van het Jaar Awards uitgereikt aan degenen die de indrukwekkendste stappen zetten op het gebied van duurzame verandering.
Net als vorig jaar is er zowel een publieksprijs als een juryprijs. Voor die eerste konden jullie de afgelopen weken je stem uitbrengen. De juryprijs wordt bepaald door een jury bestaande uit Jacqueline van den Ende (Carbon Equity, Changemaker van het Jaar 2024), Werner Schouten (Impact Economy Foundation), Nancy Kabalt (Windkracht 5) en Teun Schröder (chef redactie Change Inc.). Zij kijken expliciet naar eigenschappen als leiderschap, visie en schaalgrootte van de verandering waar deze changemakers voor staan.
De afgelopen weken maakte de jury een shortlist voor de Award. De vier geselecteerde topfavorieten krijgen donderdag de kans om hun duurzame visie te presenteren, waarna de jury de Changemaker van het Jaar verkiest. Hieronder vind je hun namen – uiteraard in willekeurige volgorde.
Finalist 1: Kiki Lauwers (Thorizon)
De wereld heeft duurzame energie nodig – en veel ook. In die vraag kunnen we kernenergie niet uitsluiten, vindt Kiki Lauwers, ceo van de Nederlands-Franse startup Thorizon. Samen met haar team ontwikkelt ze de Thorizon One, een kleine gesmoltenzoutreactor die nucleair afval gebruikt als bron van energie. ‘Kernafval is geen echt afval, want er zit nog veel bruikbare energie in.’ De Thorizon-centrale kan schone energie leveren aan 250 duizend huishoudens.
De reactor wekt dus niet alleen energie op, maar verkleint ook het volume en de levensduur van het kernafval. Lauwers: ‘Om heel eerlijk te zijn denk ik dat alle nucleaire energie tegenwoordig superveilig is. Systemen moeten aan extreme veiligheidseisen voldoen. Het nadeel daarvan is dat kernenergie heel duur kan worden. Bij Thorizon streven we er daarom naar om tegen lage kosten te opereren. We mikken nu op een prijs van 60 euro per megawatt.’
Finalist 2: Boele de Jong (Vivera / The Vegetarian Butcher Collective)
De zaken gaan niet fantastisch bij producenten van vleesvervangers. Maar Boele de Jong, cfo van marktleider Vivera (dat sinds de overname van De Vegetarische Slager dit jaar officieel onder The Vegetarian Butcher Collective valt), bekijkt de zaken graag positief. ‘Transities gaan nooit lineair. Kijk maar naar mobiele telefoons of het internet. We hebben in vleesvervangers eerder krimp gezien, gevolgd door enorme groei.’
De Jong ziet het toekomstige Vivera als een leidend plantaardig bedrijf in Europa met een positieve impact op de wereld. ‘Ik word gedreven door een hang naar avontuur, zuiverheid en de wil om organisaties gezonder te maken. Ik heb vooral in het bedrijfsleven gewerkt, maar me ook ingezet voor een ngo die honger de wereld uit wil helpen. Bezig zijn met voeding, met iets zinnigs als de eiwittransitie, geeft veel voldoening.’
Lees ook: Changemaker Boele de Jonge (Vivera): ‘Kies de weinig-moeite-veel-impact-optie’
Finalist 3: Marissa de Boer (SusPhos)
‘Hoe we nu met fosfaat omgaan is noch duurzaam, noch toekomstbestendig.’ Daarom wil Marissa de Boer in Moerdijk de eerste circulaire fosfaatfabriek van Nederland bouwen. ‘Fosfaat is essentieel voor alles wat leeft. Wij hebben het nodig voor onze energie en krijgen het binnen via ons eten. Daarna komt het via het toilet in ons afvalwater terecht en wordt het niet gerecycled. Nieuw fosfaat wordt onder andere uit fossiele mijnen gehaald.’
SusPhos heeft een technologie ontwikkeld waarmee fosfaat uit rioolwater omgezet kan worden naar een fosfaatproduct dat direct als meststof gebruikt kan worden. De Boer: ‘Ik vind dat de wereld het verdient dat we duurzamer en beter omgaan met ons fosfaat en ik denk dat ons team dat kan veranderen. Hieraan mijn steentje bijdragen is ontzettend uniek. Ik volg mijn hart en heb altijd al out of the box gedacht. Als er vroeger captains of industry op de televisie waren, zei ik volgens mijn moeder als zesjarig meisje al: daar zit ik over twintig jaar bij.’
Finalist 4: Chantal van Schaik (Holland Houtland)
Chantal van Schaik is directeur en medeoprichter van Holland Houtland, dat zich inzet voor het versnellen van biobased bouwen. ‘Er is veel energie nodig om staal, cement, baksteen en beton te produceren en toe te passen. Voor het produceren van steenwol, voor isolatie, worden stenen gesmolten bij een hitte van 1.500 graden Celsius. Iedereen kan bedenken dat dat enorm veel energie kost. Die hele energie-intensieve fossiele stap heeft biobased isolatiemateriaal van hout, hennep of vlas niet nodig.’
Voor verandering is lef en moed nodig, weet Van Schaik. ‘Dat wil ik toevoegen. Ik vind het belangrijk om biobased te bevorderen en ik zet me in voor de bouw-economie. Het gaat niet alleen om milieu-impact. Ook om geld, opdrachtgevers en investeerders.’ Ze weet gemeenten en grote bouwbedrijven mee te nemen in een groene bouwvisie voor de bv Nederland.
Lees ook: Changemaker Chantal van Schaik (Holland Houtland): ‘Met biobased bouwen is enorme winst te behalen’
