De scheepvaart is verantwoordelijk voor zo’n 3 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) wil de uitstoot van schepen (onder druk van de Europese Unie) fors verminderen. In elk geval met 70 procent in 2050 en daarna nog verder. Ook valt de sector vanaf 2024 net als andere industrieën onder het Europese emissie handelssysteem (ETS) en moet die in de EU gaan betalen voor de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen.
Waterstof een veelbelovend alternatief
Missie H2, een consortium van bedrijven die de waterstofeconomie willen aanjagen, laat de industrie zien dat waterstof een goed en schoon alternatief is. Mits de waterstof gemaakt is met hernieuwbare energie. De energiedrager biedt veel voordelen ten opzichte van de fossiele brandstoffen. Waterstof kan direct als brandstof worden gebruikt, maar is ook nodig als grondstof voor synthetische brandstoffen als ammoniak en methanol.
Wanneer is waterstof groen?
Groene waterstof is waterstofgas (H2) dat wordt geproduceerd door water (H2O) te splitsen via elektrolyse, waarbij hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- of windenergie worden gebruikt om elektriciteit te leveren voor het proces. De groene waterstof is een duurzame energiebron, omdat er geen broeikasgassen worden uitgestoten tijdens zowel de productie als het gebruik ervan, in tegenstelling tot traditionele methoden die afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen.
Eerder dit jaar gooide ’s werelds eerste binnenvaartschip op groene waterstof de trossen los. Het schip van de Rotterdamse rederij Future Proof Shipping (FPS) vervoert sportartikelen voor de Amerikaanse fabrikant Nike naar Antwerpen. Het schip van FPS is een omgebouwd containerschip, dat voorheen op diesel voer. Het eerste nieuwbouwschip dat gaat varen op groene waterstof is de Antonie, van eigenaar Lenten Scheepvaart.
Opslaan en vervoer
Waterstof moet onder druk worden opgeslagen in containers. Vopak, lid van Missie H2, is ’s werelds grootste brandstoffenopslagbedrijf en verkent nu ook het terrein van hernieuwbare brandstoffen. Het bedrijf nam zich eerder dit jaar voor om een LOHC-waterstoffabriek in de Rotterdamse haven te bouwen om waterstof in op te slaan.
Samen met het Duitse Hydrogenious startte het tankopslagbedrijf een joint venture, die via een nieuwe techniek in Rotterdam waterstof wil leveren. Door waterstof chemisch te binden, in dit geval aan benzyltolueen, kan het mengsel in vloeibare vorm bij omgevingstemperatuur worden vervoerd en opgeslagen.
De nieuwe techniek lost een van de grootste technische problemen met waterstofopslag en vervoer op. “Om waterstof veilig op te slaan en te vervoeren, moet het heel koud zijn. Zo’n 20 Kelvin, dat is bijna tegen het absolute nulpunt aan”, zegt Marcel van de Kar, Global Director of New Energies bij Vopak. Dat is minus 253 graden Celsius. Ook zouden leidingen en opslagtanks een extreem hoge druk moeten aankunnen. En dat maakt het duur.
In 2024 een miniketen
Het consortium Missie H2 wil samen met de overheid een volledig functionerende waterstofmarkt in Nederland bouwen. Van de productie en het gebruik tot de opslag van waterstof: in de zomer van 2024, tijdens de Olympische Spelen in Parijs, moet een volledige miniketen zijn gebouwd. Die miniketen moet de start zijn van een grotere waterstofmarkt in 2030.
Gasunie, Groningen Seaports, Port of Amsterdam, Remeha, Shell Nederland, Toyota, Eneco en Vopak zijn aangesloten bij Missie H2.
