Wat is een zoutbatterij?
Natrium-ion-batterijen (ook wel sodium-ion- of zoutbatterijen genoemd) werken op een vergelijkbare manier als lithium-ion-batterijen. Net als lithiumbatterijen – momenteel de populairste variant – hebben zoutbatterijen een anode (pluspool) en een kathode (minpool). Daartussen zit een elektrolyt dat bestaat uit zouten en zuren. In een lithiumbatterij bewegen lithium-ionen van de ene naar de andere pool, waarbij stroom vrijkomt. Bij een zoutbatterij zijn dat natrium- (ofwel sodium-)ionen.
Wat zijn de voordelen van zoutbatterijen?
Vanwege de energietransitie is de vraag naar batterijen hoog, met name voor de productie van elektrische auto’s. Voor het maken van lithiumbatterijen zijn naast lithium ook de metalen nikkel en kobalt nodig. Die zijn niet alleen schaars, maar worden bovendien gedolven in landen als Congo, waar mensenrechten vaak met voeten worden getreden. Lithium is ruimer voorhanden. Maar omdat de hoofdmoot van de aanvoer uit China en Chili komt, brengt dat veel afhankelijkheid met zich mee.
Voor zoutbatterijen zijn geen lithium, nikkel of kobalt nodig. Doorgaans worden ze gemaakt met grondstoffen die ruimer, en op Europees grondgebied, voorhanden zijn. Dat maakt Europa minder afhankelijk van de geopolitieke keuzes van andere landen. Ook zijn zoutbatterijen door het ontbreken van de schaarse materialen vaak goedkoper dan lithiumbatterijen. Een groot nadeel is dat zoutbatterijen momenteel nog een lagere energiedichtheid hebben dan lithiumbatterijen, wat ze minder aantrekkelijk maakt voor bijvoorbeeld elektrische auto’s.
Welke Nederlandse partijen gaan de handen ineenslaan?
Dat zijn Nobian, Exergy Storage, ISPT en de Universiteit Twente. Nobian is een Nederlandse zoutproducent die zout wint uit de grond in Twente en Hengelo. Onlangs
sloot de overheid met Nobian de eerste ‘maatwerkafspraak’ om de CO2-uitstoot van het bedrijf terug te dringen. Exergy Storage is een Nederlandse producent van zoutbatterijen, die claimt een technologie te ontwikkelen met een even hoge energiedichtheid als lithiumbatterijen. ISPT (Institute for Sustainable Process Technology) werkt als innovatieplatform aan het versnellen van de duurzame transitie in Nederland.
Welke stappen gaan ze ondernemen?
Ze gaan samenwerken in een project dat ‘Starbatch’ heet. Het idee is om samen een nieuwe productieketen op te zetten die het ontwikkelen en uitrollen van zoutbatterijtechnologie in Nederland mogelijk moet maken. Naar eigen zeggen hebben de partijen met proefopstellingen kunnen aantonen dat de productie van hun zoutbatterij makkelijker en duurzamer is dan de gebruikelijke technologie van zoutbatterijen. Nu is het zaak om de boel op te schalen en het productieproces efficiënter te maken. Nobian levert daarbij het cruciale zout, Exergy Storage ontwikkelt de batterijen, en ISPT en de Universiteit Twente leveren ondersteunende diensten.
Wanneer kunnen we de eerste zoutbatterijen verwachten?
Zoals altijd met duurzame ontwikkelingen: moeilijk om daar een concreet jaartal op te plakken. De partijen zeggen voor 2030 de commerciële productie in gang gezet te willen hebben. Ze werken nu aan het opzetten van een pilotopstelling, waarbij gekeken wordt naar Rotterdam of Delfzijl als potentiële bouwplaatsen.
