GroenLinks-PvdA
‘Samen strijden voor een groene toekomst’ is één van de vijf kernbeloften van GroenLinks-PvdA. Na het sluiten van de Green Deal als Eurocommissaris heeft partijleider Frans Timmermans ook voor Nederland een hele rits onderwerpen waarin geïnvesteerd moet worden: schone energie, groene industrie, de isolatie van woningen, natuurinclusieve landbouw, groene wijken en goed openbaar vervoer.
In het partijprogramma staat samenwerking met ‘innovatieve bedrijven, mkb’ers en biologische boeren’ centraal en is klimaattransitie de sleutel tot een hogere brede welvaart met gezondere lucht, een betaalbare energierekening, en goed lokaal voedsel. Kortom: een groene toekomst is ‘geen kostenpost, maar juist een verdienmodel dat we moeten benutten’.
Een greep uit de klimaatstandpunten van GroenLinks-PvdA:
- 65 procent CO₂-reductie in 2030 en een klimaatneutraal Nederland in 2040;
- Investeren in een beter systeem van toezicht, metingen en handhaving van milieuovertreders;
- Een Energieversnellingswet die regelt dat vergunningen voor kritieke energie-infrastructuur, zoals voor verdeelstations en extra stroomkabels, eerder kunnen worden afgegeven;
- Fossiele subsidies afbouwen, en de CO2-heffing behouden zodat bedrijven de prijs betalen voor hun uitstoot en de overstap maken op hernieuwbare bronnen. Het opgehaalde geld investeren in verduurzaming van de huidige industrie en de opbouw van nieuwe industrie;
- Een Noordzeepact tussen overheid, energiebedrijven, industrie en netbeheerders, met langjarige verbintenissen die zekerheid bieden. De aanleg van windmolenparken op zee versnellen. Gascentrales die draaien op groene waterstof als achtervang voor langere periodes zonder wind of zon;
- Geen publiek geld voor kerncentrales, maar de hiervoor gereserveerde 14 miljard euro gebruiken om huishoudens, bedrijven en boeren te helpen met verduurzamingsmaatregelen die wel snel en zeker effect hebben;
- Een structureel energienoodfonds dat huishoudens helpt die hun energierekening niet kunnen betalen. Een tegemoetkoming voor huurders die door de abrupte afschaffing van de salderingsregeling moeten toeleggen op zonnepanelen;
- Het verbranden van recyclebare materialen en het vernietigen van nog bruikbare onverkochte goederen verbieden;
- Een Klimaatticket introduceren waarmee iedereen voor 59 euro per maand onbeperkt met het openbaar vervoer kan reizen in daluren;
- Het aantal landbouwdieren aanpassen aan de hoeveelheid veevoer die in de directe omgeving kan worden geproduceerd en de hoeveelheid mest die daar kan worden uitgereden, wat leidt tot een krimp van de veestapel. Strenge regels voor schadelijke bestrijdingsmiddelen, boeren helpen omschakelen naar biologische landbouw en belonen voor natuurbeheer.
JA21
Als het om energie gaat, is JA21 duidelijk: dat moet betaalbaar en betrouwbaar zijn. En daar helpt de energietransitie niet bij, vindt de partij, die stelt dat ‘de energieprijzen omhoog schieten’ en ‘de leveringszekerheid wankelt’.
Kernenergie is veel stabieler. Tot dat er is, kunnen we gewoon gebruikmaken van fossiele brandstoffen. Want waarom zouden we klimaatverandering proberen te voorkomen? JA21 heeft het liever over klimaatadaptatie: ‘het versterken van onze samenleving, infrastructuur en economie tegen de gevolgen van klimaatverandering’.
Een greep uit de klimaatstandpunten van JA21:
- Duurzaamheid alleen ondersteunen als het rendeert;
- Focus op klimaatadaptatie door gerichte investeringen in waterbeheer en dijken, klimaatbestendig bouwen en technologische innovaties die Nederland weerbaar maken;
- Geen nationale klimaatheffingen of andere klimaatregelgeving boven op Europese regels;
- Inzetten op kernenergie in plaats van windturbines en zonneparken, middels een groot nationaal kernenergieoffensief. Ten minste 20 gigawatt aan nieuwe kerncentrales realiseren in de komende 25 jaar en een staatssecretaris voor kernenergie aanstellen voor effectieve uitvoering;
- Aardgas blijven gebruiken en de doelstelling aardgasvrij in 2050 loslaten. Kolen- en gascentrales niet sluiten, zolang er geen volwaardige alternatieven zijn. Duurzame (kern)energie is dat nog niet;
- Boeren de ruimte geven om te investeren in gewasteelt en in verbeteringen binnen de veehouderij, en biologische landbouw stimuleren;
- De btw op energie verlagen en vol inzetten op isoleren van woningen;
- De kritische depositiewaarde voor stikstof schrappen en vervangen door regionale maatwerkpakketten rondom de meest kwetsbare natuurgebieden. Agrariërs niet gedwongen uitkopen.
PvdD
‘Ecocentraal in plaats van egocentraal’: de Partij voor de Dieren (PvdD) kiest voor een ‘radicaal ander perspectief’. Een snelle ctrl+F op het woord ‘groen’ levert liefst honderd hits op. De vee-industrie wordt gezien als gemeenschappelijke deler van veel problemen: verlies van biodiversiteit, uitstoot van broeikasgassen, watervervuiling, bijdrage aan ontbossing en een risico op pandemieën. Dat moet anders. En aan groot denken bij de PvdD geen gebrek.
Wil Nederland nu nog in 2050 klimaatneutraal zijn, bereikt de PvdD dat het liefst al over vijf jaar. Dat sijpelt dan ook door in de ideeën over onder meer wonen, economie, vervoer en internationale zaken.
Een greep uit de klimaatstandpunten van de PvdD:
- Koers zetten om zo snel mogelijk klimaatneutraal te zijn, met 2030 als uitgangspunt;
- Wettelijk vastleggen dat 5 procent van het nationaal inkomen naar het bestrijden van de klimaat- en natuurcrisis gaat, en een Ministerie voor Natuur en Klimaat oprichten. Rechten voor de natuur opnemen in de Grondwet en ecocide strafbaar stellen;
- Een progressieve energiebelasting die mensen met lage inkomens ontziet en ervoor zorgt dat grootverbruikers meer gaan betalen. Een klimaatbelasting invoeren voor de grootste vermogens op basis van de Groene Belastinggids, en het voor mensen met een laag inkomen makkelijker maken om duurzame keuzes te maken;
- Fossiele subsidies per direct beëindigen, inclusief landbouwsubsidies en subsidies voor het afvangen en opslaan van broeikasgassen. Op basis van een onderbouwd en toetsbaar klimaatplan kunnen bedrijven in aanmerking komen voor klimaatsubsidies;
- Vervuilende sectoren als petrochemie, olieraffinage, luchtvaart, de vee-industrie en de kunstmestindustrie afbouwen, sociale en circulaire sectoren stimuleren. Een verplicht aandeel hergebruikt materiaal (recyclaat) in producten om een afzetmarkt te garanderen voor circulaire spelers, te beginnen bij textiel;
- De nationale CO2 -heffing verhogen en uitbreiden naar alle broeikasgassen en sectoren om ervoor te zorgen dat CO2-uitstoot voldoende en snel genoeg daalt;
- Onnodig energiegebruik tegengegaan, onder meer door een Nationaal Plan Energiebesparing, door overbodige verlichting in kantoren en etalages aan banden te leggen en door strikte normen voor energieverbruik van apparaten en vervoermiddelen. Een rem op de bouw van datacenters, want die gaan ten koste van stroom voor huishoudens en publieke voorzieningen zoals scholen;
- Wat na serieuze energiebesparing en eigen zon en wind nog nodig is, importeren aan groene stroom uit het buitenland. Waar nodig groene waterstof gebruiken;
- Een integraal voedselbeleid waarin het recht op gezond, biologisch en plantaardig voedsel en de positie van duurzame, biologische en diervriendelijke boeren centraal staan. Boeren beschermen tegen oneerlijke concurrentie van buitenaf. Een slachttaks op dierlijke producten en de btw op groente, fruit, granen, peulvruchten en noten naar 0 procent.
PVV
Het energie-hoofdstuk uit het verkiezingsprogramma van de Partij voor de Vrijheid (PVV) heet ‘Uw energierekening’. De partij is er duidelijk over: de overheid heeft gas bewust heel duur gemaakt, en daar zijn Henk en Ingrid de dupe van. ‘Beter voor het klimaat’ staat tussen aanhalingstekens, warmtepompen en laadpalen worden ‘gekkigheid’ genoemd en ook ‘CO2-flauwekul’ passeert de revue.
Waar andere partijen het hebben over zaken die er moeten gebeuren, heeft de PVV het vooral over wat er niet moet gebeuren. Wilders is als Trump: hoe minder klimaatbeleid, hoe beter.
Een greep uit de klimaatstandpunten van de PVV:
- Terugtrekken uit het VN-Klimaatakkoord van Parijs en de Klimaatwet intrekken;
- Alle uitgaven uit het Klimaatfonds schrappen;
- Stoppen met de energietransitie, niet verplicht van het gas af, kolen- en gascentrales openhouden, meer en snellere gas- en oliewinning op de Noordzee, meer kerncentrales bouwen;
- Geen zonneparken en windturbines (of: afzichtelijke klimaatmolens) meer bijbouwen, en windturbines waar omwonenden last van hebben of ziek van worden afbreken;
- Geen ondergrondse CO2-opslag;
- Klimaatactivisten die de snelweg blokkeren direct oppakken, vastzetten en volledig laten opdraaien voor de kosten van politie-inzet, een eventuele uitkering stopzetten;
- Geen klimaatcampagnes van de overheid meer en geen klimaat- of woke-indoctrinatie op school;
- Versoepeling van onder meer de Europese Vogel- en de Habitatrichtlijn eisen en het aantal gebieden met een Natura 2000-status verminderen.
