Rabobank wil met kapitaalinjectie van 100 miljoen euro de onrendabele top financieren van biobased bouwprojecten van dochterbedrijf BPD Bouwfonds. Daarmee wordt een van de grootste knelpunten van deze manier van bouwen doorbroken: het tekort aan vraag.
Doordat BPD meer kan betalen voor biobased materialen durven boeren meer vezelgewassen als hennep, olifantsgras of vlas te verbouwen, kunnen aannemers en ontwikkelaars er vaker mee bouwen en neemt de vraag toe. Alle partijen in de keten krijgen hierdoor meer zekerheid om te investeren.
‘We hopen echt op een multipliereffect. Dat het een soort sneeuwbal wordt’, zei business developer Julian Wup van de Rabobank deze week tijdens het jaarlijkse congres van WeGrow, het platform voor biobased bouwen. ‘We willen een voorspelbare en langdurige vraag creëren en de patstelling doorbreken waar we in zitten. Zo komt er ruimte voor opschaling, want wij gaan ervan uit dat agrariërs bereid zijn deze gewassen te leveren als er een goede prijs tegenover staat. Als een agrariër zegt: daar ga ik het niet voor doen, dan komt biobased bouwen niet van de grond.’
Koolstofbudget voor de bouw is bijna op
De bank heeft zich aangesloten bij de Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB). Dat overheidsprogramma streeft ernaar dat in 2030 minimaal 30 procent van alle nieuwbouwwoningen met minimaal 30 procent aan biobased bouwmaterialen wordt gebouwd, het zogeheten 30-30-30-doel.
Rabobank raakte er al een paar jaar geleden van overtuigd dat biobased bouwen de toekomst is en veel problemen in de sector kan oplossen. In het Klimaatakkoord van Parijs is afgesproken dat de aarde in 2050 niet meer dan 1,5 graad mag opwarmen. Om daar onder te blijven heeft iedere sector in Nederland een maximale hoeveelheid CO2 toebedeeld gekregen die ze nog mag uitstoten. De bouw mocht vanaf 2023 in totaal nog maar 43 miljoen ton CO2-uitstoten. Daarna is zijn budget op. Die grens wordt al in 2027 overschreden.
Maar dat is niet het enige probleem. De bouw gebruikt inmiddels 60 procent van alle grondstoffen. Een paar jaar geleden was dat nog 50 procent. Ook kampt de sector met strenge regelgeving en problemen met stikstof. Dat terwijl er een wooncrisis is en er meer gebouwd moet worden.
Biobased bouwen biedt boeren nieuw verdienmodel
Van alle emissies die bij nieuwbouw vrijkomen, is driekwart verbonden met het materiaal. Zo is cement in beton alleen al verantwoordelijk voor 7 tot 8 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot, vanwege het chemische proces en het hoge energieverbruik bij de productie.
Door over te stappen naar biobased materialen zoals hout en vezelgewassen als hennep, vlas en olifantsgras kan die uitstoot met 20 tot 60 procent verminderd worden. Sterker nog: die natuurlijke materialen slaan CO2 voor tientallen jaren op. Dat is de reden dat boeren geld kunnen verdienen met koolstofcertificaten als ze deze gewassen verbouwen.
Vanuit het perspectief van Rabobank is het interessant dat boeren er een alternatief verdienmodel mee kunnen optuigen door toeleverancier voor de bouw te worden.
Geld om problemen op te lossen
Maar biobased bouwen kampt volgens de bank nog met een aantal knelpunten. Boeren willen wel telen, maar hebben behoefte aan langetermijncontracten. De verwerkers van de vezels willen wel opschalen, maar moeten wel afzet hebben.
Projectontwikkelaars zeggen dat er nog niet genoeg natuurlijke materialen zijn. Aannemers hebben er geen ervaring mee, moeten ermee leren werken en zijn bang dat woningen duurder worden. Ook woningbouwcorporaties zijn nog niet bereid meer te betalen voor biobased materialen.
Om die problemen op te lossen is geld nodig. Met de investering van 100 miljoen euro denkt de bank de markt te kunnen opschalen. Daarnaast heeft de bank een Transitiefonds opgericht, dat is ondergebracht bij het Nationaal Groenfonds. Hieruit kunnen duurzame ondernemers en boeren aanvullende financiering tegen gunstige voorwaarden krijgen voor hun investeringen. ‘Dat maakt bijvoorbeeld biobased telen mogelijk omdat boeren qua financiering een langere periode kunnen overbruggen voordat er afgelost moet worden’, legt Wup uit.
Mkb’ers, dus ook boeren, kunnen een deel van hun duurzame investering als gift terugkrijgen. Consumenten die een biobased woning kopen kunnen een rentekorting op hun hypotheek krijgen. ‘Allemaal zaken waarmee we de markt aanwakkeren’, zegt ze.
Ook geld voor drinkwaterbesparing
Er zit één addertje onder het gras. De investering van 100 miljoen euro is ook bedoeld voor technieken die het verbruik van drinkwater terugdringen. Ook waterbesparende technologie zorgt bij nieuwbouwprojecten voor meerkosten. De vraag is welk deel van de 100 miljoen euro naar waterbesparing gaat. Daar kan de Rabobank nog geen antwoord op geven.
Ook kan de bank niet garanderen dat alle vezelgewassen die nodig zijn, door Nederlandse boeren worden geteeld. ‘Onze voorkeur gaat uit naar nationaal, maar we kunnen ons voorstellen dat bepaalde vezels uit het buitenland komen’, zegt Wup.
