Dat blijkt uit onderzoek van denktank Questionmark in opdracht van ProVeg. In de Albert Heijn, Aldi, Dirk, Jumbo, Lidl, Plus en Ekoplaza werden boodschappenmanden gevuld. Steeds werd de goedkoopste plantaardige versie vergeleken met de goedkoopste dierlijke tegenhanger van hetzelfde product. Denk aan kaas tegenover plantaardige kaas en gehaktballetjes tegenover vegan balletjes. Bij vrijwel alle supermarkten is de plantaardige keuze het meest voordelig voor de portemonnee. Alleen bij Dirk betaalt de consument een beetje meer voor een plantaardig boodschappen mandje, al is het verschil klein met 18 eurocent.
Ander beeld
Dat is een ander beeld dan in 2022, toen ProVeg hetzelfde onderzoek uitvoerde. Destijds was een plantaardig dieet onderaan de streep duurder. Het prijsverschil werd toen wel al kleiner, wees de test uit. Pablo Moleman van ProVeg Nederland: “Uit eerdere onderzoeken blijkt dat prijs een groot obstakel is voor consumenten om vaker voor plantaardig te kiezen. Doordat plantaardig boodschappen doen in de grote supers nu goedkoper is, is er geen financiële drempel meer om de duurzame keuze te maken. Dit is een belangrijk omslagpunt voor de eiwittransitie.”
Vanwaar de verandering?
Hoe komt het dat plantaardige producten qua prijs nu goed kunnen concurreren met dierlijke varianten, terwijl dat eerder niet zo was? Het is deels te verklaren door de inflatie, die dierlijke producten hard raakt. Zo kan het dat vleesvervangers plots goedkoper zijn. Ook kiezen supermarkten er bewust voor om het prijsverschil recht te trekken. Een voorbeeld is de Duitse Lidl waar vlees- en vegaburgers even duur zijn. Supermarktketen Jumbo heeft de prijs van vleesvervangers en vleesproducten van het huismerk ook gelijk getrokken.
Zuivelvervangers nog relatief duur
In vergelijking met vervangers van vlees zijn zuivelalternatieven nog relatief duur. Uit het onderzoek blijkt dat de consument voor 500 gram plantaardige kwark tussen de 0,75 en 1,50 euro extra betaalt. Plantaardige yoghurt is zo’n 0,60 tot 1,45 euro duurder dan de dierlijke variant. Dat moet anders, zegt Moleman: “Het is moeilijk uit te leggen dat een pak sojayoghurt bijna twee keer zo duur is als koeienyoghurt, terwijl sojamelk en koemelk even duur zijn.”
Promotie voor plantaardig
Ondertussen zetten supermarkten stappen als het gaat om het assortiment dierlijke en plantaardige producten. Aldi, Dirk en Ekoplaza zetten in op een 50/50 verhouding in 2030. Albert Heijn, Jumbo, Lidl en Plus leggen de lat hoger en streven naar 60 procent plantaardig en 40 procent dierlijk. Al is dat nog niet terug te zien in de promoties. Moleman: “Superlijst Groen van Questionmark laat zien dat 80 procent van de aanbiedingen op eiwitrijke producten gericht is op vlees, vis en kaas. Op deze manier wordt de consument juist verleid om meer dierlijk te kopen, terwijl dat haaks staat op de ambities van supermarkten.”
