Patty Sjerps 05 juni 2025, 09:00

Verduurzamen van je bedrijfspand: last of kansrijke investering?

Energielabel C is verplicht, maar wie daar stopt laat kansen liggen. In een webinar van Change Inc. bespraken experts van Eneco, Rabobank en RVO hoe ondernemers hun pand niet alleen toekomstbestendig, maar ook financieel aantrekkelijk kunnen maken. Dit artikel zet de belangrijkste inzichten en adviezen op een rij.

Eneco webinar vastgoed verduurzaming Thomas Wellink (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, RVO), Mieke Feenstra (Eneco), Merel Meerman (Rabobank)

Voor veel ondernemers met eigen vastgoed is verduurzamen al lang geen vrijblijvende keuze meer. Sinds 1 januari 2023 is energielabel C wettelijk verplicht voor kantoren groter dan 100 m². Toch voldeed begin 2025 nog altijd een aanzienlijk deel van het vastgoed niet aan deze minimumeis. Maar zakelijk vastgoed verduurzamen is niet alleen een verplichting en wie alleen focust op het afvinken van regelgeving, ziet mogelijk de grotere kansen over het hoofd. Verduurzamen kan ook een slimme investering zijn.

Is zakelijk vastgoed verduurzamen vooral een verplichting of juist een financiële kans? Dat was de centrale vraag in een recent webinar van Change Inc. in samenwerking met Eneco.

Van moeten naar willen

De noodzaak is duidelijk, benadrukten alle sprekers. Maar tussen noodzaak en actie ligt een ingewikkeld speelveld van investeringsafwegingen, kennisvragen en praktische belemmeringen. “Wat moet ik doen?” is de meest gestelde vraag.

Mieke Feenstra (Eneco): “Veel bedrijven zijn bezig met verduurzamen, maar vaak in losse stappen. Ze leggen zonnepanelen, plaatsen een warmtepomp of kiezen voor ledverlichting. Dit is goed, maar de échte winst zit in het geheel. Een integraal energieplan, waarin je isolatie, opwekking, opslag, verbruik én netcongestie in samenhang bekijkt.”

De belangrijkste leerpunten op een rij

Tijdens het webinar kwamen meerdere inzichten naar voren die voor vrijwel elke pandeigenaar relevant zijn:

  • Begin met inzicht: Weten waar je staat en wat je doel is, is essentieel. Een energiescan of maatwerkadvies geeft houvast.
  • Label C is niet het einddoel: Het is slechts de minimale wettelijke eis. Sturen op energielabel A of verder richting ‘net zero’ is verstandig. Niet alleen omdat handhaving toeneemt, maar ook omdat het financieel wat oplevert. Gemeenten beginnen steeds actiever te controleren. Boetes zijn nog zeldzaam, maar het komt eraan.
  • Verduurzaming loont, mits integraal aangepakt: Een totaalaanpak waarin maatregelen op elkaar zijn afgestemd levert het meeste rendement (tot wel 8% IRR) op.
  • Er zijn genoeg instrumenten om de investering behapbaarder te maken: Van subsidies en rentekortingen tot leasemodellen en programma’s rondom duurzaamheid vanuit de overheid.
  • Verduurzaming verhoogt de waarde van vastgoed: Zeker bij verkoop of verhuur speelt dit een steeds grotere rol. Niet alleen relevant voor vastgoedbeheerders, maar ook voor pandeigenaren (pensioenpot)

Uitdagingen

Ondanks de mogelijkheden en voordelen, ervaren veel vastgoedeigenaren (zowel de institutionele belegger als de ondernemer met een eigen pand) de volgende uitdagingen:

  • Financiële planning – Voor een optimale businesscase is professioneel advies over subsidies of fiscale regelingen essentieel.
  • Gebrek aan kennis en complexiteit van het speelveld – Veel ondernemers weten simpelweg niet waar te beginnen of welke combinatie van maatregelen het meeste effect oplevert. Wet- en regelgeving verandert snel en subsidies zijn niet altijd eenvoudig aan te vragen.
  • Het is niet de core business – Ondernemers focussen zich op eigen bedrijfsvoering. Verduurzaming staat niet bovenaan de lijst van prioriteiten.
  • Tekort aan tijd en capaciteit – Ondernemers hebben vaak geen specifieke duurzaamheidsverantwoordelijke in huis.
  • Losse maatregelen – Ondernemers zijn zich niet bewust van het feit dat losse maatregelen maar zelden een structurele besparing of verduurzaming opleveren. De oplossing is een integrale aanpak.

Drie tips voor het verduurzamen van zakelijk vastgoed

Mieke Feenstra (Eneco):

“Zorg voor inzicht en de stip op de horizon. Laat je goed informeren en ondersteunen. De techniek is beschikbaar, er zijn subsidies, en de businesscase is vaak positief. Kijk niet alleen naar wat moet, maar naar wat mogelijk is. Denk integraal: isolatie, opwekking en verbruik horen bij elkaar. Het gaat om de totaalaanpak op lange termijn.”

Merel Meerman (Rabobank):

“Zorg voor inzicht. In waar je pand nu staat én waar je naartoe wilt. En stel die stip op de horizon ambitieus. Begin met een roadmap, kijk naar financiering, en betrek je bank daar vroeg bij.”

Thomas Wellink (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, RVO):

“Wacht niet tot het perfect is. Wacht ook niet op een boete. Zet gewoon die eerste stap. Begin met inzicht in je verbruik. En kijk vervolgens naar partijen die je kunnen begeleiden. Er is meer hulp beschikbaar dan je denkt.”

Conclusie: Zowel noodzaak als kans

Verduurzamen van zakelijk vastgoed is vandaag de dag zowel noodzaak als kans. Wie het slim aanpakt en voor een totaaloplossing gaat, doet meer dan alleen maar voldoen aan wetgeving. Je verlaagt kosten, verhoogt de waarde van je pand en draagt bij aan een toekomstbestendige economie. Begin klein, denk groot. En vooral: begin nu.

Wil je de webinar terugkijken? Dat kan hier.

Dit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Eneco. De genoemde oplossingen en mogelijkheden zijn indicatief; aan dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.

Nieuwsupdate: Rechter vernietigt natuurvergunning Schiphol en markt voor warmtepompen leeft op na dip

Rechter vernietigt natuurvergunning Schiphol, gevolgen nog onduidelijk De rechtbank in Den Haag heeft de natuurvergunning van Schiphol vernietigd. Volgens de rechter is de in 2023 afgegeven vergunning ‘niet met de vereiste zorgvuldigheid voorbereid en niet voldoende gemotiveerd’. Een belangrijk kritiekpunt betreft het extern salderen, waarbij Schiphol stikstofruimte opkocht bij (boeren)bedrijven in de omgeving. De rechtbank oordeelt dat onvoldoende onderbouwd is dat deze opgekochte stikstofrechten niet nodig zijn voor natuurherstel.De zaak was aangespannen door verschillende milieuorganisaties, waaronder Mobilisation for the Environment (MOB), de gemeenteraad van de Zuid-Hollandse gemeente Nieuwkoop en het college van Amsterdam. De gevolgen van de uitspraak zijn nog onduidelijk, meldt de NOS. Het betekent in ieder geval niet dat er per direct minder vliegtuigen zullen vertrekken en aankomen, laat Schiphol weten. De luchthaven gaat in hoger beroep tegen de uitspraak.Lees ook: Hoe ziet Schiphol er in 2050 uit? ‘Ook dan is vliegen nog niet klimaatneutraal’ Markt voor warmtepompen leeft op na dip, groei zet door De Nederlandse markt voor warmtepompen vertoont in 2025 een duidelijke opleving na de forse dip een jaar eerder. Dat blijkt uit het Nationaal Warmtepomp Trendrapport 2025 van onderzoeksbureau Dutch New Energy Research. De onderzoekers voorzien dat er dit jaar 170.000 warmtepompen in gebruik zullen worden genomen, tegen 118.000 in 2023 (+44%). Ook op de langere termijn blijft de markt gestaag groeien. In 2030 zullen er naar verwachting in totaal 2,1 miljoen warmtepompen in woningen zijn geïnstalleerd, bijna 2,5 keer zoveel als in 2025. Het overheidsdoel van 1 miljoen hybride warmtepompen over vijf jaar, is volgens de onderzoekers wel te hoog gegrepen. Zij rekenen op een totaal van 720.000 stuks.Lees ook: 5 trends voor de warmtepomp in 2025: tijdelijke opleving hybride en airco als verrassende outsider Gerecyclede EV-batterijen krijgen tweede leven op Italiaanse luchthaven Meer luchtvaartnieuws: Roma-Fiumicino, de grootste en drukste luchthaven van Italië, heeft 162 gerecyclede batterijen van Nissan Leaf en Stellantis, samen goed voor een opslagcapaciteit van 6 megawattuur (MWh), geïntegreerd in een nieuw energie-opslagsysteem. Dat melden de betrokken partijen in een persbericht.De tweedehands batterijen zijn aangesloten op een enorme zonnestroominstallatie met 55.000 panelen, die naar verwachting jaarlijks 31 GWh aan hernieuwbare energie opwekken. Het batterijproject is PIONEER gedoopt en moet energie opslaan voor gebruik tijdens piekuren en noodsituaties. Daardoor kan de luchthaven de komende tien jaar naar verwachting 16.000 ton CO2-uitstoot vermijden.Lees ook: Lion Storage gaat de leeuwenkoning van de batterijen bouwen Meta stapt in kernenergie om datacenters draaiende te houden Meta gaat kernenergie afnemen bij het Amerikaanse nutsbedrijf Constellation Energy. De partijen hebben een overeenkomst gesloten met het doel een kernreactor in Illinois, Clinton Clean Energy Center, nog twintig jaar open te houden. Zo weet het techbedrijf zich de komende decennia verzekerd van elektriciteit voor zijn datacenters, schrijft The Guardian, in het bijzonder voor de groeiende energiebehoefte van de AI-activiteiten.Meta betaalt niet alleen voor de stroom die uit het Clinton Clean Energy Center komt, maar ook voor de modernisering van de kerncentrale. Het Facebook-moederbedrijf is niet de enige techgigant die dit soort deals sluit: ook Google en Microsoft hebben afspraken gemaakt met energiebedrijven om datacenters van elektriciteit te blijven voorzien.Lees ook: Kiki Lauwers (Thorizon): ‘We kunnen het ons niet veroorloven om kernenergie uit te sluiten’ Beschermde vleermuissoort zet verbreding A2 op de tocht De verbreding van de A2 in Limburg wordt voorlopig uitgesteld. De snelweg zou tussen de knooppunten Het Vonderen (bij Echt) en Kerensheide (bij Geleen) worden uitgebreid. Alleen lopen er door dit gebied ook vliegroutes van de ingekorven vleermuis, een beschermde vleermuissoort. De routes van het dier mogen niet door werkzaamheden worden verstoord, schrijft L1. In dat geval moeten er eerst maatregelen worden genomen om het vlieggebied niet in gevaar te brengen. Volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat brengt dat ‘aanzienlijke extra kosten’ en ‘minimaal twee jaar extra bouwtijd’ met zich mee, daarom is nog niet zeker of het project doorgaat. Dat wordt later dit jaar besloten.Lees ook: Isoleren en vleermuizen beschermen, met deze methode moet het beide mogelijk zijn Gelderland blokkeert herstart papierfabriek, zodat de rest kan verduurzamen Er komt geen nieuwe papierfabriek in Eerbeek, na de sluiting van De Hoop twee jaar geleden. Het terrein werd overgenomen door DS Smith, maar die mag de activiteiten van de oude fabriek niet hervatten, schrijft Trouw. De provincie Gelderland heeft die route woensdag geblokkeerd via een zogeheten voorbereidingsbesluit, waarmee een ontwikkeling wordt verboden die volgens de huidige stand van zaken eigenlijk wel zou mogen. Met de stap wil de provincie stikstofuitstoot voorkomen en ruimte creëren voor de verduurzaming van de andere papierfabrieken in het gebied. Zonder de zware aansluiting van De Hoop lijkt elektrificatie van de lokale industrie in één klap binnen handbereik.Lees ook: Hoe verduurzamen we de industrie? ‘De hele, complexe puzzel moet in elkaar vallen’ Verder in de media:‘Klimaatmaatregelen door de Kamer krijgen, kan nu makkelijker worden’ (FD)Geen pads en cups meer nodig door nieuwe koffieblokjes: milieu-expert is kritisch (AD)Oproep wetenschappers: ‘Bescherm internationale wateren tegen exploitatie’ (Nature)Nog weinig gegadigden voor groene obligaties volgens EU-standaard (FD)De Surabayarivier voorziet zeventien miljoen Indonesiërs van drinkwater – en is nu morsdood (Trouw)