Dit artikel bevat een greep uit de klimaatstandpunten van twaalf politieke partijen, op alfabetische volgorde. De redenaties bij de opgesomde standpunten zijn partij-eigen en worden niet aangevuld met factchecks of reflecties door Change Inc. Ook de doorrekening van het CPB en het historische stemgedrag van de partijen in de Tweede Kamer komen niet aan bod.
De standpunten van partijen kwamen eerder al aan bod in een drieluik over de verkiezingen. Je kunt doorklikken op de links om de betreffende artikelen te lezen.
BBB
- Klimaatbeleid moet democratisch gelegitimeerd zijn, met inspraak van burgers zonder activistische vooringenomenheid;
- Pas met fossiele energie stoppen als er echt betrouwbare en betaalbare alternatieven zijn. Daarom de sluiting van kolencentrales per 2030 intrekken, en de bouw van kerncentrales versnellen;
- Geen nationale regels boven op Europese regelgeving, en dus ook stoppen met de extra CO2-heffing voor de industrie;
- Zo snel mogelijk het energienet uitbreiden, maar geen juridisch vastgelegde CO2-vrije elektriciteit in 2035;
- Geen nieuwe vergunningen voor wind op land en op zee, en stoppen met de Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++);
- Slimme, decentrale energiehubs mogelijk maken, waarin burgers en bedrijven de ruimte krijgen om energie met elkaar te delen.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin de BBB werd belicht.
CDA
- In Europees verband streven naar een verlaging van de uitstoot van broeikasgassen en klimaatneutraliteit in 2050;
- Schrappen van de nationale CO2-heffing om verduurzamende industrie te behouden;
- Bindende afspraken maken met de grootste vervuilers, met passende beleidsregels en adequate financiële ondersteuning;
- De vraag naar duurzame producten stimuleren via Europese productnormering, en het Nationaal Programma Circulaire Economie versnellen;
- Investeren in een mix van kernenergie, windenergie, zonne-energie, waterstof, groen gas, duurzame biomassa, aardwarmte en schone brandstoffen, en blijven investeren in opslag van CO2 onder de Noordzee (CCS);
- Energiebesparing stimuleren via het Nationaal Isolatieprogramma, het warmtefonds en de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE).
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin het CDA werd belicht.
ChristenUnie
- Hogere CO2-reductie in 2030, zodat tegenvallers er niet direct toe leiden dat we het minimale doel uit het Akkoord van Parijs niet halen;
- Streven naar een lokaal vormgegeven energiesysteem van volledig hernieuwbare energie. Wind op zee als basis van de energiemix, aangevuld met zonne-energie en twee nieuwe grote kerncentrales. Investeren in batterij-opslag;
- De nationale CO2-heffing behouden, maar op nul zetten voor bedrijven waar de overheid in gebreke blijft;
- Focus op een rentmeesterseconomie waarin vakmanschap en duurzame, repareerbare producten centraal staan, onder meer door niet-repareerbare
gebruiksproducten te weren van de Nederlandse markt; - True pricing van producten invoeren, idealiter op Europees niveau;
- Investeren in openbaar vervoer om onnodig verkeer te voorkomen.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin de ChristenUnie werd belicht.
D66
- Vervuiling een voorspelbare prijs geven en fossiele subsidies sneller afbouwen. Per sector een duidelijke einddatum voor fossiele technieken stellen;
- Per sector circulaire doelen stellen, producenten verantwoordelijk maken voor het afvalbeheer van de producten die ze in Nederland verkopen, en zowel gebouwen als producten een materialenpaspoort geven;
- Een nationaal vergroeningsoffensief om steden en dorpen hittebestendig te maken, en 50.000 hectare extra natuur realiseren;
- PFAS zo snel mogelijk verbieden, het gebruik van milieubelastende bestrijdingsmiddelen op termijn verbieden. Betere regels en normen om de bodem, lucht, het water en biodiversiteit te beschermen;
- Boeren een eerlijke beloning geven voor hun bijdrage aan de natuur en het landschap. Voedselinnovaties voor plantaardige en innovatieve eiwitbronnen, zoals kweekvlees, helpen versnellen met snellere toelating en gerichte investeringen;
- Inwoners een aandeel geven in lokale energieprojecten, zodat ze zeggenschap krijgen via coöperaties of participatiefondsen en kunnen delen in de opbrengst van energie.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin D66 werd belicht.
GroenLinks-PvdA
- 65 procent CO₂-reductie in 2030 en een klimaatneutraal Nederland in 2040;
- Fossiele subsidies afbouwen, en de CO2-heffing behouden zodat bedrijven de prijs betalen voor hun uitstoot en de overstap maken op hernieuwbare bronnen. Het opgehaalde geld investeren in verduurzaming van de huidige industrie en de opbouw van nieuwe industrie;
- Een Noordzeepact tussen overheid, energiebedrijven, industrie en netbeheerders, met langjarige verbintenissen die zekerheid bieden. De aanleg van windmolenparken op zee versnellen. Gascentrales die draaien op groene waterstof als achtervang voor langere periodes zonder wind of zon;
- Geen publiek geld voor kerncentrales, maar de hiervoor gereserveerde 14 miljard euro gebruiken om huishoudens, bedrijven en boeren te helpen met verduurzamingsmaatregelen die wel snel en zeker effect hebben;
- Het verbranden van recyclebare materialen en het vernietigen van nog bruikbare onverkochte goederen verbieden;
- Een Klimaatticket introduceren waarmee iedereen voor 59 euro per maand onbeperkt met het openbaar vervoer kan reizen in daluren.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin GroenLinks-PvdA werd belicht.
JA21
- Duurzaamheid alleen ondersteunen als het rendeert;
- Focus op klimaatadaptatie door gerichte investeringen in waterbeheer en dijken, klimaatbestendig bouwen en technologische innovaties die Nederland weerbaar maken;
- Geen nationale klimaatheffingen of andere klimaatregelgeving boven op Europese regels;
- Inzetten op kernenergie in plaats van windturbines en zonneparken, middels een groot nationaal kernenergieoffensief. Ten minste 20 gigawatt aan nieuwe kerncentrales realiseren in de komende 25 jaar en een staatssecretaris voor kernenergie aanstellen voor effectieve uitvoering;
- Aardgas blijven gebruiken en de doelstelling aardgasvrij in 2050 loslaten. Kolen- en gascentrales niet sluiten, zolang er geen volwaardige alternatieven zijn. Duurzame (kern)energie is dat nog niet.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin JA21 werd belicht.
PvdD
- Koers zetten om zo snel mogelijk klimaatneutraal te zijn, met 2030 als uitgangspunt;
- Wettelijk vastleggen dat 5 procent van het nationaal inkomen naar het bestrijden van de klimaat- en natuurcrisis gaat, en een Ministerie voor Natuur en Klimaat oprichten;
- Fossiele subsidies per direct beëindigen, inclusief landbouwsubsidies en subsidies voor het afvangen en opslaan van broeikasgassen. Op basis van een onderbouwd en toetsbaar klimaatplan kunnen bedrijven in aanmerking komen voor klimaatsubsidies;
- Vervuilende sectoren als petrochemie, olieraffinage, luchtvaart, de vee-industrie en de kunstmestindustrie afbouwen, sociale en circulaire sectoren stimuleren;
- De nationale CO2 -heffing verhogen en uitbreiden naar alle broeikasgassen en sectoren om ervoor te zorgen dat CO2-uitstoot voldoende en snel genoeg daalt;
- Wat na serieuze energiebesparing en eigen zon en wind nog nodig is, importeren aan groene stroom uit het buitenland. Waar nodig groene waterstof gebruiken.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin de PvdD werd belicht.
PVV
- Terugtrekken uit het VN-Klimaatakkoord van Parijs en de Klimaatwet intrekken;
- Alle uitgaven uit het Klimaatfonds schrappen;
- Stoppen met de energietransitie, niet verplicht van het gas af, kolen- en gascentrales openhouden, meer en snellere gas- en oliewinning op de Noordzee, meer kerncentrales bouwen;
- Geen ondergrondse CO2-opslag;
- Geen klimaatcampagnes van de overheid meer en geen klimaat- of woke-indoctrinatie op school;
- Versoepeling van onder meer de Europese Vogel- en de Habitatrichtlijn eisen en het aantal gebieden met een Natura 2000-status verminderen.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin de PVV werd belicht.
SP
- Private warmtebedrijven Eneco, Vattenfall en Ennatuurlijk overnemen en omvormen tot publieke, regionale warmtebedrijven;
- De CO2-heffing behouden om ervoor te zorgen dat bedrijven investeren in schonere technieken;
- Investeren in het uitbreiden van windparken op zee, zonnepanelen op alle geschikte daken, aardwarmte, groene waterstof en opslagcapaciteit voor (tijdelijk) overtollige groene elektriciteit. Geen bouw van kerncentrales, geen gaswinning onder de Noordzee en Waddenzee;
- Gratis openbaar vervoer, goedkopere internationale treintickets, belasting op kerosine en een vliegtaks voor wie vaak het vliegtuig neemt;
- Stoppen met de wegwerpeconomie door het right to repair in te voeren, overbodige verpakkingen te verbieden, statiegeld uit te breiden en strengere kwaliteitseisen voor kleding in te voeren;
- Exportgerichte bio-industrie vervangen door gezinsbedrijven die lokaal produceren, met ruimte voor voedselbossen, regeneratieve landbouw en agroecologische initiatieven.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin de SP werd belicht.
SGP
- De vraag naar producten en (schaarse) grondstoffen verlagen, onder meer door een fikse heffing op kledingstukken die maar kort meegaan en onderzoek naar de mogelijkheid om de btw op hergebruikte bouwmaterialen te verlagen;
- Het gebruik van milieubelastende brandstoffen in de komende drie decennia zo veel mogelijk afbouwen, maar niet door ons wettelijk vast te pinnen op concrete doelen voor reductie van de CO2-uitstoot. Daarvoor is de situatie te complex;
- Streven naar eenderde minder energiegebruik in de komende twee decennia. De resterende energiebehoefte zo veel uit duurzame energie halen. Meer inzet op ontwikkeling en opschaling van alternatieve energiebronnen zoals aquathermie, geothermie, kernenergie en getijdenenergie;
- De winning uit kleine gasvelden stimuleren en faciliteren, want aardgas blijft voorlopig een belangrijke brandstof en is relatief schoon;
- De ontwikkeling en introductie van onder meer solid statebatterijen stimuleren, want de productie van lithium-ion batterijen gaat gepaard met aanzienlijke lokale milieuvervuiling;
- Import van voedsel dat niet volgens de Europese maatlat voor voedselveiligheid, dierenwelzijn en milieu geproduceerd is, belasten en zo veel mogelijk weren, waarbij de opbrengst zo veel mogelijk wordt geïnvesteerd in verduurzaming van de landbouw.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin de SGP werd belicht.
Volt
- Wettelijk vastleggen dat Nederland en de EU in 2040 klimaatneutraal zijn;
- Direct starten met het beëindigen van fossiele subsidies, geen nieuwe vergunningen meer voor olie- en gasboringen en nieuwe kolenmijnen;
- Tata Steel zo snel mogelijk sluiten en vervangen door ‘Tata-stad’ met duurzame bedrijven en klimaatvriendelijke woningen. Groen staal produceren in andere EU-landen;
- Het belastingstelsel hervormen zodat voor alle Nederlandse broeikasgasuitstoot een minimale CO2-prijs geldt. Voor de industrie een belasting invoeren voor luchtvervuiling;
- Wind- en zonne-energie als basis van een betrouwbare, betaalbare en klimaatneutrale energievoorziening, aangevuld met kernenergie, plus groene waterstof voor de zware industrie. Ook meer Europees onderzoek naar kernfusie;
- Nieuwe klimaatmaatregelen toetsen op klimaatrechtvaardigheid, onder meer door lasten eerlijk te verdelen.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin Volt werd belicht.
VVD
- Blijven voldoen aan de Europese verplichtingen op klimaat- en energiegebied, geen aanvullend nationaal beleid zoals de CO2-heffing. Op Europees niveau ook inzetten op circulariteit, langere levensduur van producten en hergebruik;
- De Klimaatwet aanpassen naar Klimaat- en groeiwet, niet enkel gericht op het terugdringen van broeikasgasuitstoot maar ook op energie-onafhankelijkheid en betaalbaarheid;
- Inzetten op CO2-afvang, -verwijdering en -hergebruik;
- Geen nieuwe vliegbelastingen introduceren, maximaal aantal jaarlijkse vliegbewegingen van Schiphol uitbreiden;
- Bouw van kerncentrales versnellen, vóór 2035 de eerste Small Modular Reactor (SMR) in Nederland bouwen;
- Mogelijke investeringskorting voor bedrijven die willen verduurzamen.
Klik hier voor het oorspronkelijk artikel waarin de VVD werd belicht.
Ben je er nog niet uit? De Klimaat Kieswijzervan de Jonge Klimaatbeweging helpt je verder op weg. En gebruik Check je stem om ook het stemgedrag van partijen in de Kamer mee te nemen.
Lees ook:
- Progressieve partijen zorgen voor CO2-reductie, al zitten daar haken en ogen aan, blijkt uit doorrekening CPB
- Wetenschap wordt als ‘links’ geframed, maar is de sleutel tot stabiel beleid, zegt hoogleraar Joyeeta Gupta
- Kans op halen klimaatdoel 2030 zeer klein: ‘Stabiel langetermijnbeleid is cruciaal’
