Toch deed hij het. Sinds deze maand staan er meerdere vegan gerechten op de menukaart van zijn Franse brasserie. Zoals een warme linzensalade met geroosterde biet, wortel, pastinaak en spruitjes. Alle ingrediënten daarvan werden al gebruikt in zijn keuken, zegt Savoia. Alleen de linzen moest hij extra inkopen.

Warme linzensalade met geroosterde biet, wortel, pastinaak en spruitjes. | Credits: Maaike Kooijman

Van tarte tatin tot bonencrème

Savoia was de afgelopen maanden onderdeel van het project Groene Schatten uit Amsterdamse Keukens. ‘Willen we onze impact op het klimaat verkleinen, dan moeten we meer plantaardig gaan eten. Maar we zien nu dat die trend stagneert. Vooral in de horeca wordt nog steeds heel veel vlees geserveerd’, zegt initiatiefnemer Marta Marszal van Eat.Nourish.Change. ‘Terwijl de omgeving heel bepalend is voor de voedselkeuzes die we maken.’

Samen met Oana Puiu van Crave Culture coachte ze daarom vier horecagelegenheden in Amsterdam-Oost in hun zoektocht naar meer plantaardige werkwijzen. Enkele andere volgen nog. Alle ondernemers hadden hun eigen redenen om mee te doen, maar vooral: hun eigen uitdagingen. ‘Sommige restaurants vroegen om heel eenvoudige, direct toepasbare oplossingen vanwege beperkte keukenruimte en capaciteit, terwijl andere juist behoefte hadden aan verdieping in technieken en werken met nieuwe ingrediënten’, legt Marszal uit. Bij het project waren ook de gemeente Amsterdam, Knowledgde Mile en Women on Food betrokken.

Het resultaat staat sinds januari op de menukaarten. Bij de CousCousbar kun je een wrap bestellen met auberginestoof, kikkererwten en komkommersalade. Bar Bouche introduceerde een boterbonencrème met gemarineerde oesterzwam en pompoen, en een hazelnootromesco met geroosterde broccolini. En de Groene Olifant pakt uit met een tarte tatin met wortel en pastinaak, een wittebonencassoulet met geroosterde venkel en een paddenstoelentartaar.

Culinaire tradities vieren

Allemaal normale gerechten met normale ingrediënten. En dat was ook precies de bedoeling, zegt Marszal. ‘Als mensen iets op de menukaart zien staan dat ze herkennen en dat vertrouwd voelt, wordt het gemakkelijker om voor de plantaardige optie te kiezen.’

Geen quinoaburgers of jackfruitbroodjes dus, maar spruitjes en venkel.

Daarvoor hoeven chefs niet ver van huis te kijken. De eigen culinaire tradities bieden vaak voldoende inspiratie. Bijvoorbeeld in het geval van de CousCousbar. ‘De Marrokaanse keuken is in de basis best wel vegan. Dus we hoefden niet op zoek naar vervangers’, zegt mede-eigenaar Samira Dahmani. En hoewel de Franse keuken niet bekendstaat om zijn plantaardige aanpak, zijn witte bonen ook daar traditioneel onderdeel van het menu.

Uitgangspunt is uiteindelijk vooral om een lekker, volledig gerecht aan te bieden aan klanten. Marszal: ‘Een gerecht dat niet alleen herkenbaar is, maar dat mensen ook het vertrouwen geeft dat ze na het eten voldaan zullen zijn.’

Ingrediënten worden daarom niet weggelaten of simpelweg vervangen door een plantaardige variant, maar gerechten worden from scratch opgebouwd met groenten, peulvruchten en granen als uitgangspunt. De vegan pastrami-sandwich van Petit Lou, met pastrami van vleesvervangermerk Planted, is een uitzondering op die regel.

De sandwich met plantaardige pastrami van Petit Lou. | Credits: Maaike Kooijman

Een logische keuze

Allemaal leuk en aardig, maar dan moeten klanten de gerechten wel bestellen. Dat pakken de ondernemers allemaal op hun eigen manier aan. De gerechten van de Groene Olifant en de CousCousbar staat duidelijk aangeduid als vegan, die van Bar Bouche juist niet. Uiteindelijk, zegt Marszal, is het vooral belangrijk dat de nieuwe gerechten echt worden geïntegreerd in de menukaart. ‘Zodat het niet als “het alternatief” voelt, maar als een logische keuze.’

Omdat de gerechten pas net op de menukaarten zijn verschenen hebben de ondernemers nog weinig inzicht in de verkoopcijfers. Maar de eerste resultaten lijken veelbelovend. Tim Suijderhoud van Bar Bouche zegt dat plantaardige gerechten weliswaar minder worden verkocht dan vlees- en visgerechten, maar dat het ‘weinig scheelt’. Ook bij Petit Lou lopen de plantaardige gerechten goed. Eigenaar Savoia: ‘Veel klanten vragen waar de pastrami vandaan komt. Als ik zegt dat ‘ie vegan is, geloven sommigen het niet.’

Geïnspireerd

Naast de nieuwe gerechten zijn er in de keukens van de deelnemende horecagelegenheden ook minder zichtbare veranderingen doorgevoerd. Zo vervingen enkele ondernemers roomboter door plantaardige boter, en ook de vegan kookroom doet het goed.

Dat zijn ingrediënten die in dierlijke variant een behoorlijke voetafdruk hebben. Marszal doet een snelle rekensom: ‘Als de bonenstoof van de Groene Olifant veertig keer per week wordt verkocht in plaats van een vegetarisch gerecht met boter en room, bespaart dat per jaar ongeveer 900.000 liter water en zo’n 1,75 ton CO2-equivalent. De impact van het vervangen van zuivel wordt enorm onderschat. Als je puur naar de klimaatimpact kijkt, is zuivel zelfs vervuilender dan kippenvlees.’

Het vlees verdwijnt voorlopig nog niet van de menukaarten. Maar de ondernemers en hun medewerkers zijn wel geïnspireerd. Chef Alex van de Groene Olifant: ‘Niemand van ons had verwacht dat bonen zo lekker konden zijn.’

Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.

Lees ook:

• Ook op Urk snappen ze dat plantaardige en hybride vis de toekomst is, volgens deze vegan visboer
• 3 lessen over plantaardig eten in de Efteling: ‘De vegakroket heet gewoon ‘kroket”
• Plant Protein Forward versterkt ketens plantaardige eiwitten van eigen bodem: ‘Edamame-teelt is vertienvoudigd’

The post Zo vergroenen Amsterdamse restaurants hun menukaart: ‘Het eten moet vooral vertrouwd zijn’ appeared first on Change Inc..

Natuurlijk boeren

Een ander ingrediënt zijn waterkersen afkomstig van kwekerij Klispoel. De broodjes zelf worden gemaakt door een natuurinclusieve graanboer, Graangeluk. Alle ingrediënten zijn afkomstig van regionale boeren die werken met oog voor natuur en milieu. “We merken dat inkopers op zoek zijn naar telers die een stapje extra zetten. Mensen die actief bezig zijn met het herstel van de bodem en de biodiversiteit. Met dit broodje geven we hen een podium. We brengen telers en inkopers met elkaar in contact en pakken een verbindende rol.”

Met MVO Nederland mobiliseert Teuling verschillende grote inkopers zoals ziekenhuizen, onderwijsinstellingen en bedrijfskantines. Dat is nodig, zegt hij. “In de praktijk komen vraag en aanbod lastig bij elkaar. Onze toegevoegde waarde is dat we een soort ecosysteem bouwen. We laten boeren zien dat ze er niet alleen voor staan en dat er genoeg marktpartijen zijn die ook meewerken aan de transitie.”

Vraagstuk

Als het over de landbouwtransitie gaat, wordt er volgens hem nog te vaak alleen naar de boer gekeken. “Stikstof is daar een voorbeeld van. Boeren moeten het probleem maar oplossen, anders kan er niet worden gebouwd. Dat is scheef. We hebben met elkaar een efficiënt en intensief landbouwsysteem opgezet. Dat heeft gevolgen, onder andere voor de biodiversiteit, de bodem- en waterkwaliteit. Het vraagstuk is groot en breed. Dat is niet alleen aan de boer om op te lossen. Willen we tot een houdbaar voedselsysteem komen, moeten we het samen doen. Zo’n lokaal broodje is superlekker en tegelijkertijd een manier om dit verhaal aan te kaarten.”

Utrecht

Dat blijkt in Utrecht, waar het broodje goed wordt ontvangen. Inmiddels is er een achttal recepten ontwikkeld. Het aanbod is naast diverse broodjes uitgebreid met yoghurt en granola. Op de bestelpagina broodjeutrecht.nl staan alle recepten. “Je kiest een maaltijd, bestelt het aantal, rekent af en het is geregeld. Dat bestelgemak is erg belangrijk. In Nijmegen werken we ook samen met zo’n partner, Oregional. Zo is het broodje gemakkelijk te bestellen.”

De broodjes worden gemaakt door een natuurinclusieve graanboer, Graangeluk.

Elke stad een broodje

Als het aan Teuling ligt, zijn Utrecht en Nijmegen nog maar het begin. “We willen nog veel meer inkopers en lokale boeren betrekken bij dit plan. Hoe fantastisch zou het zijn als iedere stad straks zijn eigen broodje heeft? We verwachten dat broodje Amsterdam en broodje Rotterdam in de eerste helft van dit jaar het licht gaan zien. En het concept kan worden uitgebreid, zoals nu in Utrecht gebeurt. Wat voor een broodje kan, kan natuurlijk ook voor soep, salades en zuivel. Het is een hapklare oplossing voor lokaal en eerlijk eten. Mensen begrijpen het.”

Het doel is uiteindelijk niet om zo veel mogelijk gerechten te verkopen, benadrukt hij. “Ons doel is om de markt voor natuurinclusieve landbouw te ondersteunen en te vergroten. Boeren die al zo ver zijn, helpen we aan afnemers voor hun producten. Gangbare boeren die nog niet op dat punt zijn, willen we meenemen in dit verhaal. We laten zien hoe collega’s natuurlijk boeren en dat er wel degelijk vraag is naar dit soort landbouwproducten.”

Foodservice

De uitdaging zit hem niet zozeer in het aanbod, maar in de vraag. “De beweging van regeneratieve boeren is niet zo gek groot. Dat is niet omdat boeren niet willen. Ik heb diverse gesprekken gehad met boerencoöperaties die zeggen: als we die afzetzekerheid hebben, krijgen we die maatregelen voor de natuur wel geregeld. Veel boeren willen best duurzamer werken, maar dan moet de markt er wel om vragen. En de prijs moet ernaar zijn.”

Wat dat betreft zijn foodservicepartijen geschikte afnemers. “Zij werken met langetermijncontracten. Partijen zoals Radboudumc hebben contracten die vier, zes en acht jaar lopen. Dan kan je echt een stuk afzetzekerheid bieden aan boeren. Bovendien werkt foodservice vaak met verschillende partijen. Er is dus best wat vrijheid om met nieuwe leveranciers en nieuwe producten aan de slag te gaan. Neem lupine of boekweit. Die gewassen zijn goed voor de biodiversiteit, maar worden in professionele keukens nog niet massaal gebruikt. Als bedrijfsrestaurants het introduceren in het menu, vindt het zijn weg naar de markt. Dat zet wat in gang.”

Lees ook:

• CFO Josefien Kursten (UMC Utrecht): ‘Binnen de bestuurskamer zijn er altijd vooroordelen over duurzaamheid’
  
• Minder voedsel verspillen? Het Nederlandse Merqato doet het met data en AI

• Anders boeren: deze ondernemers doen het al, met succes

The post Straks heeft elke stad zijn eigen, lokale broodje appeared first on Change Inc..

Gewassen worden van oudsher verbouwd op horizontale akkers in de buitenlucht. Door in de hoogte te telen, is veel minder land nodig. Dat is geen overbodige luxe in een tijd waarin de wereldbevolking nog altijd groeit. Tegelijkertijd worden delen van de aarde door klimaatverandering minder geschikt voor voedselproductie. Nu al hebben boeren te maken met extreme droogte, regenval of stormen die de oogst bedreigen. De verwachting is dat dit de komende jaren alleen maar zal toenemen. Dat vraagt om een alternatief voor de conventionele landbouw. Bij Infinite Acres zijn ze ervan overtuigd dat verticale teelt het antwoord is. Het Nederlandse-Amerikaanse bedrijf levert de technologie waarop verticale boerderijen over de hele wereld draaien.

Lees hier het hele verhaal.

Deel 2: Zeewier kweken tussen de windmolens

Vlak bij Scheveningen, zo’n 22 kilometer van de kust, staat De North Sea Farm #1. De commerciële zeewierboerderij ligt in windmolenpark Hollandse Kust Zuid, waar Vattenfall eigenaar van is. Het is ’s werelds eerste zeewierboerderij in een windmolenpark.

“Op een goede dag hadden we het nu kunnen zien”, zegt Eef Brouwers tegen zijn toehoorders die zich hebben verzameld in de haven van Scheveningen. Brouwers is algemeen directeur van North Sea Farmers, de brancheorganisatie voor de Europese zeewierindustrie en eigenaar van de boerderij op zee. Op de bewuste dinsdagochtend is het echter bewolkt en onmogelijk om een glimp van De North Sea Farm #1 op te vangen. “Maar het is er allemaal!”, belooft hij.

Meer weten over de zeewierteelt in de Noordzee? Lees verder.

Deel 3: Deze burgerbeweging zet in heel Nederland boerderijen op

De burgerbeweging Herenboeren telt zo’n 9.000 mensen en 22 boerderijen. En de aantallen lopen op. De burgerbeweging is gestart om het contact met de natuur te herstellen, zegt oprichter Geert van der Veer. “De afstand is zó groot gemaakt. Veel mensen hebben geen idee waar hun voedsel vandaan komt en hoe het groeit. Ondertussen vergrijst de beroepsgroep. Nederlandse boeren zijn gemiddeld tegen de 60 jaar. Van hen heeft een derde geen bedrijfsopvolger. Als oplossing voor het stikstofprobleem moeten boeren maar worden uitgekocht. Dat gaat niet werken. Het ontbreekt aan een duidelijke voedselstrategie.”

Die voedselstrategie gaat wat hem betreft veel verder dan alleen de manier van boeren. “Hoe we als consument met eten omgaan, speelt een grote rol. Wat ligt er op ons bord? Vinden we prijs de belangrijkste component als we in de supermarkt staan? Het gaat veel verder dan een landbouwtechniek. Omdat we bij Herenboeren die rechtstreekse verbinding met de eigenaren hebben, kunnen we andere stappen zetten richting duurzaamheid. Wat wij doen, kun je niet zomaar implementeren in de gangbare landbouw. Dat kan alleen als het systeem meegaat. Dat moeten we echt erkennen. We hebben een andere werkwijze nodig om de boeren in staat te stellen om te verduurzamen.”

Kom meer weten over dit initiatief.

Deel 4: De voordelen van een voedselbos

Veel akkers zijn voor en na het teeltproces een lege vlakte. Bij voedselbossen is dat anders: die groeien en worden elk jaar groter. Ze bekleden de functie van voedselproductie, natuur en bevorderen ondertussen de biodiversiteit.

In Geldermalsen staat zo’n agrarisch voedselbos. Die vervult naast ecologische ook sociale functies, ziet medeoprichter Gerdien Dijkstra. “Het is een plek waar mensen samenkomen om hun eigen voedsel te oogsten, een veldboeket te plukken of deel te nemen aan rondleidingen en cursussen. Naast gezellig is dat ook leerzaam. Mensen weten precies waar hun eten vandaan komt, hoe het groeit en wat er allemaal bij komt kijken. Daarbij kunnen etenswaren uit het voedselbos variaties aanbrengen in het menu. Er is veel meer eetbaar dan mensen denken.”

Lees het hele artikel.

Deel 5: Van melkveehouderij naar restaurant

De plek die nu Vaderland is, was eerder een melkveehouderij. Nu noemt eigenaresse Lianne van Genugten haar bedrijf een gastronomisch erf. Het bestaat uit een tuinderij die jaarrond groenten en kruiden levert. Die worden in het restaurant op het erf verwerkt tot culinaire hoogstandjes. De kavel biedt ook plek voor een boerderijwinkel.

“Op het erf verbouwen we diverse groenten en kruiden. Die vormen de basis van de gerechten die we serveren. We streven ernaar om jaarrond te eten van deze plek. Bij Vaderland laten we zien dat eten in het seizoen ontzettend lekker is. We omarmen wat er is en bewegen mee met het ritme van de natuur. Al laat de natuur zich niet plannen. Omdat het dit voorjaar te nat was om te zaaien, hebben we volgend jaar bijvoorbeeld minder wortelen. Dan werken we gewoon met andere dingen. Het stimuleert de creativiteit. We conserveren ook veel. We verwerken producten in de zomer zodat we het in de winter kunnen gebruiken”, vertelde Van Genugten eerder tegen Change Inc.

Hier staat het hele verhaal over Vaderland.

Deel 6: Geen voedsel, maar bouwmaterialen telen

Door beton, staal en baksteen te vervangen door natuurlijke materialen kan de bouwsector zijn CO2-uitstoot en klimaatimpact fors verminderen. Tegelijkertijd is het een kans voor boeren, zegt Rob de Groot. Vanuit Building Balance activeert hij de agrarische sector om vezelgewassen te telen voor de bouw. “Biobased bouwen komt langzaam maar zeker op gang. Er wordt al veel met stro en vlas geïsoleerd. Het merendeel van die grondstoffen komt echter uit het buitenland. Daar is veel transport en CO2-uitstoot mee gemoeid, dus niet heel duurzaam. Wij willen de teelt hierheen halen zodat Nederlandse boeren perspectief en een nieuw businessmodel krijgen.”

Arjen van Buuren is zo’n akkerbouwer die biobased bouwmaterialen heeft opgenomen in het teeltplan. “Dit jaar zijn we begonnen met hennepteelt. Dat doen we op Landgoed Zenderense Es in Overijsel. De opbrengsten gaan naar HempFlax, dat hennep verwerkt in isolatiemateriaal, muren, dakconstructies en vloeren.”

Het hele interview is hier te lezen.

Nog meer verhalen:

• 30 miljoen voor chocolade met 80 procent minder CO2-uitstoot
  
• Vooral jonge boeren verkopen vaker op het eigen erf
• Bedrijf uit Schijndel helpt bananenboeren in Ecuador aan schoon water

The post Anders boeren: deze ondernemers doen het al, met succes appeared first on Change Inc..

Melkveehouderij

De plek die nu Vaderland is, was eerder een melkveehouderij. In het Brabantse Nuenen hielden haar ouders tientallen melkkoeien, vertelt Van Genugten. De wens om het familiebedrijf over te nemen was er lange tijd niet. “Opgroeien op de boerderij was leuk, maar als puber vond ik het niet interessant. Mijn ouders waren altijd hard aan het werk. Twee keer per dag de koeien melken, geen tijd voor vakanties. Ze hielden van hun bedrijf, maar hadden ook zo hun frustraties over wisselend beleid vanuit de overheid. Dat lonkt niet om een bedrijf over te nemen.”

Lege boerderij

Ze zocht haar heil elders en begon met een studie aan de Design Academy Eindhoven. Later opende ze een eigen ontwerpstudio, haar man werd ook ondernemer en startte een restaurant in de Lichtstad. “Mijn man is chef-kok en zei jaren geleden al dat de boerderij een geweldige plek zou zijn voor een restaurant. Hij zag het helemaal voor zich. Ik voelde dat niet zo. Tot het moment dat mijn ouders stopten en de melkveehouderij leeg stond. De koeien waren weg, de inrichting verkocht. Als ontwerper is zo’n lege boerderij reuze-interessant. Wat is er allemaal mogelijk? Wat kan deze plek worden? Toen is het gaan kriebelen.”

Vaderland

Ze nam de boerderij van haar ouders over en doopte het om naar Vaderland. “Vernoemd naar mijn vader als eerbetoon. Maar het is ook een knipoog naar de huiselijkheid. Op het erf verbouwen we diverse groenten en kruiden. Die vormen de basis van de gerechten die we serveren. We streven ernaar om jaarrond te eten van deze plek. Bij Vaderland laten we zien dat eten in het seizoen ontzettend lekker is. We omarmen wat er is en bewegen mee met het ritme van de natuur. Al laat de natuur zich niet plannen. Omdat het dit voorjaar te nat was om te zaaien, hebben we volgend jaar bijvoorbeeld minder wortelen. Dan werken we gewoon met andere dingen. Het stimuleert de creativiteit. We conserveren ook veel. We verwerken producten in de zomer zodat we het in de winter kunnen gebruiken.”

Bodem en biodiversiteit

In de tuinderij hanteert Van Genugten een soortgelijke, natuurlijke aanpak. Dat betekent telen zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen. “Als mens zijn we goed in het manipuleren van de natuur. Ik denk niet dat we daar gelukkig van worden. Perfecte vormen zijn mooi, maar het gaat mij veel meer om de smaak. Waar we wél gelukkig van worden, is een gezonde bodem. In de tuinderij wisselen we de teelt af zodat de grond tussendoor herstelt en gezond blijft. Er wordt niet geploegd, waardoor de bodem niet wordt verstoord en het bodemleven lekker zijn gang kan gaan.”

Er worden meer maatregelen genomen om de biodiversiteit te versterken. “We leggen bloemstroken en hagen aan voor insecten en vogels. Naast de tuinderij ligt een groot gebied dat nu nog een agrarische bestemming heeft. Die 15 hectare gaan we omvormen naar natuur. Dat zie ik als een grote investering in de biodiversiteit.”

De restauranthouders aan het werk in de tuinderij.

Restaurant

In het restaurant worden vegetarische en vleesgerechten geserveerd. “Dieren hebben een rol in de kringloop. We houden bijvoorbeeld kippen. Die helpen ons met het schoonhouden en bemesten van de tuinderij. We willen ook met koeien werken, maar alleen kleinschalig en respectvol. Het vlees dat we verwerken, is afkomstig van jagers. Zij hebben toestemming om op dieren te jagen waar er in dit gebied te veel van zijn. Ik vind dat een mooie manier om vlees te serveren. Van echt wild dat vrij heeft geleefd. Als wij het niet afnemen, wordt het begraven. Dat zou superzonde zijn.”

Aan de gasten vertelt de restauranthouder voorafgaand aan het diner hoe er bij Vaderland wordt gewerkt en waarom. “Ik ben er ooit mee begonnen en merkte dat mensen het heel leuk vinden. Door die aftrap gaan de gasten op een andere manier zo’n avond in. Ze waarderen wat er op het bord ligt, beleven het eten op een andere manier. Het gesprek rondom ons voedselsysteem komt op gang. Dat moet geen zwaar, maar juist een bemoedigend gesprek worden. Met dagelijkse keuzes kan iedereen bijdragen aan een eerlijkere en duurzamere keten.”

Boerderijwinkel

Vaderland beschikt ook over een boerderijwinkel. Daar worden verse seizoensgroenten verkocht met bijbehorende recepten en huisgemaakte producten zoals quiche en cake. Voor kaas, brood en andere producten werkt Vaderland samen met boeren uit de omgeving. “We verkondigen dezelfde boodschap als in het restaurant, namelijk: het kan anders en het is nog leuk ook. De setting van de winkel is alleen net wat laagdrempeliger.”

Wat eerst een melkveehouderij was, is nu een restaurant.

Nieuwe opdracht

Waar consumenten hun invloed kunnen uitoefenen op het voedselsysteem, geldt dat ook voor (boeren)bedrijven en beleidsmakers. “Onder het mom ‘nooit meer honger’ werd na de oorlog ingezet op een zo hoog mogelijke productie. Dat was destijds nodig, maar we zijn er nooit mee gestopt. Nooit meer honger is niet meer aan de orde. De opdracht is oud en past niet meer bij deze tijd. Ik zou het mooi vinden als de overheid boeren een nieuwe opdracht geeft en dat we veel meer gaan voor gezondheid, voor mens en milieu.”

Hele keten

Al is omschakelen veel makkelijker gezegd dan gedaan, weet ze. “Ik heb een man die ook nog eens een supergoede chef is. Dat geluk heeft natuurlijk niet iedere boerendochter. In Nederland zijn landbouwgewassen maar weinig waard. Willen we op een andere manier boeren, zijn er ook nieuwe verdienmodellen nodig. Het is niet alleen aan boeren om te veranderen. Supermarkten, consumenten en overheden moeten meedoen. Het is aan de hele voedselketen om te werken aan een duurzame toekomst.”

Meer in deze serie:

• Anders boeren: voedselbos in Geldermalsen levert voedsel én natuur op
• Anders boeren: deze burgers beginnen gezamenlijk boerderijen
• Anders boeren: zeewier kweken tussen windmolens op de Noordzee
• Anders boeren: efficiënt en pesticidevrij telen in verticale kassen

The post Anders boeren: producten uit eigen moestuin worden culinaire hoogstandjes appeared first on Change Inc..

Eén op de vijf koffies plantaardig

Plantaardige melk doet het ook een stuk beter, vooral in de zogeheten ‘fastservice’. Dat zijn producten waar je als consument maar even bent, zoals koffietentjes en broodjeszaken. Inmiddels wordt ongeveer één op de vijf koffies gemaakt met plantaardige melk. Kijk je specifiek naar opschuim-melk, is zelfs twee derde plantaardig.

Opvallend is dat de verkoop van ‘traditionele’ zuivelproducten juist relatief laag is. Volgens ProVeg is die markt nooit helemaal hersteld van de coronaperiode. Veel voedselproducten deden het in die tijd slecht vanwege de gedwongen sluiting van horecagelegenheden. Andere categorieën krabbelden op, maar dierlijke zuivelproducten niet. Vier jaar na de pandemie heeft die categorie nog maar zo’n driekwart van zijn oorspronkelijke marktaandeel terug weten te krijgen.

Bedrijfscatering

Ook plantaardige kookroom, mayonaise, frietsaus en bitterballen doen het erg goed, met name in de bedrijfscatering. Daar is van elke vijf liter kookroom er één plantaardig. Ook een kwart van alle bitterballen is vervangen door een plantaardig alternatief. En het aandeel van veganistische mayonaise en frietsaus is in de bedrijfscatering gestegen naar 8 procent.

Goed vervangbaar

Volgens expert Martine van Haperen (ProVeg Nederland) komt dit omdat dierlijke kookroom, mayo en bitterballen makkelijk vervangbaar zijn, nagenoeg zonder het verlies van de originele smaak. “Steeds meer cateraars bieden alleen nog plantaardige room, mayonaise of bitterballen aan. Dat is al snel gemakkelijker en milieuvriendelijker dan om apart dierlijke en plantaardige opties aan te bieden, zeker omdat de consument nauwelijks verschil proeft. Wat daar sterk aan bijdraagt is dat cateraars steeds vaker harde duurzaamheidsdoelstellingen hebben, zoals een zestig-veertig-verhouding tussen plantaardig en dierlijk eiwit in 2030. Dit verklaart zeer waarschijnlijk de hoge volumes.”

Vegetarisch en vegan snacken

In Nederland maken meerdere partijen al snacks en borrelhapjes. Bijvoorbeeld het bedrijf GRO, dat vegetarische snacks zoals kroketten, bitterballen en burgers maakt van oesterzwammen. De producten zijn verkrijgbaar bij groothandels zoals Sligro en Hanos, en worden ook geleverd aan diverse cateraars en horecagelegenheden. Een ander voorbeeld is Cas & Kas, twee Rotterdamse ondernemers die veganistische bitterballen en kroketten ontwikkelen voor de horeca. De snacks staan inmiddels bij pakweg duizend Nederlandse horecazaken op de kaart.

Lees ook:

• Boermarke gaat met plantaardige producten de foodservice in
• Sterrenchef Emile van der Staak over de plantaardige keuken: ‘Culinaire leiders kunnen het groot maken’
• Anne&Max-oprichter Wobbe van Zoelen: ‘Mensen bestraffen omdat ze koemelk drinken, vind ik raar’

The post Eén op de vier bitterballen op bedrijfsborrels is nu plantaardig appeared first on Change Inc..

Koerswijziging

Dat het familiebedrijf de eiwittransitie heel serieus neemt, werd duidelijk na een opvallende koerswijziging. Van oudsher is Boermarke een zuivelbedrijf. In 1987 begon Bertine Varvik met ijs maken van het melkoverschot van de koeien van haar man. Vorig jaar maakten zoons Reynier (45) en Alexander (52) Varvik bekend volledig over te stappen naar plantaardige zuivel. Binnen drie jaar wordt de gehele zuiveltak uitgefaseerd en ondergebracht bij de Zuivelhoeve. Daarmee transformeert het zuivelbedrijf naar een plantaardig bedrijf.

“Ik geloof ook niet dat je plantaardig ‘er even bij’ kunt doen”, zei Reynier Varvik daarover tegen Foodagribusiness. “Als je goede producten wil maken, en dan bedoel ik lekkere, betaalbare en gezonde producten, dan moet de gehele focus daarop liggen. Boermarke maakt hierin een duidelijke keuze en dat wordt ook gewaardeerd door onze klanten.”

Plantaardige kaas

Europa telt een handvol fabrieken die plantaardige kaasalternatieven in grote volumes kunnen produceren. De fabriek van Boermarke is er daar één van. In Twente werd vorig jaar geïnvesteerd in een nieuwe productielijn met grote kookunit voor blokken plantaardige kaas, een lijn voor het snijden van plakken en een raspinstallatie.

Lees ook:

• Geld en CO2 besparen met iedere boon die vlees vervangt: ‘Peulvruchten verdienen het om in de spotlight te staan’
  
• Nespresso brengt composteerbare, papieren koffiecups op de Nederlandse markt
• Changemaker Erik Does (Ekoplaza): ‘Biologisch eten duurder? Niet als je de toekomstige kosten meeneemt’

The post Boermarke gaat met plantaardige producten de foodservice in appeared first on Change Inc..

Glazen flessen

De rode kratten zijn speciaal ontworpen voor de herbruikbare glazen flessen van het bedrijf. Die zijn weer ontworpen om minstens 25 keer hergebruikt te kunnen worden. De glazen flessen worden schoongemaakt en opnieuw gevuld in de Coca-Cola fabriek in Dongen, in Noord-Brabant. “De rode horecakratten hebben een gemiddelde levensduur van vijftien jaar, maar soms worden ze nog op de markt gezien zelfs na twintig tot dertig jaar. Als ze kapot gaan, kunnen ze nu dienen als input voor nieuwe kratten”, zegt duurzaamheidsmanager Eva Amsterdam van Coca-Cola in een persbericht. “Het grootste deel van het gerecyclede plastic dat vanaf nu voor de kratten zal worden gebruikt, komt van generieke rode kratten van recyclaat, niet specifiek van Coca-Cola kratten.”

Recyclingbedrijven failliet

De stap van Coca-Cola is goed nieuws voor de recyclingindustrie. Die heeft het moeilijk omdat gerecycled plastic momenteel duurder is dan goedkoop nieuw plastic uit de VS en China, mede door de lage olieprijzen daar. Het Nederlandse recyclingbedrijf Umincorp
ging hierdoor eerder dit jaar failliet en ook collega-bedrijven staan op omvallen. Omdat de verplichte bijmengverplichting pas op zijn vroegst in 2027 ingaat, is het belangrijk dat meer bedrijven gerecycled plastic gaan gebruiken.

1,2 miljard

Daarnaast spelen nog andere problemen. Niet al het plastic van verpakkingen wordt ingezameld en veel plastic belandt als afval in het milieu, bijvoorbeeld in de oceanen. Om het gebruik van plastic te verminderen, kun je het ook vervangen door iets anders. Dat is wat DS Smith de afgelopen vier jaar heeft gedaan. Het bedrijf heeft samen met zijn klanten 1,2 miljard plastic verpakkingen vervangen door duurzaam karton. Dat is bijna anderhalf jaar voor de deadline die het zichzelf had gesteld. DS Smith is een van de grootste leveranciers van kartonnen verpakkingen te wereld. Het bedrijf telt 30.000 werknemers en heeft kantoren en fabrieken in 34 landen. In Nederland heeft het een grote fabriek in Eerbeek.

DS Smith verving plastic wegwerpbakjes voor groene en fruit door recyclebare kartonnen varianten.

Wegwerpplastic en folie vervangen

DS Smith is in 2020 een programma gestart om plastic in verpakkingen te verminderen. Dat is in verschillende sectoren gelukt. Van retail tot voedsel en dranken, auto-onderdelen en industriële apparaten. Zo werd bijvoorbeeld voor Coca-Cola een volledige recyclebare, kartonnen handgreep ontwikkeld (Lift Up), die het krimpfolie rondom pakken van meerdere flessen vervangt. Voor traditionele flessenverpakkingen ontwikkelde DS Smith de Round Wrap, een soort recyclebare kartonnen krat. Veel plastic wegwerpbakjes voor groente en fruit werden vervangen door recyclebare kartonnen varianten, zogeheten punnets. “Door te innoveren en onze klanten te helpen kunststoffen te vervangen of te verminderen, komen we tegemoet aan de maatschappelijke roep om plasticvervuiling te verminderen”, zegt directeur Benelux Philip Bautil in een persbericht.

Drankkartons

Een van de moeilijkst te recyclen verpakkingen zijn drankkartons die uit meerdere materialen bestaan, bijvoorbeeld uit karton en plastic met aluminiumfolie. Daar heeft EXTR:ACT, het Europese platform dat zich inzet om de recycling van drankenkartons te verhogen, nu verschillende technische oplossingen voor gevonden. Acht gespecialiseerde verwerkers die bij het platform zijn aangesloten presenteerden zich afgelopen week tijdens de Plastics Recycling Show Europe (PRSE) in Amsterdam: Palurec, Recon Polymers, Plastigram Industries, Alier, Trans Sabater, EcoPlasteam, EcoRevive en Saperatec.

75.000 ton

Een drankenkarton bestaat voor ongeveer 75 procent uit papiervezel en voor zo’n 25 procent uit een mix van verschillende plastics en een dun laagje aluminiumfolie: PolyAl. Die combinatie houdt de inhoud langer goed. Na inzameling en sortering gaan de drankenkartons naar gespecialiseerde papierfabrieken. Daar wordt van papiervezels onder andere verpakkingskarton gemaakt, dat wordt gebruikt voor de buitenste laag van golfkarton. Daarnaast worden de vezels gebruikt voor hygiënepapier. Driekwart van het pak wordt dus al gerecycled. Hergebruik van het resterende kwart was lastig. Maar inmiddels zijn er in heel Europa verschillende bedrijven van start gegaan die het laagje plastic met aluminium wel kunnen verwerken. Die hebben samen een capaciteit van 75.000 ton per jaar. Hun gerecycled PolyAl wordt gebruikt voor kratten, transportpallets, complexe spuitgietproducten, maar ook voor 3D-geprinte plantenbakken en displaywanden voor winkels.

Lees ook:

• Kabinet wil noodlijdende plastic recyclingbedrijven helpen, maar gaat het ook subsidie geven?
• Plein.nl en DS Smith zorgen voor minder plastic en CO2-uitstoot
• Deze start-up kan plastic uit elektronica en auto’s wél recyclen
• Fabriek Coca-Cola Nederland werkt CO2-neutraal op groene stroom

The post Verpakkingen worden steeds groener, ook al zijn ze soms rood appeared first on Change Inc..

70 procent minder CO2-uitstoot

De bitterballen en kroketten van Cas & Kas hebben een lagere milieu-impact dan die met vlees. Na een eerdere schatting is er een uitgebreide lifecycle assessment gedaan, wat leidt tot een nauwkeurige meting. De ondernemers komen uit op zo’n 70 procent minder CO2-uitstoot dan een draadjesvlees-bitterbal. “Een gespecialiseerd bureau heeft ons geholpen met de berekening. Alle ingrediënten zijn meegenomen, maar ook dingen zoals het waterverbruik. Superfijn om een volledig beeld te hebben, want nu weten we op welke vlakken we nog kunnen verbeteren”, aldus De Weerd.

Verkrijgbaar bij 1.000 horecazaken

Die impact is aanzienlijk als je nagaat dat de vegan snacks inmiddels bij pakweg duizend Nederlandse horecazaken op de kaart staan. Luiten: “We zijn in Rotterdam begonnen. Nu worden onze producten in het hele land gegeten. Twee jaar geleden had ik niet verwacht dat we nu met zoveel horecagelegenheden zouden samenwerken. Dat maakt me wel trots.”

“De meeste horecazaken bestellen onze producten via groothandels als Sligro, Bidfood en Hanos”, vult De Weerd aan. “We weten het dus niet exact, maar al met al klopt de schatting van duizend horecazaken, denk ik, aardig.”

Niet alleen Randstedelijk

Waar de vegan borrelhap eerder vooral populair was bij de Randstedelijke horeca, begint dat langzaam maar zeker te veranderen. De snacks worden geserveerd in Brabant tot Groningen. Goed nieuws, vindt Luiten. “Steeds meer ondernemers willen in ieder geval iets op de borrelkaart hebben staan dat vegetarisch of veganistisch is. Dan zijn onze producten een goede optie.”

De Weerd: “Maar een ondernemer kan onze snacks willen aanbieden, het moet ook worden besteld door de gasten. En dan zie je dat in de Randstad de omloop van onze producten groter is. Daar wordt dus vaker vegan besteld.”

Bitterballen voor iedereen

Hij gelooft erin dat zijn snacks kunnen uitgroeien tot de standaard in plaats van het alternatief. “Dat zien we hier en daar al gebeuren. Sommige horecaondernemers maken de keuze om alleen Cas & Kas snacks te serveren. Dan worden we de standaard en kunnen we pas echt impact maken. Alle porties zijn dan zonder vlees.”

Luiten is het daarmee eens. “Met onze bitterballen zet je bitterballen op tafel voor iedereen. Ook vleeseters kunnen ervan genieten. Veel mensen vinden onze producten lekker, of ze nu vlees eten of niet. Daar zit onze kracht. Wat we ook steeds meer zien, is dat horecaondernemers ervoor kiezen om niet expliciet te benoemen dat onze snacks veganistisch zijn. Ik begrijp waarom. Iets vegetarisch of veganistisch noemen, kan ook tegenwerken.”

De snacks van Cas & Kas zijn ook verkrijgbaar bij foodtrucks op festivals.

Opschalen

De afgelopen jaren is Cas & Kas hard gegroeid. Dat brengt geen extra uitdagingen mee, zeggen de ondernemers. “Vanaf het begin hebben we wel goed over die schaalbaarheid nagedacht. Zo werken we samen met groothandels. Zij regelen de distributie, zodat wij logistiek niet in de knoei komen. Een partner doet de productie van onze snacks. We hebben het bedrijf zo ingericht dat we redelijk makkelijk kunnen opschalen. De volumegroei zorgt niet voor complexe uitdagingen”, aldus De Weerd.

Groeiende markt

“Wat binnen afzienbare tijd wel een uitdaging kan worden, is de groeiende markt. Mijn verwachting is dat steeds meer merken en huismerken zullen inspringen op de vegan trend. Dat betekent veel nieuwe toetreders op de markt. Dat is enerzijds positief: de markt groeit. Anderzijds zijn we Cas & Kas gestart vanuit een soort idealisme. We zijn ervan overtuigd dat er geen vlees in bitterballen en kroketten hoeft. Als een grote partij ook met een vegan assortiment op de proppen komt, voor erbij, en puur vanuit commercieel oogpunt, dan vind ik dat toch jammer.”

“We moeten uitgaan van onze eigen kracht”, vindt Luiten. “Onze snacks worden lekker gevonden en we hebben goed contact met onze partners. Bovendien is de horeca in zekere zin loyaal. Als ze blij zijn met een bepaald merk of product, dan willen ze er mee blijven werken. Ondertussen blijven we hard aan ons merk bouwen. Dit doen we door op veel plekken zichtbaar zijn, bijvoorbeeld met foodtrucks op festivals. Daarnaast zetten veel horecazaken onze naam op de menukaart. Zo gaan steeds meer mensen ons herkennen en dat draagt bij aan het merk.”

Niet de retail in

Ondanks dat het merk groeit, is er vooralsnog geen ambitie om de retail in te gaan. “We zijn nu echt een horecamerk. Retail is een totaal andere markt waar flinke budgetten nodig zijn. Het is belangrijk om deze stap goed te timen en we weten niet of we daar al klaar voor zijn.”

Luiten: “Daarbij zien we nog genoeg kansen in de foodservice. Het is ook gewoon tof om met kleinere, lokale ondernemers te werken. We hebben persoonlijk contact met ze en halen veel feedback op. Dat is heel anders dan een samenwerking op hoofdkantoorniveau en het hebben over rotatiecijfers. We houden graag onze focus en zien daarbinnen nog genoeg kansen om te groeien.”

Die kansen zitten onder andere in de uitbreiding van het assortiment. Zo bracht Cas & Kas onlangs truffel-minikroketten op de markt. Deze worden goed ontvangen, zegt Luiten. “We krijgen positieve reacties. Met dit product spreken we ook een nieuwe doelgroep aan, denk aan tapasbarren en hotels. Zij hebben minder met onze traditionele bitterballen, maar vinden dit product wel leuk.”

Ondertussen wordt er gewerkt aan meer nieuwe producten. Welke dat precies zijn, houden ze nog even voor zichzelf. “Maar er komt genoeg aan”, benadrukt De Weerd.

Meer duurzame snacks:

• Vegan bitterbal Cas & Kas kan half miljoen ton CO2 besparen
• Circulair snacken met kroketten en bitterballen gemaakt met koffiedik
• Video: van niche tot alledaags, de niet te stoppen opmars van groentesnacks

The post Hoe gaat het nu met: de bitterballen en kroketten van Cas & Kas appeared first on Change Inc..

De liefde voor eetbare planten is geleidelijk ontstaan, vertelde hij aan een zaal vol mensen die de eiwittransitie willen versnellen. Onder hen zijn ondernemers, investeerders en beleidsmakers. “Naarmate mijn carrière vorderde, kreeg ik een ongemakkelijk gevoel bij het serveren van ganzenlever of bedreigde diersoorten zoals paling en blauwvintonijn. Ik zat ermee in mijn maag en dacht: waarom doe ik dit eigenlijk?”

Minder dier, meer planten

Van der Staak ging koken onder het motto: ‘minder dier, meer planten’. Toen hij zijn kerstmenu aan het voorbereiden was, koos hij voor een vegetarische versie. “Ik vond het zelf een vet idee, ging aan de slag en stelde een menu samen. Ik communiceerde er verder niet over. Mijn gasten bleken veel minder enthousiast dan ik. Mensen werden boos omdat ze geen stukje vlees kregen. Sommigen wilden zelfs niet betalen. Dat was een bijzondere ervaring. Het schrok me niet af, maar gaf me juist extra motivatie. Inmiddels werk ik niet meer met dierlijke producten en is mijn restaurant uitgeroepen tot beste groenterestaurant ter wereld.”

Nieuwe standaard

Volgens de topchef is het hoog tijd voor een nieuwe, plantaardige standaard. Daarbij is smaak het hoogste goed. “We eten geen vlees omdat we dieren haten, maar omdat we het lekker vinden. Plantaardige gerechten moet dus minstens zo lekker zijn.”

Om dat te bereiken, werkt hij met exotische planten die hier vaak nog onontdekt zijn. “Ik vind het leuk om uit te vinden wat zo’n plant te bieden heeft en wat ik er in de keuken allemaal mee kan doen. De producten uit de supermarkt zijn niet uitdagend en verrassend genoeg.”

Klimaatzone 7

Hoewel de producten exotisch zijn, worden ze lokaal geteeld in voedselbos Ketelbroek in Groesbeek. “De wereld is opgedeeld in verschillende klimaatzones. Nederland ligt in klimaatzone 7. Korea en China ook. Alles wat daar groeit, groeit hier dus ook. Japanse gember doet het goed, Mongoolse citroenen… Er is heel veel mogelijk.”

Voor de ingrediënten werkt Van der Staak samen met Wouter van Eck, botanist en initiatiefnemer van het voedselbos. “Wouter zei eens: de landbouw zoals we het nu kennen, begint en eindigt met een leeg veld. Bij een voedselbos is dat totaal anders. Het blijft groeien en bloeien, jaar in jaar uit. Het is voedselproductie in zijn puurste vorm, in nauwe samenwerking met de natuur en zonder pesticiden of kunstmest.”

Potentie

Die producten uit de natuur worden omgetoverd in plantaardige, culinaire hoogstandjes. No-chocolate mousse met kastanjes in plaats van cacaobonen, risotto van groene zonnebloemzaden en zeewier tortellini zijn maar een greep uit de vele gerechten.

De sterrenchef is zich ervan bewust dat hij anders werkt dan veel collega’s. “Eigenlijk ben ik de enige die op deze manier kookt. Dat is best triest, als je erover nadenkt. Stel je eens voor dat alle chefs dit zouden doen. De potentie van de plantaardige gastronomie is enorm. Culinaire leiders kunnen het groot maken. Veel uitdagingen waar we voor staan, hangen samen met voeding. De opwarmende aarde, het verlies aan bomen en biodiversiteit. Plantaardig eten is een antwoord op veel problemen. Dat motiveert me om te laten zien hoe goed en smaakvol het kan zijn. Want dat is het belangrijkste. Het gaat om smaak, smaak en smaak.”

Lees ook:

• ’s Werelds beste groenterestaurant staat in Nijmegen
• Kruiden telen in eigen restaurant levert smaak- én milieuwinst op
• ‘De voetafdruk van restaurants zit hem voor meer dan 90 procent in de ingrediënten’

The post Sterrenchef Emile van der Staak over de plantaardige keuken: ‘Culinaire leiders kunnen het groot maken’ appeared first on Change Inc..

“Het is wel een rode draad door mijn werkende leven. Ik ben afgestudeerd als ontwerper, waarna ik bij film, televisie en theater aan de slag ging. Al vrij snel ben ik voorstellingen gaan maken met jongeren uit asielzoekerscentra, toen op vrijwillige basis. Mettertijd ben ik steeds meer in dat onderwerp gegroeid. Wat ook groeide, was mijn frustratie. Ik ontmoette mensen die in hun thuisland goede banen hadden, maar hier niet aan werk konden komen. Ik was verbaasd. Waarom kunnen zij in Nederland nergens terecht? Dat moet toch anders kunnen? Acht jaar geleden heb ik de stichting Refugee Company opgericht. Inmiddels hebben we vier locaties in drie steden.”

Je helpt mensen die naar Nederland zijn gevlucht aan een werkplek. Waarom is dat zo belangrijk?

“In Nederland verblijven zo’n 60.000 mensen op 160 opvanglocaties. Een asielprocedure loopt soms wel drie jaar. Wordt er een status toegekend, is het vaak nog twee jaar wachten op een woning. Een leven staat daardoor vijf jaar op pauze. Het leven in een azc staat in het teken van wachten. Mensen staan te springen om aan de slag te gaan. Ik ben ervan overtuigd dat werken een goede manier is om de taal te leren, een netwerk op te bouwen en simpelweg te snappen hoe het in Nederland werkt. Daarbij heeft Nederland een tekort aan arbeidskrachten. Voor mij is het een logische oplossing om mensen die gevlucht zijn, te laten werken.

Dit jaar is er een enorme doorbraak geweest. Op het moment dat mensen zes maanden in de asielprocedure zitten, mochten ze eerder maar 24 weken werken per jaar. De rechter heeft beoordeeld dat dit tegen de Europese wet- en regelgeving is. Mensen in het azc mogen nu het hele jaar werken. Voor werkgevers is dat interessant. Eerder was het zo dat iemand na het inwerken eigenlijk gelijk alweer moest stoppen. Dat is gelukkig niet meer zo. Al is er nog wel een hoop administratieve rompslomp voordat iemand daadwerkelijk aan de slag kan, denk aan tewerkstellingsvergunningen en andere papieren.”

Wat is het succes van A Beautiful Mess, het impactrestaurant dat nu een derde locatie heeft in hartje Amsterdam?

“Superlekker eten! Het menu bestaat uit gerechten afkomstig van de plekken waar onze medewerkers vandaan komen. Zo hebben we Pakistaanse linzensoep, Sudanese vis en Eritrese bloemkool op de kaart. Het is echt een wereldkeuken, gasten vinden dat heel leuk en lekker. Naast een restaurant zijn we ook een ontmoetingsplek. We willen mensen met elkaar verbinden. We organiseren bijvoorbeeld workshops wandkleden maken en onlangs hadden we in Amsterdam het connectiecafé. Daar kwamen 85 bezoekers op af. Dit zijn mensen uit het azc, maar ook bewoners uit de buurt. Onder het genot van een muziekprogramma en lekkere hapjes zorgen we ervoor dat werelden elkaar ontmoeten.”

Zijn de keuken en de eettafel de ideale plekken om verschillende culturen te vieren?

“Zeker. Als een nieuwe medewerker in het traject de hummus wil maken, dan is die vaak nóg lekkerder dan de vorige. Er zijn zoveel smaken, mensen en culturen. We willen uitdragen dat dat een verrijking is. Eten leent zich daar perfect voor.”

In Nederland en andere Europese landen lijkt het draagvlak voor migratie af te nemen. Ik vraag me af: hoe krijg je anderen mee in jouw missie?

“Van de afgelopen verkiezingen word ik niet vrolijk. Asielopvang staat onder druk, terwijl mensen niets meer dan een plek zoeken waar ze goed en veilig kunnen leven. We moeten migratie heel anders aanvliegen, op een positieve manier. Nederland kan de mensen die in het azc verblijven heel goed gebruiken. We moeten ze niet afschrijven, maar in ze investeren. In migratie zie ik geen probleem. Eerder potentie. Binnen ons bedrijf kijken we altijd hoe iemand een plek kan krijgen. We focussen niet op een taalachterstand of het feit dat iemand nog geen Nederlandse letters kan lezen. We kijken naar het positieve en wat ze kunnen brengen. Dat is vaak veel meer dan je denkt. Ik wil het bedrijfsleven vragen om meer open te staan voor mensen met een andere achtergrond. Zij zijn hartstikke waardevol. ”

Waar zie je dat je al verschil maakt?

“Het is bijzonder om te zien dat je veel kan betekenen in een mensenleven. Een van onze deelnemers vertelde laatst dat de baan bij ons haar leven heeft veranderd. Ze voelt zich thuis, gezien en ze groeit. Zo’n verhaal maakt me heel blij. Doordat mensen bij ons meelopen, maakt iemand straks een sterkere start bij een andere werkgever. Daar is het mij om te doen. Het liefste zou ik meer doen en wel 10.000 mensen aannemen, maar dat gaat niet. Dan is het goed om te beseffen dat we al een verschil maken in het leven van onze medewerkers.”

Met welke partijen zou je willen samenwerken?

“Ik wil onze activiteiten opschalen en uitbreiden naar meer steden. Het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers, red.) is daarin een belangrijke partner, samen met gemeentes. Ook hebben we een mooie samenwerking met Booking.com. Zij hebben een deel van hun kantoor beschikbaar gesteld voor impactondernemers, waar wij er één van zijn. Dat is heel bijzonder. We hoeven geen huur te betalen, maar zitten wel op een A-locatie met uitzicht op het IJ. We hopen veel gasten te verwelkomen. De opbrengsten van het restaurant gaan naar onze programma’s, waardoor we meer impact kunnen maken. Zulke partners zijn goud waard.”

Meer Changemakers:

• Changemaker Wim de Laat (The Protein Brewery) brouwt plantaardige eiwitten: ‘Dit is de toekomst’
• Changemaker Karina Tiekstra (oud-CEO MyWheels): ‘Je gaat toch geen vijfhonderd euro per maand betalen voor een auto?!’
• Changemaker Hans De Neve (Carbyon) wil ‘de tijd terugdraaien’ door CO2 uit de atmosfeer te vangen

The post Changemaker Fleur Bakker (Refugee Company): ‘In migratie zie ik geen probleem. Eerder potentie’ appeared first on Change Inc..