Jeroen de Boer
17 november 2025, 14:00

Opmerkelijk: Huisafval kan CO2-besparende vliegtuigbrandstof worden op grote schaal

De luchtvaart behoort tot de grote CO2-uitstoters ter wereld, maar is niet makkelijk te verduurzamen. Toch zien onderzoekers wel kansen. Huisafval kan bijvoorbeeld op grote schaal worden verwerkt tot synthetische vliegtuigbrandstof.

vliegtuig duurzame brandstof saf | Credits: Getty Images

De luchtvaart staat bekend als een industrie met een hoge CO2-uitstoot die niet makkelijk te veranderen is. Kerosine die gemaakt wordt uit ruwe olie wint het op basis van de hoge energiedichtheid en het relatief lage gewicht nog altijd ruimschoots van het gebruik van batterijen om te vliegen.

De luchtvaart richt zich voor verduurzaming daarom vooral op zogenoemde sustainable aviation fuels (SAF) uit reststromen als frituurvet en biomassa. De volumes van SAF zijn echter nog zeer klein; ze komen dit jaar naar verwachting uit op minder dan 1 procent van het brandstofgebruik van de luchtvaart.

Maar Chinese en Amerikaanse onderzoekers zien nieuwe kansen, en wel door grootschalig huisafval om te zetten in duurzame vliegtuigbrandstof. Met de verwerking van vaste materialen zoals plastics uit huisafval kan volgens een nieuwe studie, gepubliceerd in vakblad Nature Sustainability, via industriële vergassingstechnologie op grote schaal vliegtuigbrandstof worden gemaakt. Die heeft een 80 tot 90 procent lagere emissievoetafdruk dan kerosine.

Opmerkelijk

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. de meest bijzondere vondsten.

Forse reductie CO2-uitstoot luchtvaart mogelijk

De luchtvaart is goed voor een jaarlijkse uitstoot van ongeveer 1 miljard ton CO2, wat neerkomt op 2,5 procent van de mondiale CO2-emissies door fossiele brandstoffen. Dat kan volgens de onderzoekers fors omlaag als er op grotere schaal synthetische vliegtuigbrandstof wordt gemaakt van huisafval. Het wereldwijde potentieel daarvan wordt geschat op 62 miljard liter op jaarbasis, wat gelijk staat aan ongeveer 16 procent van het jaarlijkse brandstofverbruik van de luchtvaart.

De luchtvaart kan hiermee een substantiële reductie van de CO2-uitstoot realiseren. Als het productieproces van vliegtuigbrandstof uit huisafval deels op groene waterstof kan, loopt het potentieel op naar 100 miljard liter per jaar: ongeveer 28 procent van het brandstofverbruik van de sector.

De Europese Unie heeft als doel dat er dit jaar 2 procent aan SAF-brandstof wordt bijgemengd op vliegvelden, oplopend tot 70 procent in 2050. Volgens de onderzoekers kan grootschalige conversie van huisafval naar vliegtuigbrandstof ervoor zorgen dat deze doelstelling goed haalbaar wordt.

Wel is intensieve samenwerking tussen de luchtvaartsector en overheden nodig, waarbij subsidies in het proces van opschalen in eerste instantie onvermijdelijk zijn. De marktprijs van SAF is momenteel nog altijd ongeveer twee keer zo hoog als die van kerosine op aardoliebasis.

Lees ook:

Wat Nederland kan leren van Duitsland: 92% besparen op je energierekening met zon en slimme batterijen

Net als Nederland kende ook Duitsland een crash van de markt voor zonnepanelen en van warmtepompen, vertelde ceo Andreas Piepenbrink van de Duitse energie-expert E3/DC tijdens het congres Storage & Solar 2025. ‘Nu hebben we weer een licht groeiende markt op een heel hoog niveau, al zijn de oude tijden voorbij’, zegt hij.In Duitsland staan nu al meer dan 2 miljoen thuisbatterijen en komen er jaarlijks 400.000 bij. Ter vergelijking: In Nederland komen er dit jaar 87.600 thuisbatterijen bij en komt het totaal op 163.500, blijkt uit het Nationaal Storage & Solar Trendrapport 2025 van Dutch New Energy Research (DNE). Maar niet alleen dat, Duitsers schaffen ook 200.000 warmtepompen en 1 miljoen zonnepanelen per jaar aan. Steeds meer huizen all electric Tijdens het congres toonde Piepenbrink een kaart van Duitsland die steeds meer groene stipjes krijgt van huishoudens die zowel zonnepanelen, batterijen, een warmtepomp als een laadpaal voor hun elektrische auto hebben.All electric houses, noemen ze dat. De meesten missen nog een slim energiemanagementsysteem (EMS) dat gebruik maakt van AI en dat is wat E3/DC levert. Het bedrijf heeft in Duitsland zo’n 200.000 klanten en in Nederland al 250.Met slimme aansturing kunnen al die apparaten een forse besparing op de energierekening opleveren. Door op het juiste moment zonnestroom op te slaan op de batterij of te verkopen op het net, door op het juiste moment de warmtepomp of de laadpaal van stroom te voorzien. ‘Als je het meeste geld wilt besparen heb je AI nodig om je energieconsumptie te plannen. Die kent de marktprijzen en het weer en dan kun je alles plannen, zoals het opladen van de batterij, van de auto en de warmtepomp’, legt hij uit. 92 procent besparing op je energierekening De combinatie van zonnepanelen met een batterij zonder AI levert een energiebesparing van 50 procent op de totale energierekening op. ‘Met aansturing door AI kan dat oplopen tot 90 procent’, stelt Piepenbrink. Hij maakt dat inzichtelijk met een rekensom uit de praktijk.Een standaard huis in Duitsland, meestal in de landelijke gebieden, heeft 10 kilowattpiek aan zonnepanelen, een batterij van 10 kilowattuur en verbruikt 8.400 kilowattuur stroom per jaar. De panelen en de batterij vergen een investering van 15.500 euro.Door de zonnestroom zoveel mogelijk zelf te gebruiken en de batterij slim in te zetten kan de stroomrekening worden teruggebracht van 2.850 naar 700 euro per jaar. Een elektrische auto verhoogt het stroomverbruik met 2.400 kilowattuur per jaar en een warmtepomp nog eens met 3.500 kilowattuur, maar die elektriciteit wordt voor het grootste deel zelf opgewekt. Daardoor sparen mensen benzine en gas uit.Zo daalt de energierekening van 3.900 naar 800 euro per jaar, een daling van 82 procent. ‘Zo heb je in vijf jaar je hele investering terugverdiend en draait alles daarna gratis’, zegt Piepenbrink.Bij een groter huis met de dubbele capaciteit aan zonnepanelen en batterij en een jaarverbruik van bijna 12.000 kilowattuur, wordt de businesscase nog beter. Dan loopt de besparing op tot 5.000 euro per jaar. Vanwege het hogere verbruik stijgen ook de besparingen op de energierekening tot 92 procent. Dan wordt de investering van 30.000 euro binnen zes jaar terugverdiend. ‘Dit wordt het nieuwe normaal’, stelt hij. Gascentrales steeds minder vaak nodig Alle zonnepanelen en windturbines in Duitsland kunnen inmiddels meer dan de helft van de 75 gigawatt aan stroom leveren die Duitsland elke dag nodig heeft. Als meer huishoudens met zonnepanelen hun batterijen slim gaan inzetten kan dat oplopen tot 95 procent en hoeven gascentrales nog maar 5 procent van de stroom op te wekken.Ook tijdens donkere windstille dagen in de winter, de zogeheten Dunkelflaute. ‘Als we willen kunnen we het gas eenvoudig vervangen. Alleen in de meest donkere uren hebben we dan nog een beetje gas of waterstof nodig’, zegt Piepenbrink. ‘Hierdoor kunnen we de 90 procent van de energiekosten en 95 procent van de CO2-uitstoot besparen.’ Lees ook:Zonnepanelen kunnen niet meer zonder batterijen: gaan we die in Europa maken? Groei van zonne-energie stagneert, terwijl Nederlandse batterijmarkt dit jaar explodeert Peptalk voor kwakkelende zonne-energiemarkt: ‘Dit is niet het einde, maar het begin’