Dat zeggen ecologen verbonden aan de Universiteit van Oxford. In een opiniestuk in het tijdschrift Trends in Ecology & Evolution uiten zij hun zorgen.
Koolstof als enige maatstaf
De ecologen zijn bang dat het opslaan van CO2 het enige aandachtspunt is geworden, terwijl het aanplanten van bomen niet alleen maar voordelen kent. “Ondanks het brede scala aan ecosysteemfuncties en -diensten die door tropische ecosystemen worden geleverd, heeft de samenleving de waarde van deze ecosystemen teruggebracht tot slechts één maatstaf: koolstof”, schrijven de auteurs.
Biodiversiteit
Tropische gebieden worden als aantrekkelijke locaties gezien voor boomplantages. Het warme klimaat bevordert een snelle boomgroei en dus ook een snelle koolstofopname. Maar het planten van extra bomen heeft ook nadelen, waarschuwen de ecologen. Plantages voor het opvangen van CO2 zijn meestal monoculturen en worden gedomineerd door maar vijf boomsoorten. Dit heeft gevolgen voor de biodiversiteit in een bepaald gebied.
Een voorbeeld is de Braziliaanse Cerrado-savanne, waar alle extra bomen de diversiteit van planten met zo’n 40 procent verminderde. Ook de biodiversiteit onder mieren nam af met ongeveer 30 procent. Naast de biodiversiteit kunnen grootschalige boomplantages bedoeld voor koolstofopvang ook de omgeving verstoren, bijvoorbeeld door het grondwater uit te putten of de bodem te verzuren.
Ondergronds koolstof opslaan
Bovendien fungeren tropische graslanden en savannes al als grote opslagkelders voor CO2; CO2-opslag vindt namelijk voor een groot deel plaats onder de grond. Ook bij natuurrampen zoals bosbranden blijven deze CO2-opslagplaatsen beschermd. Maar als deze grond verstoord wordt door extra bebossing, kan zo’n gebied zijn opslagfunctie verliezen.
Gedreven door geld, niet door ecologie
De conclusie is niet mals: volgens de auteurs worden boomplantages om CO2 op te vangen gedreven door geld, niet door ecologie. “Het kan de bescherming van intacte ecosystemen ontmoedigen en kan leiden tot negatieve wisselwerkingen tussen koolstof, biodiversiteit en ecosysteemfuncties”, zo staat in het stuk.
Hoe nu verder?
De focus moet dus naar de bescherming van natuurgebieden, in plaats enkel naar de opslag van CO2, stellen de auteurs. “Een overkoepelende visie op het in stand houden van het oorspronkelijke ecosysteem en het maximaliseren van zoveel mogelijk ecosysteemdiensten moet voorrang krijgen boven de voortdurende economische focus op koolstof-afvangprojecten”, schrijven ze.
