Redacteur Maaike
Maaike Kooijman
24 november 2025, 07:16

Nieuwsupdate: Teleurstelling na COP30 en proef voor kweekvlees op boerderij

In het slotakkoord van COP30 wordt nergens gesproken over de grootste aanjager van de klimaatcrisis: de verbranding van fossiele brandstoffen. Verder in het nieuws: proef voor kweekvlees op boerderij gestart en bedrijven bezorgd over schrappen SDE++.

COP30 in Belem, Brazilië COP30 eindigde zaterdag na een volle nacht extra vergaderen. | Credits: Getty Images

Geen vermelding van fossiele brandstoffen in slotakkoord COP30

De klimaattop in Brazilië is voor velen uitgelopen op een teleurstelling. In de deal die zaterdag na een nacht lang vergaderen werd gesloten, wordt nergens gesproken over de grootste aanjager van de klimaatcrisis: de verbranding van fossiele brandstoffen als olie, steenkool en gas. Met name olieland Saudi-Arabië bleek tegen elke vermelding van fossiele brandstoffen, schrijft de NOS.

‘We gaan niet verbergen dat we graag meer ambitie hadden gezien, want dat is mogelijk en noodzakelijk’, reageerde Eurocommissaris Wopke Hoekstra. Milieudefensie spreekt over ‘veel te slappe afspraken’, klimaatexpert Pieter Pauw stelt dat we ‘na dertig jaar onderhandelingen nog steeds om de hete brij aan het heen draaien zijn’.

In het slotakkoord staat wel een toezegging voor verdrievoudiging van adaptatiegeld tot 2035, waarmee arme landen zich kunnen aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Maar ook die belofte is zwak en vaag verwoord, aldus Trouw. Het is geen ‘besluit’ maar een ‘oproep tot meer inspanning’. Bovendien ontbreekt er een concreet bedrag dat verdriedubbeld moet worden.

Lees ook: Onderhandelen in het tropisch regenwoud bij COP30: dit staat er op het spel tijdens de klimaattop in Brazilië

Nederland organiseert top over afbouwen fossiele brandstoffen

Fossiele brandstoffen stonden weliswaar niet op de agenda tijdens COP30, maar er werd wel regelmatig aandacht voor gevraagd. Europese landen, waaronder Nederland, vroegen samen met Colombia en eilandstaten om een plan om olie, kolen en gas af te bouwen.

Nederland gaat samen met Colombia zelfs een internationale top over het afbouwen van fossiele brandstoffen organiseren. Dat maakte demissionair klimaatminister Sophie Hermans bekend op de klimaattop in Brazilië, meldt de NOS. De meerdaagse top in Colombia moet concreet maken hoe het verbruik van fossiele brandstoffen kan worden afgebouwd.

Experts zijn verrast door de steun van Nederland. Het demissionaire kabinet heeft de afgelopen jaren veel Nederlands klimaatbeleid geschrapt of afgezwakt. En het kabinet-Schoof wil juist meer naar gas gaan boren onder de Noordzee, schrijft de NOS.

Lees ook: Den Haag mag fossiele reclame verbieden van rechter: ‘Weg is vrij voor andere gemeentes’

Bedrijven bezorgd over schrappen SDE++

Eén van de beslissingen van het kabinet-Schoof is de afbouw van de Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++), die subsidie geeft voor groene projecten van bedrijven. Vanaf 2027 is er geen geld meer gereserveerd voor de SDE++-regeling. Daar maken vrijwel alle bedrijven met duurzame energieprojecten zich zorgen over, blijkt uit een inventarisatie van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. Driekwart van de bedrijven verwacht dat de ontwikkeling van nieuwe duurzame energieprojecten halveert of zelfs stil komt te liggen.

In 2024 werd bijna de helft (163 PJ) van alle hernieuwbare energie (358 PJ) in Nederland geproduceerd met SDE-subsidie. De NVDE roept de formerende partijen daarop op om de eerdere bezuiniging van 1 miljard euro op de SDE++-regeling terug te draaien.

Lees ook: Waarom stilzitten geen optie is: zo anticipeer jij op de veranderende energiemarkt

Proef voor kweekvlees op boerderij gestart

Op het erf van melkveehouder Corné van Leeuwen in Midden-Delfland staat sinds vorige week een testinstallatie voor het produceren van kweekvlees. Dat meldt Nieuwe Oogst. Het opkweken van het vlees uit cellen vindt plaats in een reactor met het formaat van ‘een groot uitgevallen magnetron’, aldus het vakblad.

In samenwerking met de Nederlandse startup RespectFarms onderzoekt Van Leeuwen kweekvlees als neventak voor zijn boerenbedrijf. De proef op zijn bedrijf moet leiden tot een opschaalbaar model voor de productie van kweekvlees op boerderijen.

Lees ook: De eerste Nederlandse kweekvleesboerderij komt eraan: ‘Hopelijk volgend jaar’

Kleine kerncentrales in Zeeland kunnen in 2035 gereed zijn

Het demissionair kabinet geeft ‘de voorkeur aan een locatie in Zeeland’ voor de bouw van nieuwe kerncentrales voor schone energie, bleek al in mei. Vrijdag legde de provincie haar eigen voorstellen neer bij de formateurs.

Volgens een gedeputeerde van Zeeland kunnen de eerste twee small modular reactors (SMR’s) in 2035 klaar zijn, aldus De Telegraaf. De gedeputeerde tekende onlangs al een intentieverklaring voor samenwerking met een Canadese universiteit gespecialiseerd in nucleaire opleidingen. Zeeland werkt ook samen met Groot-Brittannië, dat de grootste Europese kerncentrale bouwt.

Lees ook: Kleine kernreactor op gesmolten zout en radioactief afval over vijf jaar gebouwd, belooft Thorizon

Ook in de media:

  • Nederlandse bioplasticpionier Avantium voelt tegenwerking van Big Oil (BNR)
  • EU werkt aan service om rol klimaatverandering in extreem weer te meten (Reuters)
  • Topman van Fairphone wil wereld veroveren met duurzame telefoons, maar: ’Mijn dochter heeft nog een iPhone’ (De Telegraaf)
  • Hoe een zadenmix helpt de bossen te redden (Bloomberg)
  • Landbouw en fossiele industrie produceren nog veel te veel methaan (Trouw)
  • Maakbedrijven openen jacht op defensiemiljarden (FD)
  • De klimaattop bracht volgens inheemsen vooral nieuwe bedreigingen voor hun leefgebied (de Volkskrant)

De journalistiek is er niet om klimaatoplossingen te bevorderen

Als Ajax landskampioen wordt, dan viert Het Parool feest op de voorpagina. Logisch, want het is een Amsterdamse krant met Amsterdamse lezers. Maar moet Het Parool zich ook actief inzetten om de prestaties van Ajax te verbeteren? Bijvoorbeeld door kritiek op de spits of de trainer niet te publiceren?Het antwoord is wat mij betreft helder: Nee, het is niet de taak van Het Parool om Ajax kampioen te maken. Natuurlijk, successen komen prominent op de voorpagina. Daar mag de blijdschap en de trots vanaf spatten. Maar dat is geen journalistiek doel op zich.Ik schrijf dit omdat ik onlangs door Change Inc. werd uitgenodigd om aan te schuiven bij het Benelux Climate Tech Diner. Gespreksonderwerp: moet de journalistiek klimaatoplossingen bevorderen? In de Engelstalige uitnodiging stond letterlijk: “This roundtable explores how the media can take greater responsibility for driving climate action, while maintaining editorial independence and balanced reporting.” Verantwoordelijkheid van de media Moet de journalistiek ‘meer verantwoordelijkheid nemen voor klimaatactie’? Nee, dacht ik meteen. Een medium dat zich beperkt tot het etaleren van klimaatoplossingen is niet bezig met journalistiek maar met promotie. Dat mag wat mij betreft, maar noem het dan geen journalistiek. Ik verheugde me op de discussie en ik fietste afgelopen maandag naar de prachtige Posthoornkerk in Amsterdam, waar het diner plaatsvond.Mijn tafelgenoten waren unaniem over de noodzaak van onafhankelijke journalistiek. Maar ze waren verdeeld over wat dat betekent. Want als de wetenschap eensgezind is over klimaatverandering, dan kun je als journalist toch vóór klimaatbeleid zijn?Dit is een principiële discussie, die om nuance vraagt. Laat ik daarom beginnen bij het begin. Wat is de functie van de journalistiek? Ik onderscheid drie basisfuncties. In de eerste plaats zijn journalistieke media er om lezers/kijkers/luisteraars te informeren over belangrijke nieuwsfeiten. De krant geeft een overzicht van het nieuws.In de tweede plaats is het voor lezers belangrijk om het nieuws te begrijpen: waarom gebeurt het? Dat levert inzicht in het nieuws op. Dat inzicht is essentieel voor de eigen meningsvorming van lezers. Tot slot wil je als medium een handelingsperspectief bieden. Hoe raakt het nieuws mij en wat kan ik eraan doen? Samenvattend is de functie van de journalistiek het bieden van overzicht, inzicht en uitzicht. 'Niemand is 100 procent neutraal' Wat centraal staat, is dat journalistiek niet draait om de opvatting van de journalist, maar om het informeren van de lezer. Een krantenredacteur schrijft niet voor zichzelf, maar voor zijn publiek. Daarvoor is objectieve en ongekleurde informatie essentieel.Dus als iemand mij vraagt of het de taak is van de journalistiek om klimaatoplossingen te bevorderen, dan is het antwoord ondubbelzinnig ‘nee’. Als lezer ben ik gebaat bij onafhankelijke en objectieve journalistiek. Maar - en nu komt de nuance - niemand is waardevrij en 100 procent neutraal.Een nieuwsorganisatie kan ervoor kiezen vanuit bepaalde kernwaarden te werken. Maar dat moet dan wel helder zijn. Een krant kan naar de wereld kijken door een liberale, sociaal-democratische of christelijke bril. Over dat journalistieke dna legt de hoofdredacteur doorgaans verantwoording af in het commentaar. Overzicht, inzicht en uitzicht Het gaat dan eigenlijk altijd om een breed gedragen en publiek belang. En daar zit de crux wat mij betreft. Klimaatverandering is een bedreiging voor de mensheid. Daarmee is het een belangrijk journalistiek onderwerp, dat je met grote urgentie en vanuit de volle breedte belicht. Het vraagt om kritische journalistiek: wat doet de politiek? Welke verantwoordelijkheid neemt het bedrijfsleven? Hoe betrokken zijn burgers? En ja, ook: wat zijn oplossingen?Maar oplossingen promoten? Nee! Dat is geen publiek belang meer, dat is vooral in het particuliere belang van het bedrijf achter die oplossing. Ook de oplossingen verdienen een kritische beschouwing langs de lijnen overzicht, inzicht en uitzicht.Hoe zit de redactie van Change Inc. er eigenlijk in? Op de website staat: “De journalistiek van Change Inc. is onafhankelijk, objectief en relevant”. Daar kan ik als freelancejournalist en columnist goed mee uit de voeten! Lees ook:De Nobelprijs voor de economie kan Jetten en Bontenbal door de energietransitie gidsen De polder moet redden wat Den Haag laat liggen en zo de energietransitie vlottrekken Wat kunnen ondernemers leren van de klimaatparadox?