Menno de Boer 29 april 2025, 15:00

In deze frietfabriek is verspilling not done

Zonder water en energie is het lastig om diepvriesfriet te maken. Maar dat wil niet zeggen dat het productieproces niet duurzamer kan. Lamb Weston, wereldwijd een van de grootste producenten van bevroren aardappelproducten, opende onlangs in het Zeeuwse Kruiningen een nieuwe fabriek waar alles erop is gericht om water en warmte zoveel mogelijk te hergebruiken. Het resultaat: een bijzonder duurzaam patatje.

Friet van Lamb Weston Dankzij een slim verwarmingssysteem wordt in het productieproces restwarmte benut om warmte en koude uit te wisselen. | Credits: Lamb Weston

Het begint al met de grondstof, de aardappel. De nieuwe fabriek beschikt over geavanceerde sorteerfaciliteiten om te bepalen welke exemplaren zich het best lenen voor het maken van friet of een ander aardappelproduct. Dat betekent: minder snijverlies en dus minder verspilling.

Halvering van het watergebruik

De gesneden frietjes doorlopen vervolgens verschillende productiefasen, waarbij het water op een slimme manier voor meerdere processen wordt ingezet. Watercascadering dus. En dat leidt tot een halvering van het watergebruik voor dit deelproces.

Restwarmte voor de buren

En dan is er natuurlijk nog het energieverbruik. De meeste energie wordt gebruikt voor het maken van stoom, nodig voor het verhitten van de bakoven tot 180 graden. Dankzij een slim verwarmingssysteem is Lamb Weston in de nieuwe fabriek in staat om restwarmte te benutten en warmte en koude uit te wisselen. Zo wordt de warmte van de stoomschiller hergebruikt door deze te koppelen aan processtappen die juist deze temperatuur nodig hebben. En de laagwaardige warmte die helemaal aan het eind van het productieproces overblijft? Die gaat naar de buren, Wiskerke Onions, die een temperatuur van dertig graden nodig heeft om uien te drogen.

Al klaar voor waterstof

Zonnepanelen op het dak, energiezuinige installaties en een kantoorruimte met energielabel A+++; dat alles past ook goed bij de duurzame missie van Lamb Weston. En ja, de boiler werkt nog op aardgas, maar is technisch gezien geschikt om over te schakelen op waterstof. Dus als dat in de toekomst tot de mogelijkheden behoort, hoeft daar geen nieuwe boiler voor te komen.

Mariska van Dalen, director sustainability by design en Wouter Smit, vp supply chain.

Mindset

“Het is lastig om ver in de toekomst te kijken en te voorspellen wat de rol van waterstof straks gaat worden, maar we willen op dat vlak wel onze opties openhouden. Daarbij is het een prettig idee dat we de mogelijkheid hebben om op een gegeven moment over te schakelen”, zegt Wouter Smit, vp supply chain. Op de vraag waarom de focus zo duidelijk op duurzaamheid ligt, hoeft hij niet lang na te denken. “Duurzaamheid zit in ons DNA. We zijn een waarde-gedreven organisatie waarin onder andere integriteit centraal staat. Voor ons betekent dat niet alleen eerlijk en transparant handelen, maar ook zorg dragen voor de samenleving en de omgeving waarin we actief zijn.”

Strategie ontwikkelen

Veel bedrijven worstelen met de verduurzaming van hun productieprocessen. Vaak beginnen ze vol goede moed, maar daalt de motivatie al snel als blijkt wat er allemaal bij komt kijken. “Het werkt alleen als je het echt vanuit een duidelijke overtuiging doet en je daar ook een strategie voor ontwikkelt”, geeft Smit aan. “Wij bekijken daarom ook altijd eerst op welke zaken we echt invloed kunnen uitoefenen. Daarna stippelen we pas onze plannen uit.”

Flagship

Een praktische aanpak dus. En met die werkwijze zijn ze al heel ver gekomen. “Qua duurzaamheid lopen we met deze fabriek ver vooruit, ook op onze andere fabrieken. Dat betekent dat er in die andere fabrieken nog volop kansen zijn om ook het water- en energieverbruik flink te verlagen. Wat dat betreft, is deze nieuwe fabriek in Kruiningen een flagship in het wereldwijde productienetwerk van Lamb Weston.”

Aanjager

“Het voordeel van een nieuwe fabriek is dat je op zo’n moment de mogelijkheid hebt om de productieprocessen opnieuw te ontwerpen en daar de benodigde apparatuur voor aan te schaffen”, vult Mariska van Dalen aan. Als director sustainability by design is zij bij Lamb Weston een aanjager die erop toeziet dat de ambities bij het verduurzamen van de fabrieken daadwerkelijk worden gerealiseerd.

Geen bevlieging

“Onze focus op duurzaamheid is geen bevlieging”, benadrukt Van Dalen. “Het is een blijvend programma. Duurzaamheid maakt integraal deel uit van de visie van ons bedrijf. Dat is niet altijd makkelijk, want hoewel investeringen in duurzaamheid op de langere termijn kostenbesparingen kunnen opleveren, lukt het niet altijd om de business case rond te krijgen. Op zo’n moment is het prettig om een managementteam te hebben dat niet alleen naar het voor een investering benodigde geld kijkt, maar ook naar het bredere plaatje en het belang van een duurzame bedrijfsvoering voor de toekomst.

Een mooi voorbeeld daarvan is de duurzame stap die Lamb Weston eind 2024 heeft gezet met de introductie van een verpakking in het retailsegment, die voor 60 procent bestaat uit bio-circulair plastic op basis van gebruikte frituurolie.

Gespreksonderwerp tijdens sollicitaties

Voor de nieuwe fabriek moesten uiteraard ook nieuwe medewerkers worden aangetrokken. En dat met de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Maar die nieuwe collega’s zijn relatief snel gevonden. Met dank ook aan het duurzame imago van het bedrijf.

Dat merkt Van Dalen duidelijk tijdens de sollicitaties. “Of het nu gaat om een vacature voor een leidinggevende of een operator in de fabriek: we merken tijdens sollicitatiegesprekken duidelijk dat kandidaten ons duurzaamheidsverslag hebben gelezen. En het maakt daarbij niet zoveel uit of ze jong of oud zijn: ze geven allemaal aan dat ze dat een belangrijk en aantrekkelijk aspect vinden. Dus op dat vlak helpt onze focus op duurzaamheid ons ook.”

Lees ook:

Dit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Lamb Weston. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.

In Zwitserland rijden de eerste treinen op een rails vol zonnepanelen

Bij het plaatsen van zonnepanelen denken we al snel aan daken en grote velden. Het Zwitserse Sun-Ways doet het anders en installeert ze tussen de treinrails. Daar is immers ruimte genoeg: alleen thuisland Zwitserland beschikt al over een spoorwegnet van ruim 5.000 kilometer. Installeer daartussenin allemaal zonnepanelen en het levert jaarlijks één terawattuur (tWh) aan zonne-energie op. Eerste panelen liggen Zo’n vaart loopt het nog niet. De eerste 48 panelen zijn geïnstalleerd in Zwitserland en gaan naar verwachting 16 megawattuur (mWh) elektriciteit per jaar produceren, schrijft Innovations Origins. De opgewekte stroom wordt geleverd aan het openbare net.De panelen worden geïnstalleerd door een speciale trein die ze als een soort tapijt tussen de rails uitrolt. De machine kan in enkele uren zo’n 1.000 vierkante meter zonnepanelen installeren. Dat maakt het een snel - en omdat er weinig mankracht aan te pas komt - ook een goedkoop proces. Vereisten De zonnepanelen moeten wel een paar vereisten hebben. Zo moeten ze extra sterk zijn met al het treinverkeer dat er met hoge snelheid overheen rijdt. Omdat de reflectie van de panelen de machinisten verblinden, moest ook daar een oplossing voor worden gevonden. Een ander punt van zorg is dat de zonnepanelen op de spoorlijn aardig vies kunnen worden. Tot slot wordt er regelmatig aan het spoor gewerkt, waardoor de panelen tussentijds van het spoor gehaald moeten kunnen worden.Sun-Ways heeft voor alles een oplossing: zo zijn de zonnepanelen extra sterk en beschikken ze over een anti-reflectiefilter. Aan de treinen komen ronde borstels, die de panelen onderweg kunnen schoonpoetsen. Ook zijn de zonnepanelen te verwijderen met speciaal materieel. Uitrollen Inmiddels denderen de eerste passagierstreinen over de met zonnepanelen bedekte rails in Zwitserland. Sun-Ways heeft ook al plannen aangekondigd om het systeem uit te rollen naar andere landen. Op het lijstje met gewenste bestemmingen staan onder andere Duitsland, Oostenrijk, Italië, de VS en Azië. Lees ook:Auto met zonnepanelen hoeft ‘s zomers niet meer aan de laadpaal: geeft Google straks de route met de meeste zon?Weer een vrachtschip uitgerust met reusachtige, brandstof besparende zeilen Plug baby, plug!