Op dinsdag 1 juli werden tijdens het event Transition2025 van Change Inc. de Transition Awards 2025 uitgereikt. Daarmee richt Change Inc. de schijnwerpers op projecten die een significante bijdrage leveren aan de duurzame transitie in Nederland.
De Awards belonen initiatieven die niet alleen ambitieus zijn, maar ook tastbare impact hebben op het gebied van milieu, sociale aspecten of organisatiebestuur. Met 237 ingezonden projecten was er allesbehalve een gebrek aan mooie initiatieven om uit te kiezen. De projecten werden beoordeeld op een vijftal criteria: de directe bijdrage aan de duurzame transitie, de meetbare impact die ze realiseren, innovatiekracht, schaalbaarheid en de mate waarin ze anderen kunnen inspireren.
De jury van de Transition Awards 2025, bestaande uit voorzitter Ankie van Wersch (MVO Nederland), André Nijhof (hoogleraar duurzaam ondernemen, Nyenrode), Tom Peeters (ceo Crisp), Mike Hoogveld (founder en partner nlmtd) en Teun Schröder (chef redactie Change Inc.) koos uit vijf categorieën vijf winnaars die de Awards in ontvangst namen tijdens de uitreiking in Amsterdam. Daarnaast kon online gestemd worden voor de Publieksprijs.
‘Wat je nodig hebt, is voorbeelden die je prikkelen. We zijn echt onder de indruk van de kwaliteit van de projecten’, aldus juryvoorzitter Van Wersch bij de uitreiking.
Bekijk hieronder de winnaars van de Transition Awards 2025 in de categorieën bouw, circulair, energie, mobiliteit en voeding, plus de winnaar van de Publieksprijs.
Transition Award 2025 Mobiliteit: NRG2fly
Merlijn van Vliet (NRG2fly, midden), Ankie van Wersch (MVO Nederland, rechts) en Teun Schröder (chef redactie Change Inc., links). Credits: Maaike Kooijman/Change Inc.
In de categorie Mobiliteit is het project Electrifly planes and airports van NRG2fly uitgeroepen tot winnaar. Het project stoomt Nederland klaar voor de toekomst van elektrisch vliegen. NRG2fly bouwt samen met de Electric Flying Connection (EFC) aan ’s werelds eerste landelijk dekkende laadnetwerk voor elektrisch vliegen.
Dit initiatief beoogt Nederland een toonaangevende positie te geven op het gebied van elektrische luchtvaart, vergelijkbaar met de succesvolle ontwikkeling van de laadinfrastructuur voor elektrisch rijden. Het netwerk zal bestaan uit vliegvelden die hun eigen energie duurzaam opwekken en vervolgens alle soorten vervoer en vliegtuigen elektrificeren. Dit ambitieuze plan maakt Nederland een aantrekkelijk land voor vliegtuigfabrikanten, die het netwerk kunnen gebruiken als een cruciale stap naar een breder Europees netwerk voor elektrische vluchten.
‘Elektrisch vliegen begint op de grond’, gaf partner Merlijn van Vliet van NRG2fly aan bij het in ontvangst nemen van de Award. ‘Er komen grotere elektrische vliegtuigen aan en daar hebben we een laadinfrastructuur voor nodig. Stil en schoon vliegen zonder vliegschaamte over afstanden tot 500 kilometer wordt mogelijk over pakweg vierenhalf jaar.’
Transition Award 2025 Bouw: Kantoor vol Afval
Josse Popma (Popma ter Steege Architecten, midden-links) en Lars Capota (Rijksvastgoedbedrijf, midden-rechts). Credits: Maaike Kooijman/Change Inc.
De winnaar in de categorie Bouw is het project Kantoor vol Afval (KaVA), een samenwerking van Popma ter Steege Architecten, Vink Bouw en het Rijksvastgoedbedrijf. Dit project heeft een verouderd defensiekantoor getransformeerd tot een moderne kantooromgeving en een inspirerend voorbeeld van hoogwaardig hergebruik.
Het concept toont aan dat er een haalbaar en kwalitatief alternatief is voor de gangbare ‘Building As Usual’ (BAU)-aanpak, die vaak afhankelijk is van CO2-intensieve nieuwe bouwmaterialen en een wegwerpcultuur. Slechts een kleine 10 procent van de gebruikte producten in het project was nieuw, wat resulteerde in een CO2-uitstoot van 127.000 kilo CO2-equivalent, aanzienlijk lager dan de 208.000 kilo CO2-equivalent die BAU zou hebben uitgestoten.
Josse Popma van architectenbureau Popma ter Steege: ‘Het Rijk heeft veel verouderd vastgoed. Dus de vraag aan ons was: verzin ideeën die we kunnen testen, die we daarna kunnen gebruiken om op te schalen.’
‘De ambitie van het Rijksvastgoedbedrijf is om vanaf 2030 minstens 50 procent hergebruikt materiaal te realiseren bij herontwikkeling. Dit project was de eerste testcase’, aldus senior adviseur Lars Capota van het Rijksvastgoedbedrijf.
Transition Award 2025 Voeding: Plant Protein Forward
Wietske Eilander (Rabobank, midden-links) en Sylvia Raijmakers (Food Valley, midden-rechts). Credits: Maaike Kooijman/Change Inc.
In de categorie Voeding is het project Plant Protein Forward van Foodvalley uitgeroepen tot de winnaar. Dit initiatief, opgezet met Rabobank en samenwerkende provincies, richt zich op de versnelling van de transitie naar een duurzamer en toekomstbestendig voedselsysteem in Nederland, met een grotere rol voor lokaal geteelde plantaardige eiwitten. Specifiek ondersteunt Plant Protein Forward de opschaling van gewasgerichte keteninitiatieven die de afzet en consumptie van Nederlandse edamame, veldbonen en quinoa stimuleren.
Via Foodvalleys innovatieve ketensamenwerkingsmethode, genaamd ‘Entrepreneuring Apart Together’ (EAT), worden Nederlandse boeren en ketenpartijen ondersteund bij afzetcreatie, opschaling en professionalisering. Een opvallend succes is de vertienvoudiging van de Nederlandse edamameteelt. Deze bonen worden vanaf maart 2025 in alle 700+ Jumbo-vestigingen gelanceerd, wat onder meer voor betere bodemkwaliteit en biodiversiteit zorgt.
Ook de sojayoghurt van De Nieuwe Melkboer is breed beschikbaar gekomen. Er zijn deals gesloten voor brood met Nederlands lupinemeel, wat de diversificatie van plantaardige eiwitten verder aanjaagt.
‘We constateerden dat er een structurele markt ontbreekt in Nederland voor duurzame eiwitgewassen van eigen bodem. Boeren willen vooral gewas telen waar ze goed in zijn. Dit project heeft geholpen om lokale teelt van bijvoorbeeld edamame in het supermarktschap te krijgen’, zei Sylvia Raijmakers van Foodvalley.
Transition Award 2025 Circulair: Steel CleanUp
Sjoerd van Krimpen (Steel CleanUp, midden). Credits: Maaike Kooijman/Change Inc.
De winnaar in de categorie Circulair is Steel CleanUp van SCW Systems, een bedrijf dat een baanbrekende in-house technologie heeft ontwikkeld om primaire staalproducten volledig afvalvrij te maken en tegelijkertijd CO2 af te vangen.
SCW Systems maakt gebruik van twee eigen technologieën. Eén daarvan is gericht op het efficiënt concentreren, reduceren en verwijderen van onzuiverheden uit metalen, waarna de metaalrijke stromen door partners opnieuw in smeltovens kunnen worden ingezet. De andere technologie is een elektrochemisch proces waarmee staalslakken – een omvangrijk afvalprobleem – volledig kunnen worden afgebroken tot hun oorspronkelijke materialen. Dit stelt staalproducenten in staat om significant circulairder te worden en nul afval uit hun proces te laten komen.
‘Onze aanpak komt voort vanuit de ambitie om staalproductie afvalvrij te maken. We focussen op het circulair inzetten van grondstoffen in de staalindustrie’, zei directeur Sjoerd van Krimpen van Steel CleanUp. ‘We willen dit model zonder subsidie uitrollen. Om te beginnen bij een project in Zweden, maar voor de toekomst is een bedrijf als Tata Steel ook een logische samenwerkingspartner.’
Het proces van Steel CleanUp, gevalideerd in een pilot- en demofabriek in Alkmaar, werkt volledig op groene elektriciteit en groene waterstof en recyclet de benodigde chemicaliën. In een tweede fase van een groot project in Zweden wordt historisch slakkenafval opgeruimd en worden teruggewonnen mineralen ingezet voor CO2-afvang bij de fabriek, waarmee de totale CO2-uitstoot aanzienlijk daalt.
Transition Award 2025 Energie: Burgerinitiatief Onderdak Vledder
Gea Veldmeijer (initiatiefnemer Onderdak Vledder, midden-rechts). Credits: Maaike Kooijman/Change Inc.
In de categorie Energie is het Burgerinitiatief Onderdak Vledder, ondersteund door Triodos Bank, de winnaar. Dit project in het Drentse Vledder heeft geleid tot de realisatie van een woonzorgvoorziening met zestien duurzame en betaalbare huurwoningen voor ouderen met een (startende) zorgvraag. Het primaire doel is om inwoners in staat te stellen in hun eigen vertrouwde omgeving te blijven wonen, in plaats van te moeten verhuizen naar grotere gemeenten.
Het initiatief vult hiermee de gaten in woon- en welzijnsbehoeften van ouderen op die de markt en overheid achterlaten. De woningen zijn groen verklaard door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en voldoen aan hoge energetische duurzaamheidsstandaarden, wat bijdraagt aan CO2-besparing. De sociale impact is aanzienlijk, met een gemiddelde waardering van 9,1 op ‘Zorgkaart Nederland’ door bewoners en hun families.
Het project is uniek omdat het grotendeels is gefinancierd door de lokale gemeenschap via obligaties, aangevuld met leningen van Katalys, de Drentse Energie Organisatie en Triodos Bank. ‘We zijn een initiatief dat echt door bewoners in Vledder getrokken wordt’, aldus mede-initiatiefnemer Gea Veldmeijer.
Onderdak Vledder demonstreert de kracht van burgerparticipatie en de mogelijkheid voor burgercollectieven om gelijkwaardige partners te zijn in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Het is een repliceerbaar model, met vergelijkbare initiatieven die al ontstaan en worden ondersteund door netwerken als Nederland Zorgt Voor Elkaar.
Transition Publieksprijs 2025: People’s Power Plant
Joost van Rooij (Sharing Group/People’s Power Plant, midden). Credits: Maaike Kooijman/Change Inc.
Onderdeel van de Transition Awards 2025 was ook een publieksprijs, waarvoor bijna zevenduizend keer is gestemd. De winnaar is het project People’s Power Plant van The Sharing Group, een impactgedreven investeringsmaatschappij die eigenaar is van een groep bedrijven, waaronder MyWheels, Mijndomein en Hegg Energy. Daarnaast participeert The Sharing Group als minderheidsaandeelhouder in andere bedrijven als HomeZero en heeft het een strategisch partnerschap met We Drive Solar.
People’s Power Plant is een initiatief in de stad Utrecht dat mobiliteit en decentrale energiesystemen combineert door deelauto’s van Mywheels ook als batterij te gebruiken. Die slaan stroom tijdelijk op en leveren die terug voor lokaal gebruik.
‘Hiervoor moest een brede samenwerking worden opgezet. Het ging niet alleen om de auto’s van MyWheels, maar ook om speciale laadpalen die kunnen terugleveren aan het net’, aldus cmo Joost van Rooij van The Sharing Group. ‘We werken daarvoor samen met laadpalenbedrijf We Drive Solar, maar ook met netbetbeheerder Stedin en de gemeente. Het project is nu uit de pilotfase. We hebben laten zien dat je dit op schaal kunt brengen, waardoor de interesse van andere partijen groeit.’
