Redactie Change Inc. 24 maart 2025, 15:00

Het kantoor van morgen: hoe NSI gebouwen transformeert in hypermoderne, energiezuinige werkruimtes

Werken in nieuwe stijl, dat is: energiezuinige kantoren, op aantrekkelijke locaties, van alle gemakken voorzien. Vastgoedbelegger NSI gaat daar behoorlijk ver in, bijvoorbeeld door te investeren in bestaande gebouwen om daar nieuwe, energie-efficiënte panden van te maken. (Deel 2 in een reeks artikelen over vooruitstrevende bedrijven)

duurzame kantoren Jeroen Solleveld (NSI): "Bij Q-Port in Amsterdam Sloterdijk kunnen we de energie tot op ruimteniveau sturen."

NSI is een Nederlandse beursgenoteerde vastgoedbelegger. Het bedrijf heeft 44 gebouwen in de grote Nederlandse steden. Het koopt bestaande kantoorpanden, waarna ze worden verbouwd, verduurzaamd en de verhuur ingaan. “We streven ernaar om hoge kwaliteit gebouwen op goede locaties te hebben en de eindgebruiker volledig te ondersteunen”, zegt Jeroen Solleveld, Hoofd Technisch Asset Management bij NSI. “Een huurder die het naar zijn zin heeft in een duurzaam gebouw dat van alle gemakken is voorzien, is eerder geneigd om bij ons te blijven en ons aan te bevelen bij anderen. Dat is het idee.”

75 procent van jullie portefeuille heeft het BREEAM-NL-certificaat ‘Very Good’ of ‘Excellent’. Welke duurzaamheidsprestaties worden meegenomen in die certificering?

“Binnen BREEAM heb je drie onderdelen: gebruik, beheer en asset. Wij kijken vooral naar het assetgedeelte, dus hoe doet zo’n gebouw het. Zaken als materiaalgebruik, energie, isolatie en waterbeheer spelen een rol. Onlangs is de meetmethode van BREEAM op de schop gegaan. Die is strenger geworden, maar we streven ernaar om ons hoge niveau te behouden.

Zo’n certificering is overigens geen verplichting, maar voor ons is het een middel om te communiceren hoe we presteren. We hebben mooie gebouwen en lopen voorop op het gebied van duurzaamheid. Een certificering helpt om dat verhaal te vertellen. In het verleden investeerden we ook al veel in onze gebouwen, maar deelden we het minder. Daar hebben we van geleerd, want dat is eigenlijk een gemiste kans. Huurders vragen om duurzame panden en we verwachten dat dat op termijn nog verder toeneemt.”

Energie-efficiëntie is belangrijk voor alle panden die NSI in bezit heeft. Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

“Een voorbeeld is het kantoorgebouw Q-Port in Amsterdam Sloterdijk. Vroeger was het zo dat je diverse instellingen aan een pand kon meegeven. Een gebouw start bijvoorbeeld om zes uur in de ochtend op en schakelt om zes uur in de avond af. Dat betekent een tijdsbestek van 12 uur waarin dat gebouw maximaal functioneert en 100 procent verwarmt, koelt en ventileert. Maar in de praktijk zie je dat om 6 uur ’s ochtends nog niemand binnen is, dus dat het opstarten ook wat later kan. En om 8 uur in de ochtend hoeft het vermogen ook nog niet op 100 procent te liggen. Van oudsher is zo’n gebouw ontworpen voor twee standen: aan en uit. In Q-port hebben we diverse kleppen en sensoren toegevoegd om tot op ruimteniveau te kunnen sturen. Is hier wel of niet iemand aanwezig? Gaan we dan verwarmen en ventileren of juist niet? Die nauwkeurigheid zorgt voor energie-efficiëntie. Door niet 100 procent, maar bijvoorbeeld 20 procent van de ruimtes te ventileren op basis van de bezetting, bespaar je enorm veel energie.

Een ander voorbeeld is HNK Rotterdam Alexander, waar we op dit moment een gebouw uit 1981 verduurzamen. Deze renovatie is net begonnen. Er komt nieuw glas in, nieuwe kozijnen, de gevel wordt opgedikt met extra isolatie en er komen nieuwe installaties, warmtepompen en zonnepanelen. Het gebouw is deels nog verhuurd, dus we gaan aan de slag met de huurders erin. Dat is uniek. In fases gaan we het hele gebouw door. Eind dit jaar verwachten we klaar te zijn.”

Zulke verduurzamingsslagen zorgen voor dalende energiekosten. Profiteren huurders daarvan of jullie als gebouweigenaar?

“Er zijn drie smaken. De eerste is dat een gebouw volledig wordt verhuurd aan één partij. Dan staat de energieaansluiting op de naam van de huurder. Die is vrij om een energiebedrijf te kiezen. Smaak twee is dat er meerdere huurders is één pand zitten. In dat geval kopen wij elektriciteit en gas in bij onze leverancier Vattenfall. De kosten rekenen we vervolgens door aan de huurders. De laatste optie is dat we een all-in prijs rekenen voor alle services. Daar valt energie ook onder. Op het moment dat we niet efficiënt met energie omgaan, kost het ons geld.

Onderaan de streep profiteren wij van de duurzame investeringen die we doen, omdat we geloven dat duurzame panden in waarde stijgen. Daarbij huren bedrijven liever een duurzaam dan een niet duurzaam pand.”

In heel Nederland speelt netcongestie een rol, zeker in de randstad waar NSI panden heeft. Is er genoeg ruimte op het stroomnet om alle kantoren te verduurzamen?

“Het grote voordeel is dat we werken met bestaande gebouwen. Die hebben al een energieaansluiting. Een warmtepomp plaatsen in een pand is geen probleem als er al een koelmachine op het dak staat, want die heeft al een bepaald vermogen nodig. Als de koelmachine eraf gaat en de warmtepomp ervoor in de plaats komt, is er niks aan de hand. Dat past vaak binnen de bestaande contractafspraken en het vermogen dat beschikbaar is.

Het verschil is dat een koelmachine alleen in de zomer werkt om te koelen en de warmtepomp het hele jaar door. Op het moment dat je geen koelmachine hebt, wordt het een uitdaging. Dat hebben we nu in één van onze monumentale gebouwen. We willen het verduurzamen en meer comfort toevoegen, maar we lopen tegen de limieten van de energieaansluiting aan. We onderzoeken met onze adviseurs wat er mogelijk is binnen het bestaande contract. Dit kan betekenen dat we meer moeten investeren in bijvoorbeeld batterijopslag, of dat we minder kunnen verduurzamen dan we oorspronkelijk hadden bedacht – al heeft dat natuurlijk nooit onze voorkeur.”

En als een huurder zegt: bij een kwart van de parkeerplaatsen moeten laadpalen komen?

“Er rijden steeds meer elektrische auto’s rond en het is wel zo fijn om op werk te kunnen laden. Bij de meeste panden hebben we jaren geleden al ingezet op laadpalen en die laten installeren door bijvoorbeeld Vattenfall. Willen we nu nog laadpalen bijplaatsen, dan is de kans aanwezig dat dat niet uitkomt. Er zijn verschillende oplossingen, met behulp van een energiemanagementsysteem. Door een aantal laadpalen te ‘remmen’, kan er toch worden opgeladen. De laadsnelheid zal hierdoor wel iets lager zijn. Een alternatief is dan om meer elektrisch vermogen naar de laadpalen te sturen op het moment dat het gebouw zelf minder energie nodig heeft.”

Lees ook:

Dit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Vattenfall. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.

Nieuwsupdate: Wereldwijde energievraag gestegen door extreem weer en een nieuw tijdperk voor de batterijmarkt

Wereldwijde energievraag gestegen door toename extreem weer Volgens het Internationaal Energieagentschap is de wereldwijde energievraag in 2024 met 2,2 procent toegenomen, bijna twee keer zoveel als het gemiddelde van het afgelopen decennium. 15 procent van deze stijging is toe te schrijven aan extreme weersomstandigheden. Door recordhoge temperaturen was de vraag naar koeling 20 procent hoger dan normaal, terwijl droogte de energieopwekking uit waterkracht en kerncentrales beperkte. Hierdoor werden fossiele bronnen als steenkool en aardgas vaker ingezet. De CO2-uitstoot steeg hierdoor met 0,8 procent naar 37,8 miljard ton. Vooral China droeg bij aan de groei van de elektriciteitsvraag, mede door de toenemende populariteit van elektrische auto's, die in 2024 wereldwijd goed waren voor 17 miljoen verkochte exemplaren. Voor de batterijmarkt is een nieuw tijdperk aangebroken Meer nieuws van het Internationaal Energieagentschap: de wereldwijde batterijenmarkt groeit snel door een stijgende vraag en dalende prijzen. In 2024 bereikte de vraag een historisch niveau van meer dan 1 terawattuur, mede dankzij een toename van 25 procent in de verkoop van elektrische auto’s. Tegelijkertijd zakte de gemiddelde prijs van een batterijpack voor elektrische auto’s onder de 100 dollar per kilowattuur. De prijsdaling is deels te danken aan goedkopere grondstoffen zoals lithium. Daarnaast zorgen technologische vooruitgang en schaalvoordelen voor verdere kostenreductie. China behoudt zijn positie als marktleider en produceert meer dan 75 procent van de wereldwijde batterijen. De Chinese industrie profiteert van een geïntegreerde toeleveringsketen en grote productievolumes en de ontwikkeling van goedkopere ijzerfosfaatbatterijen, die inmiddels bijna de helft van de markt uitmaken. In Europa staan batterijproducenten onder druk door hogere kosten en een zwakkere supply chain. Toch wordt er geïnvesteerd in de lokale productie van ijzerfosfaatbatterijen en samenwerking met Chinese bedrijven om concurrerender te worden. Ondertussen breiden ook andere regio’s (zoals de VS, Zuidoost-Azië en Marokko) hun productiecapaciteit uit, in een poging de afhankelijkheid van China te verkleinen en de batterijketen te diversifiëren. Lees ook: Europa wil een eigen batterij-industrie, maar gaat dat lukken zonder Northvolt? Na golf van faillissementen overweegt het kabinet steun voor plasticrecyclers Het kabinet onderzoekt financiële steun voor plasticrecyclebedrijven, nu ruim tien bedrijven in deze sector failliet zijn gegaan en Nederland 25 procent van zijn recyclecapaciteit heeft verloren. Dat meldt de Volkskrant. De Tweede Kamer nam in december al een motie aan om steun te verlenen, maar een concreet besluit blijft vooralsnog uit. Uit studies van KPMG en CE Delft blijkt dat subsidies niet alleen de sector overeind kunnen houden, maar ook de CO2-uitstoot aanzienlijk kunnen verminderen. Staatssecretaris Chris Jansen (Openbaar Vervoer en Milieu) erkent dit, maar wil eerst meer onderzoek laten doen naar de praktische uitvoering van steunmaatregelen. De sector kampt met problemen, doordat de prijzen van nieuw plastic (vooral uit China en de VS) laag zijn. Nieuwe wetgeving die bedrijven verplicht deels gerecycled plastic te gebruiken, treedt pas in 2027 in werking. De Vereniging Afvalbedrijven vreest verdere faillissementen en schat dat er 100 miljoen euro nodig is om de sector te ondersteunen tot die tijd. Lees ook: Nederland dreigt plastic recyclers te verliezen, maar motie Koekkoek biedt hoop Gemeenten vrezen afhakers bij uitkoopregeling veehouders door onduidelijkheid overheid Gemeenten maken zich zorgen dat veehouders zich terugtrekken uit de uitkoopregelingen. Uit een rondgang van de NOS blijkt dat de overheid als onbetrouwbare partner wordt gezien. Door een recente uitspraak van de Raad van State is het onduidelijk of stoppende boeren een nieuwe natuurvergunning nodig hebben voor andere activiteiten op hun erf. Dit zorgt voor grote onzekerheid onder veehouders, die niet weten wat ze terugkrijgen als ze hun bedrijf opgeven. Wethouders in onder meer Ede, Nederweert en Venray vrezen dat dit leidt tot afhakers, waardoor de beoogde stikstofreductie in gevaar komt. Lokale bestuurders roepen minister Femke Wiersma (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, LVVN) op om snel duidelijkheid te geven. Een generieke juridische onderbouwing over het behoud van 15 procent stikstofruimte zou volgens hen een oplossing kunnen zijn. Daarnaast pleiten zij voor extra tijd voor veehouders om een beslissing te nemen. Het ministerie van LVVN erkent de onzekerheid en onderzoekt mogelijkheden om de regeling aan te passen, zodat boeren met vertrouwen de overstap kunnen maken. Nissan en Stena Recycling geven oude autobatterijen een tweede leven Autofabrikant Nissan en recyclingbedrijf Stena Recycling gaan samenwerken om autobatterijen een tweede leven te geven, meldt Bright. In Noorwegen hebben ze een faciliteit geopend waar gebruikte batterijen van de Nissan Leaf zorgvuldig worden onderzocht om bruikbare onderdelen opnieuw in te zetten, bijvoorbeeld als reserveonderdelen of energieopslagsystemen. Dit verlengt de levensduur van de batterijen met wel 15 jaar en voorkomt verspilling van schaarse materialen zoals nikkel en kobalt. Het project, gesteund door een Noors overheidsbedrijf dat schone energie stimuleert, draagt zo bij aan het duurzamer gebruik van grondstoffen. Lees ook: Nederlandse start-up maakt van de oude batterij uit je telefoon weer een nieuwe Ook in de media: Bij het klimaatbeleid lukt nu echt bijna niets meer (FD)Groeiend deel Tweede Kamer keert zich tegen CO2-heffing (Energeia)Nieuwe hoogspanningsmasten moeten het landschap niet verstoren maar er in opgaan (Trouw)