Bijna twintig jaar geleden zette je de stichting Green Development (nu Progreso Foundation) op. Hoe werd je (ook) ondernemer?
‘Met Profundo wilden we in eerste instantie de koffieketen versterken. Boeren een leefbaar loon geven, en toegang tot de markt. Dat heeft zich uitgebreid naar cacao.
Al snel merkte ik dat de cacaoketen veel traditioneler is dan de koffieketen. Specialty coffee gaf producenten de kans zich te onderscheiden. Cacao is veel meer een bulkindustrie. Het was heel lastig om in die keten een betere prijs voor boeren te bewerkstelligen.
De kaarten in de chocolade-industrie zijn redelijk geschud. Er zijn enkele multinationals die een heel groot deel van de markt in handen hebben. Zij geven weinig om een goede relatie met boerenorganisaties. Als ze maar cacao geleverd krijgen. Een eigen chocolademerk opzetten was de enige manier om dat te doorbreken. Dat werd Chocolatemakers.
Met Chocolatemakers wilden we niet zomaar minder slechte chocolade maken, maar echt góede. Voor boeren en de natuur. Niet vernietigen, maar herstellen.’
Wat maakt chocolade goed?
‘Cacao is een prachtig product. Het groeit van nature in de schaduw van het Amazone-regenwoud. Het is eigenlijk een productief bos – een beetje zoals een voedselbos. Dat vind ik als tropisch landbouwer natuurlijk mooi.
Maar een vruchtbare plantage onderhouden vergt werk en investeringen. Daar hebben boeren vaak geen geld voor door de lage prijzen van cacao. En dus dragen ze geen zorg voor hun eigen bodem, maar worden er stukken bos platgebrand zodat de cacao kan groeien met de voedingsstoffen uit die bodem. Zo ontstaat een cyclus van ontbossing.
Betaal je de boer goed, dan gaat dat dus zowel armoede als ontbossing tegen. Wij hebben direct contact met boerencoöperaties in onder meer Colombia, Peru en de Dominicaanse Republiek. Een deel van de cacaobonen komt per zeilschip naar Nederland. Niet alles, helaas, daarvoor is zeilvrachtverkeer nog te onvoorspelbaar. Je wilt niet zonder bonen komen te zitten.
Onze fabriek draait daarnaast volledig op zonne-energie. Dat verlaagt de CO2-emissies enorm. Chocolade heeft normaal gezien ongeveer dezelfde voetafdruk als rundvlees. Onder meer het malen en verbranden maakt dat het tot de zeer intensieve industrie behoort.’
Hoe bevalt het om ook ondernemer te zijn?
‘Het is natuurlijk makkelijk om vanaf de zijlijn kritiek te hebben op de keten. Nu kan niemand ons meer verwijten dat we niet snappen hoe moeilijk het in de praktijk is. Als wij als klein bedrijf eerlijke en duurzame chocolade kunnen maken, kan een groot bedrijf dat ook. Het is een kwestie van keuzes maken.
Ik geniet ook van de band met klanten. Die heb je als stichting-eigenaar natuurlijk niet. Wij kunnen doen wat we doen doordat consumenten onze producten kopen.
Natuurlijk is ondernemen ook een uitdaging. Deels logistiek: je moet de groei kunnen bijbenen met nieuwe infrastructuur. Maar ook persoonlijk. Ik wil niet de oprichter zijn die het bedrijf uiteindelijk in de weg staat omdat hij niks uit handen kan geven. Je leert jezelf goed kennen.’
Lukt het jullie een beetje om de chocolademarkt te verstoren? Er is veel concurrentie, lijkt me.
‘Wij hebben dat nooit zo ervaren. Het helpt dat de trends in ons voordeel zijn. Er is echt vraag naar puurder, eerlijker en gezonder. En mensen zijn bereid daarvoor te betalen. Heel goedkope chocolade heeft een hoge kostprijs. Uiteindelijk gaan we die betalen. Al is het maar in karmapunten.
We proberen onze chocolade wel altijd betaalbaar te houden, zodat het ook je daily chocolate kan zijn. Dat is mogelijk doordat we vrijwel de hele keten onder één dak hebben. Normaal gaat er geld naar de boer, het bedrijf dat cacaomassa maakt, de chocoladeproducent, degene die verpakt… Wij krijgen de bonen binnen en doen de rest allemaal zelf in onze fabriek in Amsterdam. Dat bespaart veel marges in de keten.’
Dat vergt ook veel investeringen neem ik aan?
‘Chocolatemakers is een financieel gezond bedrijf. Alle winst gaat naar investeringen, niet naar aandeelhouders. Veel bedrijven willen niet in duurzaamheid investeren, omdat dat hun winstmarges op korte termijn onder druk zet. Maar wie nu al investeert, komt later als winnaar uit de bus.’
Waarom produceren jullie geen chocolade in de landen waar de cacao vandaan komt?
‘We hebben ook een fabriek opgezet in Zuid-Amerika. Daar vindt een deel van de verwerking van cacaobonen plaats. Maar de importtarieven van de EU zijn een grote uitdaging. Voor spelers van andere continenten is het heel moeilijk om hier de markt te betreden. Fabrieken aan de andere kant van de oceaan zijn dus vooral nuttig voor de regionale markt daar.’
Chocolatemakers heeft inmiddels een trouwe schare fans. Toch hebben jullie vorige week een nieuw merk gelanceerd: Claro.
‘Met Chocolatemakers hebben we ons vooral op de biologische markt gericht, bijvoorbeeld voor verkoop via Ekoplaza en Odin. Met Claro, dat een andere uitstraling heeft, willen we een breder publiek aanspreken. De repen zijn al te koop bij Albert Heijn.
Claro is daarnaast verbonden aan een specifiek project in Colombia, waar we inheemse boeren ondersteunen bij regeneratieve boslandbouw. Dat legt CO2 vast en herstelt biodiversiteit.’
Hoe zien de volgende stappen voor Chocolatemakers eruit?
‘We focussen nu vooral op het in de markt zetten van Claro. Daarbij willen we ons landherstelprogramma uitbreiden. We vinden het belangrijk om boeren een goed businessmodel te geven. Dat maakt ook dat het beroep aantrekkelijk wordt voor hun kinderen. Als je in een agrarisch gebied wordt geboren, betekent dat allang niet meer dat je daar ook blijft.’
Met wie zou je nog graag samenwerken?
‘Vooral aan de verkoopkant hebben we nog veel plannen. De stap richting gewone retail maakt veel meer samenwerkingen mogelijk.’
Changemaker van het Jaar 2025
Op 27 november reikt Change Inc. de Changemaker van het Jaar Awards uit aan de duurzaamheidsaanjagers die er dit jaar bovenuit sprongen. Er is ook een publieksprijs! Stem dus hier op jouw favoriete Changemaker.
Lees ook:
- Changemaker Dionne Ewen (Ahrend): ‘Als je net zo goede kwaliteit levert, hoef je een product niet per se als duurzaam te framen’
- Changemaker Jeroen van den Oetelaar (DAF) ziet glansrol voor elektrische trucks: ‘Wie erin rijdt, ziet dat dit de toekomst is’
- Changemaker Steef Fleur (Billie Wonder): ‘Hoop dat we wegwerpluiers over tien jaar net zo zien als sigaretten nu’
