1. Hoe wil Stegra groen staal maken?
Stegra wil staal maken met groene waterstof, geproduceerd met elektriciteit uit wind- en waterkracht. In plaats van ijzererts te reduceren met kolen, zoals bij traditionele hoogovens gebeurt, gebruikt Stegra groene waterstof om de zuurstof uit het erts te halen. Daardoor ontstaat direct reduced iron (DRI) waarbij alleen waterdamp vrijkomt. Het sponsachtige ijzer DRI wordt vervolgens in elektrische ovens gesmolten tot vloeibaar en uiteindelijk bruikbaar staal.
Door deze combinatie van technieken belooft Stegra nagenoeg fossielvrij staal te kunnen produceren, met tot 95 procent minder CO2-uitstoot per ton dan conventioneel staal.
2. Wie zitten er op dat groene staal te wachten?
Best veel partijen inmiddels, zoals de auto-industrie. Volvo, Scania en Daimler kijken naar groen staal om hun eigen duurzaamheidsdoelstellingen te halen. De potentiële milieuwinst is groot. Staal voor carrosserieën, chassis en onderdelen draagt namelijk aanzienlijk bij aan de totale CO2-footprint van voertuigen.
Inmiddels heeft Stegra al concrete toezeggingen binnen voor 1,5 miljoen ton staal per jaar. Dat is ongeveer 60 procent van de geplande jaarlijkse productie. Onder de bekendgemaakte partners bevinden zich onder andere Microsoft, met een imposante zevenjarige overeenkomst voor de levering van staal voor datacenters; Mercedes-Benz, met een contract voor 50.000 ton per jaar; en een meerjarig contract met Cargill voor de voedings- en landbouwsector.
3. Waarom heeft Stegra dan nu ineens 975 miljoen euro financiering nodig?
In de persverklaring staat dat het geld nodig is voor het aanleggen van de infrastructuur om het groene staal te transporteren, zoals een spoorwegnetwerk en een haven. Hoewel deze infrastructuur aanvankelijk door externe partijen gefinancierd zou worden, gaat Stegra deze nu zelf bouwen. Verder wil het bedrijf geld ophalen voor het financieren van gestegen materiaal- en installatiekosten en wil het zijn financiële buffer vergroten.
Het bedrijf kreeg onlangs een tegenvaller te verduren door het mislopen van een subsidie van 150 miljoen euro van de Zweedse overheid, terwijl de EU al groen licht had gegeven. Volgens de Financial Times heeft Stegra een ‘moeilijke’ relatie met de overheid, nadat het bedrijf kritiek had geuit op andere staatsbedrijven die het bouwproces van Stegra zouden vertragen.
4. Is dit reden voor paniek?
Tegen de Financial Times zegt een bron dat sommige investeerders er rekening mee houden dat hun geld mogelijk weg is. De vergelijking met de eerder dit jaar failliet verklaarde Zweedse batterijproducent Northvolt is bovendien snel gemaakt, temeer omdat dezelfde private equity partijen betrokken zijn.
Stegra-ceo Henrik Henriksson zegt tegen de Financial Times zich niet te herkennen in de negatieve teneur. Hij benadrukt dat zowel nieuwe als bestaande investeerders opnieuw toezeggingen hebben gedaan voor een kapitaalinjectie. Zo zegt investeringsfonds Just Climate, één van de grootste aandeelhouders van Stegra, het bedrijf nog steeds volledig te ondersteunen. Volgens persbureau Bloomberg zit de onzekerheid momenteel vooral bij de vraag of een aantal minderheidsaandeelhouders mee wil doen aan een nieuwe kapitaalronde.
Je doet natuurlijk geen oproep voor een nieuwe investering van bijna 1 miljard euro als je al je schaapjes op het droge hebt. Toch is de wereld flink veranderd sinds Stegra in 2020 6,5 miljard euro dacht nodig te hebben.
Materiaalkosten zijn flink gestegen, investeringen lospeuteren is lastig en ook in Zweden is na de verkiezingen van 2022 een conservatiever kabinet aan de macht. De uitdagingen waar Stegra tegenaan loopt zullen herkenbaar zijn voor veel partijen die een duurzame fabriek uit de grond proberen te stampen.
5. Hoe nu verder voor Stegra?
De bouw van de fabriek gaat in ieder geval onverminderd door. Volgens Henriksson is inmiddels 60 procent van het project voltooid en heeft het bedrijf een gedetailleerd plan voor de laatste fase van de bouw. Doordat Stegra nu nieuwe financiering nodig heeft, loopt de bouw drie maanden vertraging op, aldus de ceo.
Dat betekent dat de fabriek rond de jaarwisseling van 2026/2027 zijn eerste groene staal moet produceren. ‘En dan duurt het waarschijnlijk nog 12 tot 18 maanden voordat we alle producten hebben gecertificeerd en de hele fabriek op volle capaciteit kunnen laten draaien’, zegt Henriksson tegen de Sweden Herald.
In de eerste fase gaat de fabriek tot 2,5 miljoen ton groen staal per jaar produceren. Dat moet zo’n 5 miljoen ton worden in 2030. Ter vergelijking: Tata Steel Nederland produceert nu jaarlijks zo’n 7 miljoen ton.
Om te kunnen concurreren met staal gemaakt van fossiele brandstoffen is het voor Stegra belangrijk dat de prijs van CO2-credits stijgt. Hoe hoger die CO2-prijs, hoe gunstiger het verdienmodel van groen staal wordt. De huidige CO2-prijs ligt op dit moment rond de 85 euro per ton CO2, maar kan volgens schattingen van BloombergNEF in 2030 bijna verdubbeld zijn tot een bedrag van 149 euro.
Of Stegra erin slaagt om van ambitie werkelijkheid te maken, hangt af van een mix van technische uitdagingen, financieringszekerheid en marktomstandigheden. In ieder geval laat Stegra met zijn ambities, eerste klanten en voortgang in de bouw zien dat het in potentie een plaats in de markt kan opeisen.
Lees ook:
- Waarom de toekomst van Tata Steel grote invloed heeft op de energietransitie: Nederland moet kiezen
- Gigantisch AI-datacenter op terrein van Tata Steel schept ook zekerheid voor windparken op zee
- Is het een probleem als Nederlandse groene waterstof naar het buitenland verdwijnt? ‘Het gaat juist om Europese samenwerking’
