Redacteur Maaike
Maaike Kooijman
19 januari 2026, 07:42

Nieuwsupdate: Subsidie voor bouw van windpark op Noordzee en belangrijk oceanenverdrag VN ingegaan

Het demissionaire kabinet gaat dit jaar één windpark aanbesteden op de Noordzee, mét subsidie. Verder in het nieuws: Asscher op de bres voor sustainable aviation fuel en Duitsland lanceert subsidie voor aankoop elektrische auto.

windpark op zee | Credits: Getty Images

Hermans komt met subsidie voor één windpark op Noordzee

In 2026 gaat het demissionaire kabinet niet twee, maar slechts één windpark van 1 gigawatt aanbesteden op de Noordzee. Dat schrijft demissionair klimaatminister Sophie Hermans in een brief aan de Tweede Kamer. Voor het windpark IJmuiden Ver Gamma-A stelt het kabinet een subsidie beschikbaar van maximaal 104 euro per megawattuur.

‘Een groot verschil met de periode van subsidievrij bouwen, maar deze subsidie is nodig om te voorkomen dat de bouw van windparken op zee volledig stilvalt’, zegt Hermans tegen de Volkskrant. Wegens de hoge bouwkosten en de relatief langzame elektrificering van de industrie vormen windparken momenteel een groot risico voor bouwers. Op het project Nederwiek 1-A heeft vorig jaar geen enkele windparkenbouwer zich ingeschreven.

Lees ook: Zigzagbeleid met wind op zee: wat een nieuw kabinet beter kan doen

Belangrijk oceanenverdrag VN ingegaan

Zaterdag is het Oceaanverdrag van de VN ingegaan, dat in 2023 al werd aangenomen. Het verdrag moet de ‘open zee’ beschermen: de zeeën die buiten territoriale wateren vallen. Dat is het grootste onbeschermde natuurgebied op aarde. In 2030 moet 30 procent van de oceanen beschermd zijn.

Het Oceaanverdrag vormt vooral een juridisch kader om mensen aansprakelijk te stellen als ze onrechtmatige praktijken uitvoeren op zee. Verdere invulling van dat kader moet later nog volgen, bijvoorbeeld als het gaat om handhaving en financiering. Nederland heeft het verdrag wel getekend, maar nog niet geratificeerd.

Lees ook: Dankzij AI zijn beschermde oceaanreservaten niet langer te groot om in de gaten te houden

Asscher op de bres voor sustainable aviation fuel

Lodewijk Asscher, door kabinet-Rutte IV aangesteld als voorzitter van de zogenoemde duurzame luchtvaarttafel, wil dat de overheid de luchtvaart helpt vergroenen. De afstandsafhankelijke vliegbelasting die het kabinet vanaf 2027 wil invoeren kan daarbij helpen, denkt Asscher. Hij vraagt de formerende partijen om de belastingopbrengsten terug te vloeien naar luchtvaartmaatschappijen, die daarmee meer sustainable aviation fuel (SAF) kunnen kopen.

‘Je ziet nu een kip-eiprobleem. SAF is vier keer zo duur als normale kerosine, waardoor er weinig vraag naar is’, zegt Asscher tegen de Volkskrant. ‘Als het nieuwe kabinet over de brug komt, los je het kip-eiprobleem op. Dan ontstaat er meer vraag, komt er een industrie op gang en gaat de prijs van SAF dalen. Dan breng je als Nederland een motortje op gang, waardoor je vanuit hier duurzamer vliegt dan elders.’

Lees ook: Duurzamer vliegen: biobrandstof heeft het moeilijk, maar er zijn ook andere opties

Duitsland lanceert subsidie voor aankoop elektrische auto

Het Duitse ministerie van Klimaat wil subsidies tot 6.000 euro beschikbaar stellen voor huishoudens met een laag of middelhoog inkomen die een elektrische auto willen komen. Dat meldt Reuters op basis van berichtgeving van de Duitse krant Bild.

De subsidies kunnen helpen om de emissies van het Duitse verkeer te verlagen, maar zouden vooral bedoeld zijn om de vraag naar elektrische auto’s in het land te stimuleren. De Duitse auto-industrie, groot geworden door hun expertise in verbrandingsmotoren, zou moeite hebben om te schakelen naar elektrisch vanwege een gebrek aan vraag.

Lees ook: Ook verbrandingsmotoren moeten duurzamer: ‘Met alleen elektrische auto’s komen we er niet’

Lokale energie- en warmteopwek kan netcongestie verminderen

Lokale energieopwekking kan het landelijke stroomnet ontlasten en de energietransitie goedkoper maken, doordat er minder geïnvesteerd hoeft te worden in uitbreiding van het stroomnet. Dat blijkt uit een achtergrondartikel van vakblad ESB. De auteurs zien veel mogelijkheden in lokale voorzieningen. Huishoudens en bedrijven maken daarbij gebruik van energie afkomstig uit de wijk, bijvoorbeeld van zonnepanelen. Daarvoor zijn er wel batterijen of energiemanagementsystemen nodig die vraag een aanbod op elkaar af kunnen stemmen.

Voor warmte geldt hetzelfde, schrijven de auteurs. Een deel van de warmte kan lokaal worden opgewekt of hergebruikt, bijvoorbeeld door warmte-koudeopslag (WKO’s) of aquathermie. Gebouwen die veel energie verbruiken, zoals ziekenhuizen en zwembaden, kunnen hun restwarmte beschikbaar stellen. ‘De ontwikkeling van lokale systemen wordt echter geremd door een traditionele, sectorale beleidsbenadering met de centrale opwekking als uitgangspunt.’

Lees ook: Tilburg doorbreekt impasse bij aanleg warmtenetten met eigen warmtebedrijf

Misschien minder microplastics in lichaam dan gedacht

Onafbreekbare microplastics zijn overal. In de zee, in ons eten, en dus in ons lichaam. Althans, dat werd lang gedacht. Maar daaraan wordt nu getwijfeld, schrijft The Guardian.

Microplastics, en ook de nog kleinere nanoplastics, zijn te klein om waar te nemen. Daarom wordt het bestaan ervan vaak indirect aangetoond. Maar in dat proces kan verwarring ontstaan met vetweefsel, dat vergelijkbare signalen zou afgeven. Daarbij wordt ook in laboratoria gebruikgemaakt van plastic materialen, waardoor onderzochte weefsels ‘besmet’ kunnen raken met omgevingsplastic.

Lees ook: Opmerkelijk: Microplastics kunnen speuren naar gevaarlijke stoffen in rioolwater

Ook in de media:

  • CE Delft: gemeenten kunnen hun CO2-uitstoot verlagen met 40% (CROW)
  • Startupbegeleider ziet circulaire bedrijven vastlopen. ‘Er is een vals gevoel van vooruitgang’ (NRC)
  • AIVD keek mee naar miljoenenorder die netbeheerders in China deden (RTL Nieuws)
  • Huishoudens kregen te hoge rekening voor warmtenet, maar merendeel leveranciers lijdt juist fors verlies: ’Geen investeringen meer’ (De Telegraaf)
  • Wat we van China kunnen verwachten wat betreft energie en klimaat in 2026 (CarbonBrief)
  • Milieuorganisatie blokkeert groen gas uit mestfabriek Oijen: ‘Past dit in een duurzaam scenario?’ (Brabants Dagblad)
  • Slimme software maakt van een vuilstort een energiecentrale, en dat is ook goed voor het klimaatprobleem (Trouw)

Topverhalen van de week: Slimmer kijken naar netcongestie, groene oplossingen voor AI en verdienen aan laadpalen

Bekijk hieronder het overzicht van impactverhalen van Change Inc. in week 3 van 2026:Het AI-dilemma: Met groene stroom en een nuttig doel voor restwarmte worden datacenters duurzamerDankzij AI draaien datacenters wereldwijd overuren. Nieuwe datacenters worden in rap tempo bijgebouwd, maar die hoeven niet vervuilend te zijn. Het goede nieuws: vrijwel alle datacenters in Nederland hebben contracten voor groene stroom.Energie-expert Peter Molengraaf over elektrificatie en netcongestie: 'Stroomnet is fysiek niet vol, alleen op papier'Change Inc. sprak met Peter Molengraaf,  de voormalige ceo van netbeheerder Alliander en boegbeeld voor de topsector Energie, over oplossingen om het stroomnet te ontlasten. Nederland start vanuit een achterstandspositie bij het elektrificeren van de maatschappij.’Robert Keus wil milieu-impact van AI transparant maken met GreenPT: 'We gebruiken AI te veel voor simpele dingen'GreenPT is een van de eerste AI-bedrijven die de werkelijke impact van AI-modellen toont – en die impact bovendien zo laag mogelijk houdt. Change Inc. sprak met oprichter Robert Keus: 'Veel mensen weten niet dat bij een nieuwe vraag ook de rest van het gesprek keer op keer in het model wordt gestopt. Als je een vraag stelt over een ander onderwerp, is dat nergens voor nodig en kun je beter een nieuw gesprek starten.’Geld verdienen met je laadpalen: dat kan nu met een nieuw soort emissiecertificatenNederland heeft per 1 januari 2026 vernieuwingen doorgevoerd bij het beprijzen van fossiele brandstoffen in de vervoerssector. Dat betekent onder meer dat bedrijven en particulieren met laadpalen geld kunnen verdienen met een nieuw soort certificaten voor emissiereductie. Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:Overlap bij besparingsplicht en energiesubsidies bedrijven en groene zoekmachine van Nederlands AI-bedrijf (16 januari 2026) Follow This betwist verdienmodel Shell en BP en Rotterdamse haven sluit deals voor CO2-reductie (15 januari 2026) Opwarming aarde blijft in 2025 net onder 1,5 graden en Eurostar wil verder uitbreiden met hsl-treinen (14 januari 2026) Uitkoopregeling boeren had drie keer meer stikstof kunnen schelen en grootste walstroomproject in Rotterdam (13 januari 2026) 2 op 3 werknemers wil bijdragen aan verduurzaming en zeewierteelt gunstig voor CO2-opslag (12 januari 2026)