Teun Schröder
17 juni 2025, 07:15

Nieuwsupdate: Eerste grootschalige gebruik Eindhovense ijzerbrandstof en tientallen olie- en gasplatforms Noordzee ontmanteld

Een grote fabrikant van isolatiemateriaal gaat als eerste schoon, circulair ijzerbrandstofgebruiken van het Eindhovense bedrijf RIFT. Verder in het nieuws: Steeds meer olie- en gasplatforms op Noordzee verwijderd, grote voedselbedrijven reduceren nog te weinig methaanuitstoot, waarschuwingsperiode emissievrije zones bijna afgelopen en zonnepanelen boven perenbomen beschermen oogst én leveren stroom.

GettyImages-51101037 (1) Op de Noordzee staan nog tientallen olie- en gasplatforms die uiteindelijk verwijderd moeten worden. | Credits: Getty Images

Grote fabrikant gaat als eerste schone, Eindhovense ijzerbrandstof gebruiken

Kingspan Unidek, een producent van isolatiemateriaal, wordt het eerste bedrijf ter wereld dat op industriële schaal ijzerbrandstof van het Eindhovense RIFT gaat toepassen. Dat laten de bedrijven weten in een persbericht. De bedrijven ondertekenden een commercieel brandstofcontract en zijn akkoord over de levering van een speciale boiler voor ijzerbrandstof. Door ijzer in poedervorm te verbranden in een boiler, kan hogetemperatuur warmte zonder directe CO2-uitstoot worden geleverd. Het ijzeroxide dat na verbranding overblijft, wordt door het bedrijf met behulp van waterstof weer omgezet naar ijzerbrandstof. Dat maakt het proces circulair. De technologie van RIFT levert CO2-vrije warmte en wordt labtesten en demo’s nu voor het eerst op grote schaal ingezet. De installatie in Gemert moet in 2028 operationeel zijn en Kingspan verwacht hiermee 90 procent van zijn gasverbruik en CO2-uitstoot te reduceren.

Lees ook: Industrie klaar om schoon ijzerpoeder van RIFT te gebruiken als energiebron: voor 3 miljard aan contracten op stapel

Steeds meer olie- en gasplatforms op Noordzee verwijderd, kosten lopen op

De ontmanteling van olie- en gasplatforms op de Noordzee neemt toe, schrijft Trouw. In 2024 werden 11 installaties verwijderd, tegenover 8 in 2023. Toch gaat het proces trager dan gehoopt, door stijgende kosten en een tekort aan kraanschepen. Nexstep, een samenwerkingsorganisatie van staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN) en de olie- en gassector, verwacht dat 87 platforms tussen 2024 en 2033 worden verwijderd. De kosten zullen het komende decennium oplopen tot 2,4 miljard euro. Hergebruik van platforms en pijpleidingen blijkt zeldzaam, al zijn er in sommige gevallen mogelijkheden voor bijvoorbeeld de injectie van CO2 in lege gasvelden. Toch zal verwijdering het voornaamste doel worden, vooral omdat er ruimte gemaakt moet worden voor bijvoorbeeld de aanleg van nieuwe windparken.

Lees ook: Hoe CO2-opslagproject Porthos kan zorgen dat industrie in Rotterdam blijft

Grote voedselbedrijven lopen achter met aanpak methaanuitstoot zuivel

Ruim een jaar na hun belofte om methaanemissies uit de zuivelketen te verminderen, tonen grote voedselbedrijven als Starbucks, Kraft Heinz en Nestlé weinig voortgang, meldt Bloomberg. Slechts drie van de elf aangesloten bedrijven binnen de Dairy Methane Action Alliance hebben actieplannen die aan de richtlijnen voldoen, en slechts één heeft een concreet reductiedoel gesteld. Terwijl methaanreductie essentieel is voor snelle klimaatwinst, blijft inzet uit vanwege hoge kosten en gebrek aan urgentie. Volgens experts zijn veel meer investeringen nodig om klimaatafspraken na te komen en opwarming te beperken.

Lees ook: Opmerkelijk: Methaan van koeienpoep afvangen met ballonachtige zeilen

Waarschuwingsperiode zero-emissiezones eindigt 30 juni

Vanaf 1 juli 2025 riskeren ondernemers boetes als zij met niet-toegestane bestel- of vrachtwagens de zero-emissiezones van negen gemeenten betreden, meldt Bovag. De zes maanden durende waarschuwingsperiode loopt dan af in onder meer Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. Alleen uitstootvrije voertuigen of voertuigen met ontheffing mogen de zones in. Voor bestaande voertuigen gelden overgangsregelingen; voor nieuwe voertuigen vanaf 2025 is zero-emissie verplicht. Ondernemers kunnen via een kentekencheck controleren of hun voertuig nog toegang heeft. Ook kunnen zij, afhankelijk van de situatie, een ontheffing aanvragen bij de RDW.

Lees ook: Qarry blaast nieuw leven in voormalige Lightyear-fabriek met elektrische bezorgwagentjes

Zonnepanelen boven perenbomen beschermen oogst én leveren stroom

Fruitteler Jan Brouwer uit Schoonrewoerd plaatst dit najaar lichtdoorlatende zonnepanelen boven zijn perenbomen, zodat ze zowel stroom opwekken als bescherming bieden tegen extreem weer. Dat zegt hij tegen RTV Utrecht. De panelen beschermen tegen hagelschade, die zes jaar geleden miljoenen peren vernietigde. De investering van bijna een miljoen euro is mede gefinancierd door gemeentelijke subsidie en een lokale energiecoöperatie. De halftransparante panelen temperen de zonkracht zonder de groei van Gieser Wildeman‑peren te hinderen en leveren naar schatting 1,5 megawatt. Genoeg elektriciteit voor heel Schoonrewoerd. Brouwer verwacht minder oogstverlies en meer ook minder stress bij noodweer. ‘Als ik over hagel hoor bij het weerbericht, ga ik al een beetje stressen. Die angst heb ik straks hopelijk niet meer.’

Lees ook: Zelfrijdende landbouwrobot met zonnepanelen wiedt onkruid zonder pesticiden

Manon van Beek (TenneT): ‘De Noordzee kan de nieuwe energiecentrale van Europa worden’

De energietransitie staat onder druk. Netcongestie, vertraagde vergunningen en hoge kosten bedreigen de voortgang. Desondanks ligt er volgens ceo Manon van Beek van netbeheerder TenneT een ongekende kans: de Noordzee als powerhouse van Europa. Nederland heeft alles in huis om hét energieknooppunt van Europa te worden. Maar dan moeten we fundamentele keuzes durven maken – en daar niet telkens op terugkomen, zegt ze in een interview met Change Inc.

Verder in de media:

  • Subsidies voor offshore wind kunnen ertoe leiden dat we Chinese turbines aanschaffen (Recharge News)
  • Lucid Air wint Noorse range-test, maar Tesla verrast (Bright)
  • Voortplantingstruc van de kleine wesp kan mondiale landbouw veranderen (Science Daily)
  • Hoe moet de energietransitie slagen als de uitvoerders ervan geen stage kunnen vinden? (NRC)
  • Kabinet bezorgd over de rol van Nederlands bedrijf Allseas bij omstreden zeemijnbouw (Trouw)

Frank Giezen (Ojah) stuurt plantaardige kip de wereld over: vleesvervangers uit de extruder

'We zeiden: verhip, het is net kip! En toen begon het pas', zegt Frank Giezen in de podcastserie Leaders in Food. Giezen is medeoprichter van Ojah, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor het plantaardige kipstukje zoals we dat nu kennen. Vanuit Ochten werkt Ojah met hun eigen High Moisture Extrusion-technologie aan plantaardige vleesalternatieven die wereldwijd worden verkocht — maar opmerkelijk genoeg nauwelijks meer in Nederland.Frank Giezen is een echte uitvinder. Met een achtergrond in chemische technologie begon hij zijn carrière bij AkzoNobel, maar zijn ondernemersgeest bracht hem al snel richting voedseltechnologie. De doorbraak kwam toen Giezen, samen met Wouter Jansen en Jeroen Willemsen, een textuur wist te maken van soja-eiwit en water die onmiskenbaar aan kip deed denken. In 2009, drie jaar na hun ontdekking, richtte zij Ojah op. De Vegetarische Slager werd hun eerste klant — de rest is plantaardige geschiedenis. De kracht van technologie Met behulp van extrusie — een techniek die ook gebruikt wordt bij pasta of ijs — ontwikkelde Ojah producten met een unieke structuur en eenvoudige ingrediëntenlijst. Het bedrijf groeide snel, bouwde meerdere productielijnen en richtte zich al snel op de internationale markt. Inmiddels worden hun producten in tientallen landen verkocht onder verschillende merken. Ojah is een stille kracht achter veel A-en huismerken in onder meer Duitsland, de VS en Japan. 'In de meeste supermarkten herkennen consumenten ons product niet aan de naam, maar ze proeven het wel', zegt Giezen.Toch is Ojah in Nederland nauwelijks zichtbaar. Een bewuste keuze, zo blijkt. 'De Vegetarische Slager heeft Nederland fantastisch bediend met onze producten. Wij richtten ons daarom op Europa en later de rest van de wereld. Maar nu willen we ook hier weer een rol gaan spelen. We zijn trots op wat we maken en dat mag ook op eigen bodem geproefd worden.' Leaders In Food is een initiatief van Joan Zijerveld. In de gelijknamige podcastserie gaat ze in gesprek met mensen die de voedseltransitie aanjagen. Welke duurzame keuzes maken zij? Wat zijn hun persoonlijke drijfveren? En welke foodinnovaties gaan het verschil maken?Groei, hoe dan? In 2016 wilde Ojah de volgende groeifase in. Met de instap van Korys (investeringstak van de familie Colruyt achter de gelijknamige Belgische supermarkt) en later de Ierse food multinational Kerry Group ontstond een joint venture die Ojah schaal en wereldwijde toegang gaf, zonder hun eigen identiteit te verliezen. Inmiddels werken er 125 mensen bij het bedrijf en draait het 30 miljoen euro omzet.Giezen blikt met trots terug: 'We zijn nog steeds een van de weinige bedrijven wereldwijd die deze technologie beheersen op schaal. Dat maakt ons uniek.' En de innovatie staat niet stil: de toekomst ligt volgens Giezen in hybride producten, hele stukken plantaardig vlees, en nieuwe eiwitbronnen als microproteïnen. Zorg voor kwaliteit Opvallend optimistisch blijft Giezen over de eiwittransitie. 'Het gaat niet langzaam, het gaat gestaag. Er is een nieuwe generatie opgestaan die bewust eet, en die verandering hou je niet meer tegen.' Wel maakt hij zich zorgen over de kwaliteit van sommige plantaardige producten op de markt. 'Slechte ervaringen schaden de hele categorie. We moeten samen zorgen voor goede producten.'Wil je het volledige podcastinterview met Frank Giezen van Ojah horen? Beluister hem dan hieronder: