In een webinar van Change Inc. in samenwerking met Eneco gingen een netbeheerder, een energierecht-advocaat en een energie-expert in op de vraag die elke ondernemer heeft: wat betekent dit concreet voor mijn bedrijf? Dit artikel zet de belangrijkste inzichten en adviezen op een rij die aan bod zijn gekomen in het webinar.
De kern van de nieuwe wet in het kort
De wet is dik (bijna 130 pagina’s), hierbij in het kort de kern van de nieuwe wet. Meer weten? Behoefte aan context of nog vragen, lees ook dit artikel: Nieuwe Energiewet creëert ruimte voor nieuwe initiatieven.
1. Meer keuzevrijheid in rollen en diensten
De Energiewet is erop gericht op te versnellen in de duurzame transitie. Na de splitsing van het netwerkbedrijf van de leverancier, is er in de energiewet sprake van een volgende ontbundeling: Levering, teruglevering, flexibiliteitsdiensten (vraagrespons), energiedelen en optimalisatie mogen door verschillende partijen worden aangeboden.
2. Energiedelen
De wet maakt lokale en landelijke energiedeling mogelijk (bijv. binnen een bedrijventerrein of energiegemeenschap). Dat helpt onbenutte opwek nuttig te maken en capaciteit te delen (denk aan groepstransport of gedeelde aansluiting/‘energy hubs’).
3. Markt wordt flexibeler
Met batterijen, slimme sturing of procesverschuiving kun je aan congestiebeheer meedoen of handelen op (on)balansmarkten. Daar staat vergoeding tegenover: niet-afnemen tijdens piek, of juist extra leveren wanneer het loont. Maar niet alle leveranciers bieden deze diensten.
4. Datatoegang en transparantie
Er komen betere regels voor datadeling. Dat maakt facturen en gebruiksdata inzichtelijker en het wisselen of combineren van dienstverleners eenvoudiger.
5. Klantbescherming en definities
De wet schrijft definities anders uit en introduceert o.a. micro-ondernemer-bescherming (denk aan bedenktijd) afhankelijk van bedrijfsomvang i.p.v. alleen aansluitgrootte.
Belangrijkste leerpunten uit het webinar
1. Energiedelen komt van de grond
Wat nu nog lastig is, kan straks wél: opgewekte stroom delen met je buurman of met een groep op een bedrijventerrein, mits je leverancier dit faciliteert. Dit wordt gefaseerd ingevoerd. ‘Lokaal uitwisselen en zo de infrastructuur efficiënter gebruiken,’ aldus Jinny Moe Soe Let, directeur Beleid & Communicatie Netbeheer Nederland.
2. Diensten worden ontbundeld
Een leverancier doet niet langer alles automatisch voor je. Tjebbe Yska (productmanager B2B Eneco): ‘Levering, teruglevering en slim sturen met batterij of zonnepanelen kun je straks bij verschillende partijen neerleggen. Je zit niet meer vast aan één partij die niet alles kan.’
3. Flexibiliteit wordt een product
Wie tijdelijk minder afneemt, opslaat of op het juiste moment levert, kan een vergoeding krijgen. Jan Erik Janssen (advocaat energierecht Stek): ‘Congestiebeheer klinkt complex, maar voor ondernemers is het vooral een kans. Heb je flexibel vermogen, dan kun je eraan verdienen.’
4. Data en transparantie nemen toe
Betere toegang tot meetdata en duidelijkere facturen moeten het makkelijker maken om rendement en besparing aan te tonen. Yska: ‘Als je geen inzicht hebt, wordt deelname aan duurzame of flexdiensten bijna onmogelijk. Transparantie is randvoorwaardelijk.’
5. Nieuwe definities, zelfde realiteit
De bekende scheidslijn van waar extra bescherming vanuit wet- en regelgeving aan wordt geboden, wordt juridisch anders geformuleerd. Waar nu de grootte van de aansluiting (kleinverbruiker / grootverbruiker) relevant is, wordt per 1-1-2026 gekeken naar de grootte van de onderneming (aantal werknemers en omzet).
Uitdagingen
Wat zijn mogelijke uitdagingen waar organisaties tegenaan lopen?
‘Het klinkt complex’
‘Achter de schermen is het een draak,’ erkent Janssen. ‘Maar dat regelen aggregators en energiedienstverleners voor je. Laat je goed informeren en vraag twee of drie partijen om een voorstel.’
Netcongestie frustreert plannen
Volgens Moe Soe Let is slimmer omgaan met capaciteit onvermijdelijk: ‘Het idee van de koperen plaat bestaat niet meer. Kijk naar flexcontracten, batterijen of gespreid laden. En onderzoek of je via gedeelde aansluitingen of een energy hub kosten kunt delen.’
‘Ik ben te klein voor dit gedoe’
Daar is Yska duidelijk over: ‘Juist mkb kan via bundeling meedoen. Virtuele power plants en standaarddiensten maken flexibiliteit toegankelijk, zonder dat je zelf een handelsdesk hoeft te hebben.’
‘Onduidelijke facturen en data’
Yska vult aan: ‘De nieuwe wet verplicht tot duidelijkere facturen en betere datatoegang. Eis dat ook in je contract.’
Drie tips van de tafelgasten
1. Begin met inzicht – Jinny Moe Soe Let
‘Pak je factuur erbij en begrijp je profiel. Zonder data geen goede keuzes en geen grip op je energierekening.’
2. Laat je informeren en vergelijk – Jan Erik Janssen
‘Vraag twee of drie partijen om een voorstel. Je hoeft het wiel niet zelf uit te vinden, aggregators en leveranciers hebben dit gestandaardiseerd.’
3. Start klein, schaal snel – Tjebbe Yska
‘Begin achter de meter: slim laden en sturen. Breid daarna uit met een batterij, energiedelen of een flexcontract – daar ligt direct waarde.’
Conclusie
Op 1 januari 2026 verandert niet alles in één klap. Maar afwachten kost geld. Energie wordt onderdeel van normale bedrijfsvoering. Of, zoals Moe Soe Let het samenvat: ‘Een slimme ondernemer is straks óók een energie-ondernemer.’
Terugkijken?
Of luister terug:
Webinar: De nieuwe Energiewet (Spotify)
