Vivera was voorheen een slagersbedrijf, klopt dat?
“Strikt genomen was Vivera geen slagersbedrijf maar dochter van het vleesbedrijf ENKCO. Naast vlees werd in 1990, eigenlijk als experiment, gestart met het maken van vegetarische producten. We hebben dus al drie decennia ervaring met veel recepten. Nederland is koploper in de verkoop van vleesvervangers en we eten veel vleesvervangers ten opzichte van andere landen. Ons vroegere AGV-patroon, van aardappels, groenten en vlees, draagt daaraan bij.”
Inmiddels is Vivera overgenomen door het grootste vleesbedrijf ter wereld. Hoe leg je dat uit aan de consument?
“Het is fantastisch dat een bedrijf als JBS investeert in de transitie. JBS heeft ons overgenomen omdat zij een totaal leverancier willen zijn van proteïne. Zij beseffen dat als je alle mensen op de wereld in de toekomst wilt voeden, plantaardige proteïnen een belangrijke rol zullen spelen. Het omzetten van plantaardige eiwitten naar plantaardige burgers is een stuk efficiënter dan dat je die laat omzetten door dieren in dierlijke eiwitten. Voor 1 kilo rundvlees moet een koe 7 kilo soja eten, terwijl wij die 7 kilo soja ook direct kunnen omzetten in 14 kilo tofu. JBS heeft groei, innovatie en vele verbetering mogelijk gemaakt. We zijn heel blij met de samenwerking.”
Wat zijn die verbeteringen?
“Ze hebben geïnvesteerd in de uitbouw van onze productielocatie in Holten en in nieuwe productielijnen om innovaties naar de markt te kunnen brengen. Ook kunnen wij gebruik maken van het internationale netwerk dat JBS heeft. Zij doen wereldwijd zaken met veel grote internationale bedrijven, waar wij nu toegang toe hebben.”
Wat is jullie laatste innovatie?
“De nieuwe tofu range. Tofu is een veelzijdig en gezond product dat je in veel gerechten kan gebruiken. Met onze nieuwe range maken we het nog toegankelijker.”
Waar schaar je jezelf eigenlijk onder? Vegetariër, pescotarier, veganist?
“Ik ben een flexitariër, net als de meeste van onze consumenten.”
Vivera groeide snel. Toch is de markt voor vleesvervangers weerbarstig. Waar staan jullie nu?
“In de jaren 2017-2021 groeiden we met ongeveer 20 tot 25 procent per jaar. Dat is ongekend voor een voedselproducent. Denk je eens in: om meer te kunnen maken zijn meer machines nodig, gebouwen om ze in te zetten, mensen om ze te bedienen, systemen om alles te registreren, processen om dit te managen. En natuurlijk veel geld om dat allemaal te betalen. Begonnen als nichemarkt is er een enorme ontwikkeling op gang gekomen. De groei is nu wel afgevlakt, vooral sinds de kostencrisis, de toename van grondstof- en energieprijzen. We zien dat de gemiddelde consument nu beter op de uitgaven moet letten. Ook de verkoop van vlees is met zeven procent sterk gedaald. Maar transities gaan nooit lineair, kijk maar naar mobiele telefoons of internet. We hebben in vleesvervangers eerder krimp gezien, gevolgd door enorme groei.”
Vleesvervangers zijn ook niet goedkoop?
“Vivera is voorstander van True Pricing: als je alle milieukosten meetelt, is plantaardig echt veel goedkoper. Intussen werken we hard aan de betaalbaarheid van onze producten. En met succes: doordat we alles zelf produceren, zijn we het gunstigst geprijsde merk onder de vleesvervangers en marktleider.”
De link tussen soja en ontbossing is al snel gelegd. Hoe duurzaam maakt dat jullie?
“We onderzoeken altijd nieuwe grondstoffen, maar soja is een prachtig en efficiënt gewas. Als iedereen overgaat van vlees naar plantaardig, heeft de wereld nog maar 10 procent van de huidige sojaproductie nodig, want de rest gaat naar diervoeding. Wij halen geen soja uit Zuid-Amerika om zeker te zijn dat er voor onze producten geen ontbossing plaatsvindt. We gebruiken al veel Europese soja en we kijken naar de mogelijkheid om soja van Nederlandse bodem te kunnen verwerken. Vivera wil graag helpen in de transitie van onze landbouw naar meer plantaardige teelt in plaats van intensieve veehouderij.”
Wat voor Changemaker ben jij?
“Ik word gedreven door een hang naar avontuur, zuiverheid en wil om organisaties gezonder te maken. Ik heb vooral in het bedrijfsleven gewerkt, maar me ook ingezet voor een NGO die honger de wereld uit wil helpen. Bezig zijn met voeding, met iets zinnigs als de eiwittransitie, geeft veel voldoening.”
Waar wil je met Vivera naartoe groeien?
“We worden een leidend plantaardig bedrijf in Europa met een positieve impact op de wereld.”
Wat geef je jonge duurzame ondernemers mee?
“Word een optimistische realist! Wees optimistisch over wat jij en de rest van de wereld wil en kan bereiken. Als je goed zoekt, is er meer mogelijk dan je denkt. En trouwens ook al meer gedaan dan je denkt. Prijs anderen om wat ze goed doen, liever dan ze te bekritiseren om wat je denkt dat beter kan. Wees een realist als je kiest wat je aanpakt: zoek en kijk kritisch naar goede data. Dat vind ik voor mijn werk heel belangrijk. Vergelijk meerdere bronnen. Kies de weinig-moeite-veel-impact optie. Het klinkt simpel maar minder vlees eten heeft al veel impact.”
Meer Changemakers:
- Changemaker Chantal van Schaik (Holland Houtland): ‘Met biobased bouwen is enorme winst te behalen’
- Changemaker Maikel van Wissen (Advocates for the Future): ‘Je moet je kop niet in het zand steken’
- Changemaker Rutger van Raalten (CarbonX): ‘We kunnen lokaal leveren tegen vergelijkbare prijzen als grafiet uit China
