Het e-book bestaat al 17 jaar: de Amazon Kindle kwam eind 2007 op de markt in de Verenigde Staten. Sinds die tijd zijn er veel meer merken gekomen en is de techniek met sprongen vooruitgegaan. E-readers werken sneller, hebben meer geheugen en zijn energiezuiniger dan ooit tevoren.
Digitaal lezen en luisteren
Het digitaal lezen van boeken blijft in populariteit stijgen. Waar 37 procent van de Nederlanders wel eens een e-book las in 2021, was dat in 2022 41 procent. Ook luisterboeken zijn aan een opmars bezig. Het aantal luisteraars steeg van 16 procent in 2021 naar 18 procent in 2022.
Papieren boek
Toch worden papieren boeken veruit het meest verkocht. In de boekverkoop over 2023 heeft het fysieke boek een aandeel van 91 procent. Het e-book en het luisterboek zijn gezamenlijk goed voor de overige 9 procent.
71 procent van de Nederlanders las in 2022 een papieren boek. Dit is een kleine daling ten opzichte van 2021: toen lag het percentage op 74. Maar wat is onderaan de streep duurzamer: de e-reader of het oude, vertrouwde boek?
Impact
De impact van digitale boeken zit vooral in de e-reader. De productie leidt tot aardige wat CO2-uitstoot, net als de winning van de grondstoffen die schuilgaan in de e-reader. Ook speelt het regelmatig opladen een rol.
Anderzijds is (in het geval van papieren boeken) de papierproductie ook een intensief proces. Om te beginnen moeten er bomen voor worden gekapt. Het scheiden van de bestanddelen in hout, het bleken van papier zijn bovendien chemische processen die veel hitte en grondstoffen vragen. Daardoor is de CO2-uitstoot van een velletje papier relatief hoog. En aangezien je aardig wat papier nodig hebt voor een boek, tikt dit al snel aan.
Om het concreet te maken: de aanschaf van 120 papieren boeken veroorzaakt een CO2-uitstoot van 153 kilogram. Dit in vergelijking met 52,3 kilogram CO2 door het aanschaffen en het lezen van 120 boeken op een e-reader.
Wat is beter?
Volgens MilieuCentraal is digitaal lezen of luisteren onderaan de streep een beter keuze voor het milieu dan fysieke boeken. Tenminste, als je 25 e-books in plaats van papieren boeken leest. Dan is de impact van het maken van de e-reader zelf gecompenseerd. Lees je minder dan 25 boeken in 5 jaar, dan heeft het lezen van papieren boeken een lagere milieu-impact.
Hier zitten wel wat haken en ogen aan. Zo speelt het gewicht van de boeken een rol. Wanneer een papieren boek minder dan 125 gram weegt, is de digitale variant niet meer de betere keuze. En het verhaal is ook weer anders als je een tweedehands, papieren boek koopt.
