In totaal honderd bedrijven pleiten voor structurele investeringen in een economie die concurrerend, duurzaam en sociaal is. ‘Het geluid van bedrijven die willen verduurzamen hoor je minder vaak. Maar het is er wel degelijk’, zegt Ankie van Wersch, ceo van Future Up. ‘Deze ondernemers kiezen bewust voor de toekomst en willen dat Den Haag dat ook doet.’
Volgens Van Wersch wil het collectief van bedrijven investeren in duurzame groei, banen en innovatie, maar heeft het nog te veel last van regels in het voordeel van bedrijven die de oude economie vertegenwoordigen.
Van Wersch: ‘Zo gaan er nog steeds subsidies naar fossiele bedrijven, terwijl innovatieve, duurzame startups moeilijk kapitaal kunnen krijgen voor opschaling. Alleen als de overheid meebouwt aan een economie waarin duurzaam ondernemen de norm is, kan het Nederlandse bedrijfsleven internationaal blijven concurreren.’
Future Up, dat tot voor kort door het leven ging als MVO Nederland, is een platform voor duurzaam ondernemen in Nederland en de aanjager van de politieke oproep.
De brief werd getekend door bedrijven uit uiteenlopende sectoren, zoals de chemie, textiel en dienstverlening. Op de lijst staan bekende namen, zoals KPN, Bol, Zeeman, ASN Bank en Strukton, maar ook kleinere bedrijven zoals Seepje en The Good Roll.
Grondstoffen, investeringen en gelijk speelveld
In de oproep herhalen de bedrijven de waarschuwing van het Internationaal Monetair Fonds dat het huidige economische beleid in Nederland te veel is gericht op consumptieve maatregelen voor de korte termijn. Structurele investeringen in duurzame energie, een schone maakindustrie en toekomstig verdienvermogen blijven daarbij achter.
Om de economie concurrerend te houden pleiten de bedrijven voor adequaat beleid rond drie hoofdthema’s. Zo moeten de bezuinigingen op de circulaire economie teruggedraaid worden. Beleid gericht op grondstoffenbehoud, zoals hergebruik, reparatie, bio-based en recycling is noodzakelijk om onze strategische onafhankelijkheid te vergroten.
In de tweede plaats roepen de bedrijven de politiek op om fossiele subsidies om te zetten in duurzame investeringen in natuurlijke landbouw en ruimte op het stroomnet.
Tot slot vraagt het de groep van ondernemingen om een gelijk speelveld, zodat het kan concurreren met sectoren die nu bijdragen aan milieuvervuiling. Zo zou de politiek de stroom van fast fashion en gesubsidieerd fossiel plastic aan banden moeten leggen.
Stimuleer nieuwe technologieën
Een van de ondertekenaars is UBQ Materials een bedrijf dat van organisch en niet-recyclebaar huishoudelijk afval een biobased vervanger voor plastics maakt. ‘In de duurzaamheidswereld zien we dat de druk om te veranderen aan het afnemen is, bijvoorbeeld door het afzwakken of uitstellen van de CSRD en CBAM (CO2-grensheffing, red.)’, zegt Steffan Brouwer, verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering in Nederland.
Volgens Brouwer is het ingewikkeld dat veel subsidies gericht zijn op bestaande industrieën. Nieuwe technologieën als die van UBQ vallen buiten de boot, terwijl die juist een bijdrage kunnen leveren aan de circulaire economie. Het zou helpen als het gebruik van recyclaat gestimuleerd wordt, bijvoorbeeld door een verplichting ervan in nieuwe producten.
‘We hebben stabiele, heldere regels nodig en moeten kijken naar subsidies die nieuwe technologieën, ideeën en grondstoffen stimuleren. Onze technologie is uiteindelijk ook nodig om bestaande industrieën te vergroenen.’
Circulaire zonnepanelen
Solarge, een Nederlandse producent van circulaire zonnepanelen, sloot zich ook aan bij het bedrijvencollectief. Het bedrijf pleit al veel langer voor helder beleid en vreest voor de eigen toekomst.
‘Traditionele zonnepanelen zijn nooit ontworpen met aandacht voor hergebruik’, zegt Gerard de Leede, cto en medeoprichter bij Solarge. Sterker nog, ze bevatten giftige stoffen zoals pfas en antimoon.’ Volgens De Leede wacht ons een gigantisch probleem als alle panelen die nu op Nederlandse daken liggen aan vervanging toe zijn.
Solarge produceert een zonnepaneel dat je volledig kunt recyclen, vrij van giftige stoffen. Maar circulariteit komt met een prijskaartje, weet De Leede. ‘Zolang zonnepanelen uit China tegen de helft van de kostprijs hier worden gedumpt, is het verdomd lastig om een business op te bouwen.’
Daarom pleit De Leede voor circulariteitseisen, bijvoorbeeld voor overheidsaanbestedingen. Leveranciers met circulaire producten krijgen zo voorrang op producten die je niet kunt recyclen. Ook wil Solarge een verbod op pfas en antimoon. De Leede: ‘In de EU gaat het nu over bonuspunten voor gifvrije panelen. In mijn ogen gerommel in de marge. Het gaat hier gewoon over zwaar gif. Daar moeten we helemaal van af.’
‘Zolang vervuiler niet wordt belast’
Online supermarkt van vers en duurzaam geproduceerde producten Crisp tekende de brief ook. Het bedrijf werkt nauw samen met kleinschalige boeren en telers en wil regeneratieve landbouw schaalbaar en rendabel maken.
‘Zolang de vervuiler niet zwaarder wordt belast voor de ongedekte maatschappelijke kosten en de pionier niet wordt beloond voor de meerwaarde voor ons allemaal, blijft het voor vooruitstrevende boeren oneerlijk concurreren’, zegt Michiel Roodenburg, medeoprichter van Crisp. ‘Daarom pleiten wij voor een sectorbreed beleid dat toekomstbestendige landbouw toegankelijk maakt.
Volgens Roodenburg kan Nederland kartrekker worden in de voedseltransitie. De overheid kan een cruciale rol spelen in op tal van facetten in die keten: ‘Van biodiversiteit tot circulariteit en van eiwittransitie tot verpakkingsbeleid. We zijn geholpen met een koers die van duurzaam ondernemen de norm maakt, missie-gedreven innovatie versnelt en de toekomstbestendige boer beloont.’
Lees ook:
- 4 dingen die zijn beslist tijdens COP30 (en de 3 hete hangijzers die overblijven)
- Dit zijn 7 lichtpuntjes bij het 10-jarig bestaan van de Klimaatakkoorden van Parijs – met een kanttekening
- Klimaatwetenschapper Heleen de Coninck: ‘De herverkiezing van Trump is toch een soort psychologisch kantelpunt geweest’
