Ellen Lengkeek 30 april 2025, 08:00

Dát maakt impact: Magazine CLICKNL voor changemakers

Het innovatie- en kennisnetwerk CLICKNL heeft een handig boekje uitgebracht over het kunnen maken van impact. De publicatie ‘Dát maakt impact’, geeft handvatten aan changemakers, innovatoren en creatieve makers om het verschil te maken bij het versnellen van transities.

Publicatie mock up 1 3

De afgelopen jaren heeft het Kennis- en Innovatieprogramma Maatschappelijk Verdienvermogen van innovatie- en kennisnetwerk CLICKNL negen grootschalige onderzoeksprojecten en meer dan zeventig praktijkgerichte experimenten gestart. CLICKNL zegt hierover: “Allemaal gaan ze over hoe je beter kan innoveren en transities kan aanjagen. Hoe je zowel meer geld kan verdienen en een grotere maatschappelijke impact kan realiseren. Hierdoor begrijpen we wat de uitdagingen zijn als je werkt aan maatschappelijke transities. Maar gelukkig zien wij ook waar het wél lukt. Waar de kansen liggen en de mogelijkheden. We vroegen changemakers, die meewerken aan de projecten, om te delen wat volgens hen impact maakt.”

Eerder deze maand bracht CLICKNL een handig boekje uit over het kunnen maken van impact. De publicatie ‘Dát maakt impact’ geeft handvatten aan changemakers, innovatoren en creatieve makers om het verschil te maken bij het versnellen van transities. Daarnaast bevat het magazine ook praktische handvatten en methoden om direct toe te passen. Middels QR-codes wordt verwezen naar achtergrondartikelen.

560 miljoen kilo bierborstel

De changemakers vertellen over hun werk en wat hen vanuit verschillende invalshoeken drijft om dagelijks impact te maken. Zo startte Madeleine Gielens een bedrijf dat bierbostel, een afvalstroom van 560 miljoen kilo op jaarbasis in Nederland, verwerkt tot hoogwaardige voedingsproducten.

Geërgerd door beelden op tv van nucleaire afval-stortingen in de oceaan begon Lucas Simons een carrière in duurzaamheid en schreef hij onder meer het boek Changing the Game; een praktische gids voor systeemverandering in sectoren zoals textiel, infrastructuur en landbouw. “Als je het systeem probeert te veranderen, sta je vaak alleen,” zegt Simons. Veel changemakers worden weggezet als naïeve dromers. Je wordt niet altijd serieus genomen, omdat je tegen de stroom in gaat en hierdoor kan je je machteloos voelen. Je bent toch maar een klein radertje in een groter systeem? Changemakers laten zien dat juist grote veranderingen beginnen bij individuen die besluiten verantwoordelijkheid te nemen.”

Rik Braams is transitiewetenschapper én voormalig ambtenaar. Dat geeft hem een bijzondere kijk op de ambtenarij. Als Rijkstrainee en later beleidsmedewerker bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat observeerde hij systeemfalen. Hij zocht uit wat de rol is van ambtenaren bij innovatie en transities.

En zo rolt de bal onder andere door naar Grace Brok die als voorzitter van een voetbalvereniging het belang van saamhorigheid onderstreept. Alle changemakers geven tips om impact te maken. “Luister eerst, dan pas reageren’, zegt Lodewijk Liebrecht. “Gebruik het principe van Stephen Covey: Seek first to understand, then to be understood. Begrijp de belangen en standpunten van anderen voordat je jouw eigen visie deelt. Dit helpt bij het opbouwen van begrip en vertrouwen.”

Dát maakt impact

Resultaten boeken voor maatschappelijke transities is complex en uitdagend, maar zeker mogelijk. Leer van en laat je inspireren door succesvolle manieren waarop andere changemakers maatschappelijke uitdagingen aanpakken. Zodat jij er daarna zelf mee aan de slag kan gaan.

De publicatie: ‘Dát maakt impact’ is hier te downloaden.

In deze frietfabriek is verspilling not done

Het begint al met de grondstof, de aardappel. De nieuwe fabriek beschikt over geavanceerde sorteerfaciliteiten om te bepalen welke exemplaren zich het best lenen voor het maken van friet of een ander aardappelproduct. Dat betekent: minder snijverlies en dus minder verspilling. Halvering van het watergebruik De gesneden frietjes doorlopen vervolgens verschillende productiefasen, waarbij het water op een slimme manier voor meerdere processen wordt ingezet. Watercascadering dus. En dat leidt tot een halvering van het watergebruik voor dit deelproces. Restwarmte voor de buren En dan is er natuurlijk nog het energieverbruik. De meeste energie wordt gebruikt voor het maken van stoom, nodig voor het verhitten van de bakoven tot 180 graden. Dankzij een slim verwarmingssysteem is Lamb Weston in de nieuwe fabriek in staat om restwarmte te benutten en warmte en koude uit te wisselen. Zo wordt de warmte van de stoomschiller hergebruikt door deze te koppelen aan processtappen die juist deze temperatuur nodig hebben. En de laagwaardige warmte die helemaal aan het eind van het productieproces overblijft? Die gaat naar de buren, Wiskerke Onions, die een temperatuur van dertig graden nodig heeft om uien te drogen. Al klaar voor waterstof Zonnepanelen op het dak, energiezuinige installaties en een kantoorruimte met energielabel A+++; dat alles past ook goed bij de duurzame missie van Lamb Weston. En ja, de boiler werkt nog op aardgas, maar is technisch gezien geschikt om over te schakelen op waterstof. Dus als dat in de toekomst tot de mogelijkheden behoort, hoeft daar geen nieuwe boiler voor te komen. Mariska van Dalen, director sustainability by design en Wouter Smit, vp supply chain. Mindset “Het is lastig om ver in de toekomst te kijken en te voorspellen wat de rol van waterstof straks gaat worden, maar we willen op dat vlak wel onze opties openhouden. Daarbij is het een prettig idee dat we de mogelijkheid hebben om op een gegeven moment over te schakelen”, zegt Wouter Smit, vp supply chain. Op de vraag waarom de focus zo duidelijk op duurzaamheid ligt, hoeft hij niet lang na te denken. “Duurzaamheid zit in ons DNA. We zijn een waarde-gedreven organisatie waarin onder andere integriteit centraal staat. Voor ons betekent dat niet alleen eerlijk en transparant handelen, maar ook zorg dragen voor de samenleving en de omgeving waarin we actief zijn.” Strategie ontwikkelen Veel bedrijven worstelen met de verduurzaming van hun productieprocessen. Vaak beginnen ze vol goede moed, maar daalt de motivatie al snel als blijkt wat er allemaal bij komt kijken. “Het werkt alleen als je het echt vanuit een duidelijke overtuiging doet en je daar ook een strategie voor ontwikkelt”, geeft Smit aan. “Wij bekijken daarom ook altijd eerst op welke zaken we echt invloed kunnen uitoefenen. Daarna stippelen we pas onze plannen uit.” Flagship Een praktische aanpak dus. En met die werkwijze zijn ze al heel ver gekomen. “Qua duurzaamheid lopen we met deze fabriek ver vooruit, ook op onze andere fabrieken. Dat betekent dat er in die andere fabrieken nog volop kansen zijn om ook het water- en energieverbruik flink te verlagen. Wat dat betreft, is deze nieuwe fabriek in Kruiningen een flagship in het wereldwijde productienetwerk van Lamb Weston.” Aanjager “Het voordeel van een nieuwe fabriek is dat je op zo’n moment de mogelijkheid hebt om de productieprocessen opnieuw te ontwerpen en daar de benodigde apparatuur voor aan te schaffen”, vult Mariska van Dalen aan. Als director sustainability by design is zij bij Lamb Weston een aanjager die erop toeziet dat de ambities bij het verduurzamen van de fabrieken daadwerkelijk worden gerealiseerd. Geen bevlieging “Onze focus op duurzaamheid is geen bevlieging”, benadrukt Van Dalen. “Het is een blijvend programma. Duurzaamheid maakt integraal deel uit van de visie van ons bedrijf. Dat is niet altijd makkelijk, want hoewel investeringen in duurzaamheid op de langere termijn kostenbesparingen kunnen opleveren, lukt het niet altijd om de business case rond te krijgen. Op zo’n moment is het prettig om een managementteam te hebben dat niet alleen naar het voor een investering benodigde geld kijkt, maar ook naar het bredere plaatje en het belang van een duurzame bedrijfsvoering voor de toekomst.Een mooi voorbeeld daarvan is de duurzame stap die Lamb Weston eind 2024 heeft gezet met de introductie van een verpakking in het retailsegment, die voor 60 procent bestaat uit bio-circulair plastic op basis van gebruikte frituurolie. Gespreksonderwerp tijdens sollicitaties Voor de nieuwe fabriek moesten uiteraard ook nieuwe medewerkers worden aangetrokken. En dat met de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Maar die nieuwe collega’s zijn relatief snel gevonden. Met dank ook aan het duurzame imago van het bedrijf.Dat merkt Van Dalen duidelijk tijdens de sollicitaties. “Of het nu gaat om een vacature voor een leidinggevende of een operator in de fabriek: we merken tijdens sollicitatiegesprekken duidelijk dat kandidaten ons duurzaamheidsverslag hebben gelezen. En het maakt daarbij niet zoveel uit of ze jong of oud zijn: ze geven allemaal aan dat ze dat een belangrijk en aantrekkelijk aspect vinden. Dus op dat vlak helpt onze focus op duurzaamheid ons ook.” Lees ook:'Met pappen en nathouden lossen we de waterproblematiek niet op' Aan frites valt nog genoeg te innoveren Opmerkelijk: nieuwe verpakkingen van gerecycled frituurvetDit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Lamb Weston. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.