Elk kind krijgt in de eerste jaren van zijn leven gemiddeld minstens 5.000 keer een nieuwe luier om. De oude verdwijnt de vuilnisbak in en hup, door naar het volgende flesje.
Die gewoonte zorgt elk jaar voor meer dan honderd miljoen kilo aan luierafval, aldus Milieu Centraal. Wasbare luiers besparen grondstoffen, energie en water. Steef Fleur richtte daarom het merk Billie Wonder op. Eerst een verkooppunt van bestaande merken, nu een producent van eigen wasbare luiers.
Billie Wonder ging van een reseller naar een producent van wasbare luiers. Waarom vond je de bestaande luiers niet goed genoeg?
‘De meeste wasbare luiers werken met twee maten: één voor de allerkleinste baby’s, en daarna moet je kind nog jarenlang met een one-size-fits-all doen. Klinkt leuk, maar in de praktijk absorbeert de luier niet meer voldoende aan het einde van de rit. Dat systeem kon beter.
Bovendien vond ik het een gemiste kans dat de luiers nooit van hennep waren gemaakt. De meeste wasbare luiers zijn van katoen, microvezel of bamboe. Bamboe groeit weliswaar duurzaam, maar als je van zo’n stengel vezels voor een stof wilt maken gaat daar een heftig chemisch proces aan vooraf. Die chemicaliën worden ook niet hergebruikt.’
Waarom hennep? Daarmee lijkt het in Nederland niet zo lekker te gaan.
‘Hennep is de meest regeneratieve grondstof die er is. Een katoenplant put de bodem uit, een hennepplant geeft juist voedingsstoffen terug. Bovendien haalt de plant meer CO2 uit de lucht dan bomen doen, heeft ie weinig water nodig en geen pesticiden. En waar katoen negen maanden nodig heeft om te groeien, is dat bij hennep drie maanden. Omgetoverd tot stof nemen de vezels bovendien goed vloeistof op.
Vroeger werd er heel veel van hennep gemaakt. Maar toen de Opiumwet werd ingevoerd, heeft de katoenlobby het voor elkaar gekregen om hennep en marihuana over één kam te scheren. Ze zijn weliswaar van dezelfde familie, maar het zijn toch heel andere planten. Zie het als trostomaten en romatomaten. Door die lobby is de hennepindustrie volledig ingestort. We groeien het in Nederland weer mondjesmaat, maar alleen voor industrieel gebruik. Katoenmachines zijn er simpelweg niet op ingesteld.
Onze luiers zijn een mix van hennep en biologisch katoen. Ze worden geproduceerd in China. Dat is het enige land dat altijd een onderscheid heeft gekend tussen hennep en marihuana. Daar is het dus blijven groeien als gewas voor textiel.’
Voor de prijs van jullie luiers heb je vijftig tot honderd wegwerpexemplaren. Hoe krijg je mensen zo ver die investering te doen?
‘De luier is nu nog het zwarte schaap in de kinder- en babybranche. Mensen geven met gemak 1.500 euro uit aan een kinderwagen, en 30 euro aan een truitje waar een kind na vier keer dragen uit is gegroeid. Maar aan het einde van het elke maand zijn ze op zoek naar luieraanbiedingen.
Dat is bizar. Want luiers zijn het enige product dat kinderen 24/7 tegen hun huid dragen. En de wegwerpexemplaren zitten vol onnatuurlijke stoffen.
We moeten luiers echt weer als herbruikbaar product gaan zien. Het klinkt gek, maar soms vergelijk ik luiers met roken. We kunnen ons nu toch niet meer voorstellen dat iemand in een restaurant een sigaret opsteekt? Ik hoop dat we wegwerpluiers over tien jaar ook zo zien. Van: jeetje, we stopten onze kinderen in plastic met chemicaliën.”
Twee jaar geleden stelde je je een omzet van 7,5 miljoen euro aan het einde van 2026 ten doel. Hoe staat het daarmee?
‘In 2023 begonnen we met een pilot bij een grote keten van kinderdagverblijven. In februari van dit jaar werden onze luiers op dertig van hun locaties gebruikt. We bouwden er een speciale wasserij voor in Hilversum, de eerste volledig elektrische wasserij van Europa.
Toen kwam de grote tegenslag. Er bleek wasmiddelresidu achter te blijven op onze producten. Als dat zich ophoopt, neem de luier geen vloeistof meer op. Er kwamen klachten over doorlekkende luiers en kinderen met uitslag. We hebben alle luiers toen terug moeten roepen. Dat dwong ons onze hele operatie opnieuw te doordenken – van wasprotocol tot kwaliteitscontrole. Nu hebben we een veel robuuster systeem, maar die investering betekent wel dat we anderhalf jaar achter lopen op die doelstelling.’
Wat doet dat met je als ondernemer?
‘Met Billie Wonder zijn we niet alleen aan het ondernemen, maar ook aan het pionieren. Die combinatie omschrijf ik weleens als manisch. De ene dag denk ik: de wereld ligt aan mijn voeten, en de volgende dag: waar gaat dit heen?
Natuurlijk is zo’n tegenslag heftig. Maar het heeft ons ook scherper gemaakt. En als ik met mensen over Billie Wonder praat, is er altijd energie. Mensen willen helpen, zijn geïnteresseerd. Die energie houdt mij op de been. De tegenslagen zijn part of the deal. De vraag is wat je ermee doet.’
Waarom richt je je kinderdagverblijven?
‘Ze zeggen: it takes a village to raise a child. Het is vaak die village – de kinderdagverblijven, de ziekenhuizen, noem maar op – die veel invloed heeft op het gedrag van ouders. Daar moest ik iets mee, dacht ik.
Nu focus ik me daar volledig op. We willen eerst de village converteren, daarna de ouders. Het gaat dan om dezelfde kinderen die de luiers dragen, maar de groepleider is natuurlijk een heel andere gebruiker dan de ouder.’
Ik kan me voorstellen dat niet alle medewerkers staan te springen om de overstap naar wasbare luiers.
‘Een wasbare luier vervangen is een ander soort handeling die iets meer tijd kan kosten, maar uiteindelijk valt dat wel mee. Je moet het vooral even onder de knie krijgen. Het is vooral de omgeving die belangrijk is. De inrichting van de verschoonruimte draagt bijvoorbeeld enorm bij aan het succes of het uitblijven daarvan.
In het begin zochten wij actief contact met leiders van groepen om hen op weg te helpen. Maar het moet vanuit de organisatie komen, weet ik nu. Zij hebben immers veel baat bij de overstap naar wasbare luiers. Veel kinderdagverblijven zijn private equity owned. Die moeten straks allemaal rapporteren over hun duurzaamheidsdoelen. En als je je voetafdruk wilt verkleinen, valt hier winst te behalen. Luiers maken 50 procent van het afval van kinderdagverblijven uit.’
Met wie wil je nog graag samenwerken?
‘Binnenkort starten we een samenwerking met Noordwest Ziekenhuisgroep. Ik zie hoe graag ziekenhuizen en andere kinderdagverblijven hiermee willen beginnen. En als we die sweet spot van operationele excellentie hebben gevonden, kunnen we gemakkelijk opschalen.’
Lees ook:
- Changemaker Jacob Nawijn (Fruitful Office):’Als we niet sociaal zijn, komen we onze verantwoordelijkheden niet na’
- Changemaker Niels van Geenhuizen (CSU): ‘Circulaire handschoen bespaart evenveel CO2 als dertien kantoren samen’
- Changemaker Lars Langhout (NoPalm): ‘Alternatief voor palmolie werkt nu op industriële schaal’
