Koning Willem-Alexander heeft dinsdag de nieuwe circulaire fabriek van het bedrijf Cirtec in Delfzijl officieel geopend, meldt het Nationaal Programma Verduurzaming Industrie. De fabriek heeft een capaciteit om jaarlijks miljoenen autobanden te verwerken tot grondstoffen zoals vaste koolstof, nafta en scheepsbrandstoffen.

Cirtec werkt met pyrolyse (zuurstofloze verhitting) en hergebruik van restgassen, zodat het hele proces vrijwel CO2-neutraal is. In totaal haalde Cirtec 150 miljoen euro aan financiering op voor de fabriek.

Lees ook: Deze Nederlandse oplossing voor recyclen composiet van windturbines en boten wordt op industriële schaal toegepast

Handelsdeal tussen EU en India voorziet in € 500 miljoen aan klimaatsteun

De Europese Unie en India hebben dinsdag een raamwerkovereenkomst gesloten voor een nieuw vrijhandelsverdrag. Dat voorziet in forse reducties van importtarieven voor bepaalde Europese goederen. Als onderdeel van de overeenkomst gaat de EU ook extra steun leveren aan India voor het terugdringen van de emissies van broeikasgassen en het verduurzamen van de Indiase industrie. Hiervoor is de komende twee jaar 500 miljoen euro aan steun vrijgemaakt uit het EU-budget.

Nederland wil zich in India onder meer positioneren als een kennispartner op het gebied van groene waterstof, meldt TNO. Deze week presenteerde viceminister voor Klimaat en Groene Groei Michiel Heijdra een rapport over groene waterstof tijdens de India Energy Week in Goa. Daarin staat dat er grote kansen liggen als Nederland zijn technologische kennispositie op het gebied van groene waterstof combineert met de snel groeiende capaciteit van hernieuwbare energie uit zon en wind in India.

Lees ook: Infographic: Europa overtroeft VS komende 5 jaar met investeringen in technologie voor schone energie

Groeifinanciering voor Proba en Healthy Fridge

Geslaagde financieringsrondes voor twee jonge bedrijven met een duurzame missie. De Amsterdamse klimaatstartup Proba heeft 1,25 miljoen euro aan financiering opgehaald bij bestaande aandeelhouders voor internationale uitbreiding. Proba biedt een platform voor emissiecertificaten, gericht op het terugdringen van de voetafdruk van meststoffen in de landbouw.

Verder kreeg scaleup Healthy Fridge uit Den Bosch 1 miljoen euro aan groeifinanciering van onder meer de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij om zijn landelijke netwerk van gekoelde snackkasten met gezonde keuzes uit te breiden. De automaten worden onder meer geplaatst bij ziekenhuizen, universiteiten en andere werkgevers.

Lees ook: Deze 14 bedrijven met een duurzame missie haalden in 2025 samen een slordige € 300 miljoen aan financiering op

Elektrisch overtreft voor eerst benzine bij autoverkoop EU

In de slotmaand van 2025 overtrof de verkoop van elektrische auto’s in de Europese Unie voor het eerst de verkoop van nieuwe benzineauto’s. Er werden 217.989 elektrische modellen op kenteken gezet, tegen 216.492 benzineauto’s, blijkt uit een analyse van Carbon Brief op basis van cijfers van de Europese brancheorganisatie Acea.

Over heel 2025 lag het marktaandeel van benzine (26,6 procent) nog wel hoger in de EU dan dat van volledig elektrische modellen (17,4 procent). Hybride en plug-in hybride auto’s hadden afgelopen jaar bij elkaar een marktaandeel van ongeveer 44 procent.

Nederland behoort tot de voorlopers in de Europa. Afgelopen jaar was volledig elektrisch bij ons goed voor 40,2 procent van de autoverkopen, tegenover 13,1 procent voor benzine. Hybrides waren met een marktaandeel van 45 procent het populairst.

Lees ook: De natrium-ionbatterij kan in 2026 echt doorbreken: 6 dingen die je moet weten

Huidige en ex-medewerkers Shell kritisch over fossiele strategie

Aandeelhoudersclub Follow This maakte eerder deze maand bekend bij de jaarvergaderingen van Shell en BP aandacht te vragen voor de risico’s van een strategie die sterk gericht blijft op olie en gas. Wat gaan de olie- en gasreuzen doen als de vraag naar onder meer benzine, diesel versneld daalt door onder meer elektrificatie van het transport?

In een woensdag gepubliceerde verklaring, waar ook de Volkskrant over schrijft, geven 24 voormalige en huidige werknemers van Shell aan waarom ze het initiatief van Follow This steunen. Ze spreken van een redelijk verzoek, omdat de vraag naar fossiele brandstoffen mogelijk sneller daalt dan de prognoses waar Shell mee werkt. ‘Heldere communicatie over strategische keuzes, kansen en beperkingen is van belang voor alle belanghebbenden om onderbouwde besluiten te nemen.’

Lees ook: Onno Dwars (Ballast Nedam Development): ‘Ik word gelukkig van mensen die ergens tegen zijn’

Ook in de media:

• Albert Heijn mikt op aandeel van biologisch in omzet eigen AH-merk van 10 procent in 2030  (AH)
• Pensioenbelegger APG investeert bijna € 8 miljoen in batterijbedrijf  LeydenJar (Volkskrant)
• Gedeeltelijke verschuiving naar plantaardig dieet kan waarde bedrijfskapitaal boeren fors raken (Nature Food)
• VS trekt zich onder Trump op 27 januari 2026 voor tweede keer terug uit Klimaatakkoorden van Parijs  (Bloomberg)
• Creatief bureau Food Cabinet voor duurzame mediacampagnes vraag faillissement aan (LinkedIn)

The post Nieuwsupdate: Recyclingfabriek voor autobanden officieel geopend en groeifinanciering voor duurzame startups appeared first on Change Inc..

In een artikel van de MIT Technology Review over tien doorbraaktechnologieën voor 2026 kreeg de natrium-ion begin deze maand een prominente vermelding. Dat lijkt niet overdreven, want eind vorige week meldde CATL, de grootste batterijfabrikant voor elektrische voertuigen ter wereld, in juli te starten met de massaproductie van een natrium-ionbatterij.

Aan natrium-ionbatterijen wordt al jaren hard gewerkt, omdat er veel potentiële voordelen zijn. Change Inc. bespreekt de belangrijkste ontwikkelingen in zes vragen.

Wat zijn de sterke punten van de natrium-ionbatterij?

Natrium-ionbatterijen werken met dezelfde principes als de lithium-ionbatterij. Tussen twee polen, de anode en de kathode, verplaatsen zich lithium- dan wel natrium-ionen via een chemische stof (de elektrolyt). Daarbij komt elektriciteit vrij als de batterij ontlaadt, en wordt energie opgeslagen als de batterij laadt.

Het gebruik van natrium kent drie grote voordelen. Door de overvloedige aanwezigheid van zoutlagen op aarde kan natrium bijvoorbeeld relatief goedkoop worden gewonnen. De kosten worden geschat op ongeveer 5 dollarcent per kilo, tegenover 15 dollar per kilo voor lithium.

De ruime aanwezigheid van natrium in verschillende delen van de wereld betekent ook dat er voor de winning geen afhankelijkheid is van een beperkt aantal grondstofleveranciers, zoals bij lithium wel het geval is. Dit is onder meer voor Europa strategisch aantrekkelijk.

Op de derde plaats zijn natrium-ionbatterijen inherent veiliger dan de lithium-ionvariant en werken ze bovendien bij lage temperaturen van minus 20 graden Celsius nog steeds goed.

Waardoor wordt grootschalige toepassing geremd?

De grootste zwakte van natrium-ionbatterijen tot nog toe is de lagere energiedichtheid. De dominantie van lithium-ionbatterijen is gestoeld op het feit dat dit type batterij op een relatief klein oppervlak veel energie kan opslaan, wat voor tal van toepassingen aantrekkelijk is, waaronder elektrisch rijden.

De ontwikkeling van natrium-ionbatterijen is echter zo sterk verbeterd dat de energiedichtheid nog maar beperkt achterloopt op die van lithium-ion. Zo hebben veel natrium-ionbatterijen inmiddels een dichtheid tussen de 120 en 160 wattuur per kilogram bereikt. Dat is vergelijkbaar met lithiumbatterijen die een relatief lage energiedichtheid hebben, maar zit nog wel onder het topsegment van de lithium-ionbatterijen, met een energiedichtheid van 250 wattuur per kilogram.

Voor welke toepassingen kunnen we natrium-ionbatterijen verwachten?

Op korte termijn doen natrium-ionbatterijen hun intrede in twee belangrijke markten: elektrisch vervoer en batterij-opslag ter ondersteuning van de balans van elektriciteitsnetten.

De Chinese batterijgigant CATL maakte afgelopen week bekend een natrium-ionbatterij op de markt te brengen voor lichte elektrische voertuigen, waarvoor de massaproductie in juli dit jaar wordt opgestart. Het gaat om een batterij die volgens CATL specifiek goed presteert onder koude condities tot minus 30 graden Celsius. De energiedichtheid is 175 wattuur per kilogram en de batterij heeft een capaciteit van 45 kilowattuur.

Op het gebied van energieopslag is onder meer het bedrijf Peak Energy actief met grote installaties met natrium-ionbatterijen. Daar is veel vraag naar vanwege de behoefte om schommelingen in het aanbod van hernieuwbare energie uit zon en wind op te vangen.  Peak Energy sloot afgelopen november een grote overeenkomst met energiebedrijf Jupiter Power voor de levering van bijna 5 gigawattuur aan opslagcapaciteit tussen 2027 en 2030.

Hoe groot is de potentiële markt?

De markt voor lithium-ionbatterijen blijft de komende tien jaar naar verwachting flink groeien, maar krijgt wel concurrentie van natrium-ion als kleine broer. Volgens onderzoeksbureau Research and Markets kan de markt voor natrium-ionbatterijen de komende tien jaar van vrijwel nul naar een omvang van rum 30 miljard dollar op jaarbasis groeien.

Ter vergelijking: afgelopen jaar had de markt voor lithium-ionbatterijen wereldwijd een omvang van 134 miljard dollar. Dat kan volgens analisten doorgroeien naar 865 miljard dollar in 2034.

Fabriek voor natrium-ionbatterijen in China. | Credits: Getty Images

Hoe ver zijn de Chinezen met natrium-ionbatterijen?

Chinese bedrijven domineren de markt voor lithium-ionbatterijen en hebben ook fors ingezet op de ontwikkeling van natriumbatterijen. CATL js hierbij één van de belangrijkste spelers.

Ook BYD, de grootste Chinese fabrikant van elektrische auto’s, heeft eigen productiefaciliteiten opgezet voor natrium-ionbatterijen. Opvallend genoeg ligt de focus daarbij in eerste instantie niet op auto’s, maar op grootschalige opslagsystemen voor netwerkinfrastructuur.

Wat gebeurt er in Europa en Nederland?

Voor Europa bieden natrium-ionbatterijen kansen om de afhankelijkheid van China op de batterijmarkt te verkleinen. De winning van natrium kan in Europa plaatsvinden en diverse Europese partijen hebben zich op de natrium-iontechnologie gestort.

In Duitsland speelt het Fraunhofer onderzoeksinstituut een belangrijke rol met onder meer pilotprojecten voor opslagsystemen op basis van natrium-ionbatterijen. Verder maakte de Zweedse ontwikkelaar van natrium-ionbatterijen Altris afgelopen week bekend een strategische samenwerking te hebben gesloten met de Tsjechische batterijfabrikant Draslovka. Samen willen ze een Europese toeleveringsketen voor natrium-ionbatterijen opzetten.

Nederland zit ook niet stil. Zo heeft chemiebedrijf Nobian, dat onder meer in Twente en Groningen zout wint, samen met Exergy Storage, de Universiteit Twente en innovatieplatform ISPT het samenwerkingsverband Starbatch opgezet voor de ontwikkeling van natriumbatterijen.

Lees ook:

• Nederlandse zoutbatterij zou ons minder afhankelijk kunnen maken van schaarse metalen uit het buitenland
• 5 batterij-innovaties waar iedereen reikhalzend naar uitkijkt
• Deze batterijen gaan lithium-ion vervangen, maar de vraag is wanneer

The post De natrium-ionbatterij kan in 2026 echt doorbreken: 6 dingen die je moet weten appeared first on Change Inc..

De Nederlandse supermarkten Albert Heijn, Jumbo en Lidl scoren relatief hoog op de nieuwe Superlijst Groen Europa en zitten in de top 5 van 27 onderzochte supermarkten. De lijst is samengesteld door onderzoeksbureau Questionmark en de organisaties ProVeg, Wereld Natuurfonds NL en Madre Brava.

Zeven Europese supermarkten hebben gedetailleerde routekaarten opgesteld om hun emissies van broeikasgassen te verminderen. In Nederland zitten daar Lidl en Albert Heijn bij. Voor supermarkten in Europa geldt wel dat de emissies van broeikasgassen in de meeste gevallen nog stijgen. In Nederland laat alleen de uitstoot van Jumbo een lichte daling zien.

Lees ook: Burgers met bonen: zo loodsen supermarkten meer plantaardige eiwitten de winkelmandjes in

Landen rond Noordzee mikken op 100 gigawatt aan windenergie

Ministers van negen Noordzee-landen hebben maandag tijdens een conferentie in Hamburg een verklaring opgesteld, waarmee ze zich verbinden aan het realiseren van in totaal 100 gigawatt aan capaciteit voor windenergie op de Noordzee via projecten met publieke ondersteuning. Dit geldt als een tussenstap op weg naar de uitbouw van windenergie op de Noordzee naar 300 gigawatt in 2050.

Ook Nederland, dat in 2032 in totaal 21 gigawatt aan capaciteit voor windmolens op de Noordzee wil realiseren, is ondertekenaar van de verklaring. Onderdeel van het plan is een nauwere samenwerking tussen netbeheerders van verschillende landen voor sterkere samenwerking bij de aanleg van infrastructuur voor windenergie op de Noordzee.

Lees ook: Uitbreiding van windenergie op zee: 5 vragen over de hobbels en strategische kansen voor Nederland

Circulaire scaleup PeelPioneers maakt doorstart

Sinaasappelschillenverwerker PeelPioneers wordt alsnog gered. Na het faillissement neemt ‘Foodveteraan’ Rimmert de Jong de fabriek van Peelpioniers in Den Bosch over. Als oud-ceo van foodbedrijf Royal Steensma, een belangrijke klant van de scaleup, werkte hij al jaren met PeelPioneers samen. ‘Dit mag niet verloren gaan’, zegt De Jong over de circulaire fabriek die wekelijks 250 ton sinaasappelschillen verwerkt tot ingrediënten voor voedsel en cosmetica.

Van de 40 medewerkers houden in elk geval twaalf tot vijftien mensen hun baan. En mogelijk meer, want de biochemietak van PeelPioneers gaat naar het Spaanse foodtechnologiebedrijf CEAMSA. Ook de vezelproductie wordt naar Spanje (Murcia) verplaatst. Hoeveel medewerkers mee over gaan, is nog niet bekend. Medeoprichter en voormalig ceo Bas van Wieringen laat aan MT/Sprout weten dat hij blij is dat het boek een ‘nieuw hoofdstuk’ krijgt.

Lees ook: Financiering ophalen als foodscaleup is niet makkelijk: deze lessen helpen

Investeringen in energietransitie naar $2.300 miljard in 2025

In 2025 is er wereldwijd voor liefst 2.300 miljard dollar geïnvesteerd in de energietransitie. Dat is 8 procent meer dan een jaar eerder, zo blijkt uit berekeningen van onderzoeksbureau BloombergNEF.

Bij deze telling worden investeringen in hernieuwbare energie, toeleveringsketens voor schone energietechnologie, aandeleninvesteringen in clean tech-startups en schuldfinanciering voor duurzame-energieprojecten meegerekend. Het grootste deel van de investeringen ging naar elektrische auto’s en de ontwikkeling van laadinfrastructuur. Daar werd wereldwijd 893 miljard dollar aan besteed in 2025, 21 procent meer dan een jaar eerder.

Lees ook: Infographic: Europa overtroeft VS komende 5 jaar met investeringen in technologie voor schone energie

Klassieke rookworst HEMA keert terug mét Beter Leven-keurmerk

HEMA keert terug naar zijn oude leverancier van rookworst, na feedback van klanten. Dat meldde het warenhuisconcern maandag. HEMA wisselde een jaar geleden van leverancier, omdat het bedrijf wilde werken met het Beter Leven Keurmerk. Dat blijft behouden, omdat de oude leverancier van de rookworst inmiddels heeft toegezegd daar ook mee te gaan werken. Klanten misten volgens HEMA de specifieke smaak van de oude rookworst.

HEMA biedt naast de klassieke rookworst ook een biologische rookworst en een vegetarische ookworst aan.

Lees ook: Changemaker Marieke Doolaard (HEMA): ‘Je moet dingen zo aanpakken dat de klant er blij van wordt’

Ook in de media:

• Amerikaanse miljardair Michael Bloomberg verhoogt klimaatfinancierng tot meer dan $ 3 miljard (FT)
• Subsidiepot van € 78 miljoen voor elektrische trucks kan deze wel al op zijn (NOS)
• Bijna alle supermarkten verkopen nog varkensvlees zonder welzijnskeurmerk (Wakker Dier)
• Prijs elektrische occasion daalt met bijna 9 procent in 2025 (Autoscout24)
• Future Up gaat samenwerking met het UN Global Compact NL voor duurzaam ondernemen (Future Up)
• Bedrijf achter MyWheels neemt minderheidsbelang in Green Grid Solutions (The Sharing Company)
• Dikke bomen slaan verhoudingsgewijs veel meer CO2 op (Scientias.nl)
• Terminal voor CO2-opslag in Vlissingen wordt centrale hub voor Noordzee (Duurzaam Ondernemen)

The post Nieuwsupdate: Nederlandse supermarkten relatief ‘groen’ binnen Europa en forse windambities Noordzee-landen appeared first on Change Inc..

Juist omdat de klimaattransitie zo ingrijpend is, draait zij niet alleen om techniek, prijzen of infrastructuur, maar ook om wat we als samenleving normaal, wenselijk en vanzelfsprekend vinden. En precies daar oefent reclame haar grootste invloed uit.

Reclame is namelijk geen neutraal informatiekanaal. Ze vertelt ons niet alleen wat er te koop is, maar vooral wat erbij hoort. Door herhaling, aantrekkelijke beelden en rolmodellen normaliseert reclame bepaald gedrag: verre vliegreizen als vrijheid, grote auto’s als succes, overvloedige consumptie als beloning. Dat gebeurt grotendeels onbewust, maar met grote maatschappelijke impact.

Fossiele reclame normaliseert niet-duurzaam gedrag

In het advies dat we met een groep wetenschappers in 2023 opstelden voor de Tweede Kamer, laten we zien dat fossiele reclame structureel niet-duurzaam gedrag normaliseert. Ze wekt de indruk dat dit gedrag gangbaar is, breed geaccepteerd en sociaal gewenst. Daardoor ontstaat een vertekend beeld van de werkelijkheid: mensen denken dat ‘iedereen’ vliegt, veel consumeert en weinig geeft om duurzaamheid, terwijl onderzoek laat zien dat veel mensen juist wél duurzame waarden en intenties hebben.

Die misperceptie heeft gevolgen. Ze ontmoedigt individuen om duurzaam gedrag te vertonen of uit te dragen (“wat maakt mijn keuze uit?”), maar ook overheden en bedrijven om ambitieus beleid te voeren (“is hier wel draagvlak voor?”). Zo ontstaat wat gedragswetenschappers Thijs Bouman en Linda Steg een spiral of inaction noemen: een zichzelf versterkende dynamiek waarin iedereen afwacht, terwijl veel mensen eigenlijk verandering willen.

Vanuit dat perspectief is een reclameverbod allesbehalve triviaal. Door fossiele reclame te weren uit de publieke ruimte, wordt niet-duurzaam gedrag minder zichtbaar, minder aantrekkelijk en vooral minder vanzelfsprekend. Dat is geen detail, maar een fundamentele ingreep in het symbolische landschap waarin keuzes worden gemaakt.

Mensen leiden sociale normen af uit omgevingssignalen

Symbolen doen namelijk werk. Mensen leiden sociale normen niet af uit beleidsstukken of statistieken, maar uit signalen in hun omgeving: wat zien we op straat, in media, op billboards? Wanneer de overheid expliciet zegt: dit gedrag promoten we hier niet meer, dan is dat een krachtig institutioneel signaal. Het verschuift de morele lat: van “dit hoort erbij” naar “hier moeten we kritisch naar kijken”.

Wetenschappelijk onderzoek onderbouwt dat zulke normerende signalen effect hebben. Studies laten zien dat publieke besluiten (zoals wetten of rechterlijke uitspraken) waargenomen sociale normen kunnen verschuiven, zelfs zonder directe gedragsdwang. Mensen voelen zich gesteund om positie te kiezen zodra ze merken dat zij niet alleen staan. Dat kan leiden tot kantelpunten, waarin nieuw gedrag zich sneller verspreidt en beleid en draagvlak elkaar versterken.

Reclameverbod alleen niet genoeg

Belangrijk daarbij is: een reclameverbod is geen eindpunt. In ons advies benadrukken we expliciet dat zo’n verbod essentieel, maar niet voldoende is. Aanvullend beleid blijft nodig om duurzame keuzes daadwerkelijk goedkoper, makkelijker en comfortabeler te maken. Zolang vliegen structureel goedkoper is dan de trein, blijft duurzaam gedrag voor veel mensen moeilijk, hoe goed hun intenties ook zijn.

Maar die constatering pleit niet tegen normering; ze pleit voor volgorde en samenhang. Wie zegt dat we eerst alle randvoorwaarden perfect op orde moeten hebben voordat we normen stellen, zet de transitie op slot. Juist normstellende maatregelen kunnen het gesprek verschuiven van individuele schuld naar systeemverantwoordelijkheid en zo vervolgmaatregelen aanjagen. Het alternatief (wachten, nuanceren, blijven normaliseren wat we eigenlijk willen afbouwen) is geen neutrale keuze. Dat betekent in de praktijk dat fossiele reclame haar werk ongestoord kan blijven doen: consumptie aanjagen, normen vervormen en transitie vertragen.

Dus ja, een reclameverbod is symbolisch. Maar in een wereld waarin reclame zélf vooral via symbolen werkt, is dat precies waarom het zo krachtig is. Het verandert niet alles in één keer, maar het zet iets fundamenteels in beweging: wat we normaal vinden. En zonder die verschuiving komt geen enkele transitie van de grond.

Reint Jan Renes is gedragswetenschapper en lector Psychologie voor een Duurzame Stad aan de Hogeschool van Amsterdam.

Lees ook:

• Gedrag met hoge CO2-impact moeilijk te veranderen, maar Milieu Centraal ziet toch veel kansen
• Polarisatie kan teken van sociaal kantelpunt zijn’, zegt hoogleraar duurzaamheid & marketing Jan Willem Bolderdijk
• Groene voornemens voor 2026: met deze 19 keuzes verklein je je klimaatvoetafdruk

The post Verbod op fossiele reclame symboolpolitiek? Dat is precies de misvatting appeared first on Change Inc..

Windmolens en zonnepanelen hebben in de Europese Unie vorig jaar voor het eerst meer stroom opgewekt dan kolen gas en olie. Dat komt naar voren in een nieuw rapport van energiedenktank Ember.

Bij elkaar kwam 30,1 procent van de elektriciteit in Europa in 2025 uit zonne- en windenergie, tegenover 29 procent voor fossiele bronnen. De overige energie kwam vooral uit kernenergie en waterkracht, twee energiebronnen die in andere landen stukken groter zijn dan in Nederland. In Nederland heeft zonne-energie juist een relatief groot aandeel.

Lees ook: Opmars van hernieuwbare energie in de wereld is onstuitbaar, wat Trump ook doet

Prezero start met gescheiden inzameling laminaat voor recycling

Afval- en recylingspecialist PreZero start met recycler Unilin met de gescheiden inzameling van laminaat voor recycling in Nederland. Jaarlijks komt er 120.000 tot 140.000 ton laminaat beschikbaar dat nu gerecycled kan worden.

Laminaat bestaat hoofdzakelijk uit High Density Fibreboard (HDF). Via een innovatieve techniek zorgt Unilin ervoor dat oud vezelmateriaal gebruikt kan worden voor nieuwe HDF-platen. Laminaat van de interieurbouw, meubelindustrie en gemeentelijke milieustraten werd tot nog toe vooral als biomassa verbrand. Gerecycled laminaat kan weer worden gebruikt voor het maken van kasten, planken, meubels, plinten, wanden en als vloerbedekking.

Lees ook: Hoe 22 miljoen aan carbon credits plasticrecyclingbedrijven kan redden

Gezond dieet met lokale ingrediënten: goedkoper en minder emissies

Nieuw onderzoek naar dieetpatronen in 171 landen laat zien dat gezonde voeding op basis van goedkope, lokale producten ook een lagere emissievoetafdruk heeft, meldt Carbon Brief. De studie vergelijkt diëten samengesteld uit de meest geconsumeerde voedingsmiddelen in een land, met twee andere diëten op basis van respectievelijk de goedkoopste plaatselijk geproduceerde producten dan wel de producten met de laagste emissievoetafdruk.

Een gezond dieet met de meest geconsumeerde producten in een land zorgt gemiddeld voor 2,44 kilo uitstoot in CO2-equivalent en kost gemiddeld 8,51 euro per persoon per dag. Een goedkoop dieet op basis van plaatselijke, gezonde producten is goed voor 1,65 kilo CO2-equivalent aan uitstoot en kost 3,15 euro. Het dieet met de laagste emissievoetafdruk levert slechts 0,67 kilo uitstoot op in CO2-equivalent, maar kost met 5,84 euro per persoon per dag wel meer dan het goedkoopste dieet.

Lees ook: Ook op Urk snappen ze dat plantaardige en hybride vis de toekomst is, volgens deze vegan visboer

Biochemiestartup Relement krijgt ruim € 5 miljoen financiering

Startup Relement uit Bergen op Zoom heeft in een investeringsronde 5,4 miljoen euro aan groeigeld opgehaald, zo maakte het bedrijf woensdag bekend. De financiering komt onder meer van KIKK Capital, TNO Ventures en de Brabants Ontwikkelingsmaatschappij.

Het biochemiebedrijf ontwikkelt onder meer chemische bouwstenen voor verf op basis van biologische reststromen uit de landbouw in plaats van aardolie. Verfleverancier Koninklijke van der Wijhe heeft via een samenwerking met Relement al een conceptverf uitgebracht, de grotendeels biobased buitenlak Biomotion70. Die is in de praktijk met succes is getest.

Lees ook: Hoe bamboe bouwers, betonfabrikanten en boeren helpt CO2-uitstoot te verminderen

EU-regels voor duurzame beleggingsfondsen blijken te complex

Om greenwashing door aanbieders van duurzame beleggingsfondsen tegen te gaan introduceerde de Europese Unie in 2021 nieuwe criteria voor duurzaam beleggen. Dit moest duidelijker maken of een beleggingfonds daadwerkelijk gericht was op duurzame bedrijven. Uit nieuw onderzoek gepubliceerd door de Harvard Business School blijkt dat de nieuwe regels weinig effect hebben gesorteerd.

Er is de afgelopen jaren niet extra kapitaal gevloeid naar beleggingsfondsen die voldeden aan de strengere duurzaamheidscriteria. Dat ligt volgens de auteurs niet aan een gebrekkige belangstelling voor duurzaam beleggen bij particuliere beleggers, maar vooral aan de complexiteit van de ingevoerde regelgeving.

Lees ook: Ceo Jacqueline van den Ende van Carbon Equity: ‘Hernieuwbare energie is cruciaal voor energie-onafhankelijkheid van Europa’

Arcadis start met voorbereiding bouw twee nieuwe kerncentrales

Een consortium met ingenieursadviesbureau Arcadis en de energietak van Amentum gaat de bouw van twee nieuwe kerncentrales in Nederland voorbereiden. Dat bevestigde het ministerie van Klimaat en Groene Groei aan het FD. Met de opdracht is in totaal 180 miljoen euro gemoeid.

Arcadis zit in het consortium Nexus-NL, samen met het Belgische Tractebel Engineering en de Nederlandse nucleaire dienstverlener NRG Pallas, bekend van de kernreactor in Petten. De groep gaat onderzoeken welke locaties in Nederland geschikt zijn voor nieuwe kerncentrales en welke faciliteiten en middelen nodig zijn om ze neer te zetten. De opdracht betreft dus niet de bouw ervan, maar de eerste verkennende fase, die ten minste vijf jaar in beslag zal nemen.

Lees ook: Kleine kernreactor op gesmolten zout en radioactief afval over vijf jaar gebouwd, belooft Thorizon

Ook in de media:

• Onderzoeksraad voor Veiligheid: Nederland niet goed voorbereid op extreme regen (NOS)
• Porthos-project voor CO2-opslag onder de Noordzee stap verder met plaatsing compressoren (Gasunie)
• CO2-prijzen moeten tijdsduur van opslagprojecten beter meenemen, volgens rapport (Phys.org)
• Japanse energiebedrijf Tepco start voor het eerst sinds nucleaire ramp in Fukushima weer kernreactor op (China Daily)
• Duitse fintech voor zonne-energie en warmtepompen haalt $ 1,2 miljard aan krediet op (Cloover)
• Staatssteun van € 2 miljard voor Tata Steel juridisch onhoudbaar, volgen Advocates for the Future (AftF)
• Helft van mondiale CO2-uitstoot komt van producten van 32 grote olie-, gas- en kolenbedrijven (The Guardian)
• Ook de bodem warmt op door klimaatverandering (KNMI)

The post Nieuwsupdate: Zon en wind verslaan fossiel bij opwek stroom in EU en nieuwe stap bij recycling laminaat appeared first on Change Inc..

Uit nieuwe prognoses van adviesbureau S&P Global blijkt dat er in de VS de komende vijf jaar wel meer wordt geïnvesteerd in onder meer kernenergie en geothermie, maar dat er minder aandacht gaat naar ondersteuning van duurzame energietechnologie die wordt ontwikkeld door innovatieve startups en scaleups.

China daarentegen blijft vol investeren in onder meer zonne- en wind-energie, batterijopslag en elektrolysers voor de productie van groene waterstof. Opvallend genoeg gaat Europa zich met dit soort investeringen de komende vijf jaar volgens S&P Global direct achter China positioneren.

Europa nummer 2 bij investeringen in technologie voor schone energie

China investeert van 2026 tot en met 2030 naar verwachting ruim 1.700 miljard dollar in technologie voor schone energie. Voor Europa ligt dit bedrag op ruim 1.000 miljard dollar. Noord-Amerika zit, inclusief de Verenigde Staten, op minder dan de helft daarvan.

Ook sterke stijging investeringen in infrastructuur voor elektriciteit

De totale investeringen in schone energietechnologie in de tweede helft van dit decennium komen volgens de prognoses van S&P Global uit op bijna 4.500 miljard dollar wereldwijd. Dat is meer dan de krap 3.000 miljard dollar aan verwachte investeringen in de winning van olie en gas over dezelfde periode.

Intussen stijgen ook de mondiale investeringen in elektriciteitsnetten fors, als gevolg van de groei van hernieuwbare energie. In totaal gaat het om een geschat investeringsbedrag van ruim 2.100 miljard dollar tussen 2026 en 2030.

Dit heeft alles te maken met de stijging van het aanbod van wind- en zonne-energie en de noodzaak tot verzwaring en uitbreiding van stroomnetten om problemen met netcongestie het hoofd te bieden.

Het jaar 2024 markeerde een duidelijk omslagpunt bij de investeringen in schone energietechnologie aan de ene kant en de winning van olie en gas anderzijds, blijkt uit bovenstaande grafiek. De verwachting is dat het zwaartepunt de komende jaren steeds meer richting clean energy tech verschuift.

Lees ook:

• Trump jaagt op de olie van het Amerikaanse continent, terwijl China domineert met zonne-energie
• Ceo Jacqueline van den Ende van Carbon Equity: ‘Hernieuwbare energie is cruciaal voor energie-onafhankelijkheid van Europa’
• Uitbreiding van windenergie op zee: 5 vragen over de hobbels en strategische kansen voor Nederland

The post Infographic: Europa overtroeft VS komende 5 jaar met investeringen in technologie voor schone energie appeared first on Change Inc..

Minister Sophie Hermans van Klimaat heeft dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer gereageerd op een recent onderzoeksartikel van hoogleraar Carlos Simao Ferreira van de TU Delft over de hoeveelheid elektriciteit die Nederlandse windparken op de Noordzee kunnen leveren. Bij de uitbreiding van windparken kan de efficiëntie afnemen, als er veel windmolens dicht bij elkaar in de buurt staan. Het onderzoek suggereert dat de zogenoemde capaciteitsfactor slechts 35 procent zou kunnen zijn.

Hermans haalt in de kabinetsreactie andere experts aan die grote vraagtekens zetten bij het onderzoek van Ferreira. Dat gebruikt om te beginnen een sterk vereenvoudigd analysemodel en gaat bovendien uit van één groot windpark van 10 gigawatt, terwijl de Nederlandse Routekaart voor windenergie op zee is gebaseerd op een reeks kleinere windparken. Alternatieve onderzoeken laten volgens Hermans zien dat het redelijk blijft om aan te nemen dat uitbreiding van de capaciteit van windparken op de Noordzee naar 21 gigawatt kan zorgen voor een jaarlijkse stroomproductie van ongeveer 76 terawattuur. Dit komt neer op een efficiëntie van 42 procent.

Lees ook: Uitbreiding van windenergie op zee: 5 vragen over de hobbels en strategische kansen voor Nederland

Natuurrampen zorgden sinds 2000 voor $ 8.662 miljard aan schade

In het jaar 2025 waren natuurrampen zoals zware stormen, tropische cyclonen, natuurbranden en overstromingen goed voor 260 miljard dollar aan economische schade, waarvan 127 miljard was verzekerd, zo blijkt uit een jaaroverzicht van verzekeringsmakelaar Aon. Die heeft ook de cumulatieve economische schade van natuurrampen sinds het jaar 2000 in kaart gebracht. Dat cijfer staat, gecorrigeerd voor de inflatie, op liefst 8.662 miljard dollar. Dit komt overeen met ongeveer 8 procent van de omvang van de wereldeconomie in 2024.

Meest kostbaar tot nog toe deze eeuw zijn tropische cyclonen (2.403 miljard dollar aan economische schade), gevolgd door overstromingen, aardbevingen, zeer zware stormen en droogtes. De relatie tussen natuurrampen en klimaatverandering is complex, maar klimaatwetenschappers hebben vastgesteld dat de opwarming van de aarde onmiskenbaar gepaard gaat met het vaker optreden van extreem weer zoals overvloedige regenval, hevige droogte en tropische cyclonen, waarbij ook de intensiteit trendmatig toeneemt.

Lees ook: 5 opvallende valse claims uit het klimaatrapport van de regering-Trump

Hoge netwerktarieven industrie zetten rem op energietransitie

Ceo Boudewijn Siemons van het Havenbedrijf Rotterdam heeft een duidelijke boodschap voor het volgende kabinet: om de industrie mee te krijgen met de energietransitie is een gelijk speelveld met andere Europese landen hard nodig. ‘De verzwaring van het elektriciteitsnet wordt in Nederland wat betreft de lasten voor gebruikers op een andere manier bekostigd dan in de omringende landen’, zegt Siemons in een interview met Change Inc. ‘Het gevolg is dat bedrijven in Nederland te maken hebben met hoge netwerktarieven en voor elektriciteit fors meer betalen dan in Duitsland, ongeacht de prijs van de elektriciteit zelf. Dat is een rem op de energietransitie en moet absoluut anders.’

In het Tussenverslag van formatiepartners D66 en CDA van afgelopen december deden D66-leider Rob Jetten en CDA-voorman Henri Bontenbal alvast een handreiking. Naast afschaffing van de nationale CO2-heffing beloofden ze ook een substantiële verlaging van de elektriciteitskosten voor de industrie. De vraag is hoe dat wordt uitgewerkt in het nieuwe regeerakkoord.

Lees ook: Hoogleraar energie en duurzaamheid Gert Jan Kramer: ‘Nederland moet knoppen zo zetten dat concurrentienadeel verdwijnt’

Vlees laten vallen onder algemeen btw-tarief lever milieuwinst op

Vleesconsumptie gaat gepaard met een fors hogere milieuvoetafdruk vergeleken met plantaardige eiwitalternatieven. Die extra milieukosten kunnen relatief simpel in de prijzen van vleesproducten worden verwerkt door vlees onder algemene btw-tarief te laten vallen, in plaats van het lage tarief (in Nederland: 21 procent in plaats van 9 procent). Als dat in alle EU-landen gebeurt, kan bijvoorbeeld de uitstoot van broeikasgassen als gevolg van vleesconsumptie in Europa met 5 procent dalen, zo blijkt uit onderzoek van het Duitse Potsdam Institute of Climate Impact Research.

Hoe de kosten voor burgers uitvallen, hangt af van het gedragseffect van de hogere vleesprijzen en de aanwending van de extra btw-opbrengsten. Als die worden teruggesluisd via bijvoorbeeld de inkomstenbelasting, kan de netto lastenverzwaring beperkt blijven tot gemiddeld 26 euro per huishouden op jaarbasis, volgens de onderzoekers. Dit effect verschilt per EU-land, omdat de lage en hoge btw-tarieven niet overal hetzelfde zijn.

Lees ook: Boerenzoon en veganist Wouter Waayer: ‘Vegetariërs bleken geen zielige mensen die snel doodgingen’

ABN Amro start pilot om 1.500 woningen zorgeloos te verduurzamen

Er is in Nederland veel potentie om woningen zo te verduurzamen, dat de kosten voor huiseigenaren neutraal blijven, of dat ze er zelfs financieel op vooruit gaan. Chief sustainability officer Sandra Phlippen van ABN AMRO stelt dat er kansen zijn bij hypotheekportefeuille van de bank om ruim 450.000 woningen te verduurzamen met gesloten beurzen. Dat wil zeggen dat de voordelen van onder meer lagere energiekosten opwegen tegen de investeringen in verduurzaming. ABN AMRO start een pilot met 1.500 woningen, waarbij de bank alles regelt voor huiseigenaren rond subsidieaanvragen, renteloze leningen van het warmtefonds en rentekorting op de hypotheek, meldt NRC.

In juni dit jaar is Sandra Philippen éen van de hoofdsprekers op het event Transition 2026 van Change Inc.

Ook in de media:

• Stijging import van vloeibaar aardgas uit VS maakt Europa kwetsbaar, stellen experts (Nu.nl)
• Milieudefensie pleit met 6 bedrijven voor krachtig klimaatbeleid (Milieudefensie)
• Regionale netbeheerder Enexis kan 164 bedrijven bedienen met extra ruimte op het net (Enexis)
• Nederlandse startup komt met bioafbreekbare polyester vlaggen die geen microplastics verspreiden (Better Flags)
• Investeren in Europees elektriciteitsnet financieel gunstig, als kernenergie relatief duur wordt (CPB)
• Dieselaggregaat populair bij samenstellen van noodpakket (Trouw)
• Portugal effent pad voor 1 megawatt-installatie voor golfenergie bij Porto (Interesting Engineering)
• Warmtepompleverancier DeWarmte breidt uit naar Duitsland (DeWarmte)

The post Nieuwsupdate: Zorgen over potentie windparken op zee niet terecht en $ 8.662 miljard schade door natuurrampen appeared first on Change Inc..

Toch zijn de uitdagingen niet gering: de energietransitie en de noodzaak tot verduurzaming van het industriële cluster vragen om een ongekende transformatie van de economie in de Rotterdamse haven. Helemaal nu geopolitieke ontwikkelingen ervoor zorgen dat grondstoffen en industriële toeleveringsketens onverbloemd als machtsmiddel worden ingezet door grootmachten als China en de Verenigde Staten.

We spraken met Siemons over de rol van verduurzaming in de Rotterdamse haven en hoe die nauw samenhangt met een weerbare economie.

De Rotterdamse industrie heeft een behoorlijk roerig jaar achter de rug. Hoe kijk je terug op 2025?

‘Er waren een aantal serieuze, soms donkere wolken, maar het is niet alleen maar negatief. Er zijn ook opstekers, zoals de plannen van Blue Circle Olefins voor een nieuwe circulaire fabriek en het besluit van Air Liquide om een grote elektrolyser voor groene waterstof te bouwen. Daarnaast heeft het Porthos-project voor CO2-opslag onder de Noordzee serieuze vorderingen gemaakt en zijn er definitieve beslissingen genomen voor de aanleg van walstroomfaciliteiten bij de grote containerterminals.

Tegelijk zie je dat een aantal fabrieken de hekken sluit. Dat een bedrijf als LyondellBasell stopt met de fabriek voor propyleenoxiden en styreenmonomeren is ernstig, want het gaat om één van de modernste fabrieken ter wereld voor basischemie. Toch kan het bedrijf de businesscase niet rondkrijgen. Dat ligt deels aan de hoge energieprijzen, maar ook aan goedkope alternatieven uit China en andere landen in Oost-Azië. We hebben in geopolitieke en economische zin wel wat huiswerk te doen in dit deel van de wereld om te zorgen dat bepaalde industrie hier blijft.’

Waarom is dat zo belangrijk?

‘Je wilt een zekere strategische autonomie behouden door in Europa onze eigen basisgrondstoffen te blijven produceren. Anders komt de rest van wat er hier aan industriële productie plaatsvindt ook onder druk te staan.

Vanuit het oogpunt van verduurzaming is eveneens het belangrijk dat Europa een eigen basisindustrie heeft. Het ETS-systeem (Emissions Trading System, red.) voor CO2-heffingen van de EU geeft sterke prikkels om te verduurzamen. Als fabrieken verdwijnen naar andere plekken op de wereld, heb je veel minder grip op de emissievoetafdruk van de industrie.

Soms leeft het idee dat oude industrie moet verdwijnen en dat er iets nieuws voor in de plaats moet komen, maar dat is geen circulaire gedachte. Je wilt zoveel mogelijk van wat er is ombouwen naar duurzame productieketens. En dat moet hier gebeuren.’

Interviewserie Horizon – Hoe versnellen we de duurzame transitie en welke barrières staan in de weg? In de interviewserie Horizon spreekt Change Inc. met ceo’s die aan de frontlinie staan van verandering. Over de dilemma’s die ze tegenkomen, de afwegingen die ze maken en de kansen die ze zien om hun sector én bedrijf duurzamer te maken.

Vind je het belangrijk om dat, als gezicht van de Rotterdamse haven, persoonlijk uit te dragen?

‘Zeker, want verduurzaming maakt voor mij ook deel uit van de noodzaak om weerbaarder te worden in bredere zin. Dan kom je automatisch uit bij het belang van energie. Als we daarmee doorgaan op de oude voet, maken we een slechtere plek van de wereld. Het energiesysteem moet dus veranderen. Dat kan ook als we ons in Nederland richten op onder meer de ontwikkeling van windenergie op zee, waterstof en circulaire grondstofketens voor de industrie.’

Voor windenergie ontwikkelt het Havenbedrijf een nieuwe terminal van 45 hectare op de Maasvlakte voor de offshore-industrie. Hoe staat met de interesse daarvoor? Er zijn recent behoorlijk wat strubbelingen bij de aanbesteding van nieuwe windparken.

‘We merken dat er genoeg belangstelling is. De trend is dat wind op zee verder ontwikkeld gaat worden, dus je moet verder kijken dan de dagkoersen van het moment.

Daarnaast speelt mee dat we in een fase komen waarbij bestaande windparken het einde van hun economische levensduur naderen en ontmanteld moeten worden. Op die plekken kunnen er vervolgens nieuwe windparken komen, met windturbines die inmiddels een stuk groter zijn dan twintig jaar geleden. Ik heb er daarom alle vertrouwen in dat er voldoende bedrijvigheid komt voor de offshore windindustrie.’

Voor de basisindustrie in Rotterdam zijn er intussen de nodige uitdagingen, waaronder relatief hoge energieprijzen.

‘Dat is een containerbegrip. In de praktijk heb je het over prijzen van elektriciteit en aardgas, maar ook de netwerktarieven.

De verzwaring van het elektriciteitsnet wordt in Nederland wat betreft de lasten voor gebruikers op een andere manier bekostigd dan in de omringende landen. Het gevolg is dat bedrijven in Nederland te maken hebben met hoge netwerktarieven en dus voor elektriciteit fors meer betalen dan in Duitsland, ongeacht de prijs van de elektriciteit zelf. Dat is een rem op de energietransitie en moet absoluut anders.’

Hoe wil de Rotterdamse haven zich in dit verband positioneren binnen het zogenoemde ARRRA-cluster van Antwerpen, Rotterdam en het Rijn-Roergebied?

‘Binnen Europa moet er een gelijk speelveld zijn, daarna mogen klanten zelf beslissen. Als Rotterdam de logische optie is voor bedrijven kunnen ze daarvoor kiezen. Maar als Antwerpen meer voor de hand ligt, is dat ook goed.

Het doel van de Rotterdamse haven is niet meer om de grootste te zijn, wel om de beste en meest duurzame voorzieningen te bieden. We concurreren met andere havens waar het moet en werken samen waar het kan.’

Is er overleg met havens in België en Duitsland over een gezamenlijke visie op verduurzaming van industriële clusters in Noordwest-Europa?

‘Ja, daar zijn we actief over in gesprek met collega’s in bijvoorbeeld Antwerpen en Duisburg. Dat laatste is de grootste binnenhaven van Europa en een belangrijke achterlandhaven voor Rotterdam. We gaan ook gezamenlijk met de havenbedrijven van Rotterdam en Antwerpen naar Berlijn om daar met de regering en politieke partijen te praten.

In de driehoek Rotterdam-Antwerpen-Ruhrgebied zit 40 procent van de Europese petrochemie. Dat moet allemaal verduurzamen en weerbaarder worden. Die 40 procent is heel sterk met elkaar verknoopt. Je kunt niet als afzonderlijke landen een strategie ontwikkelen voor verduurzaming. Dat moeten we samen doen om Noordwest-Europa concurrerend te houden.

Er worden op dit gebied al stappen gezet, onder meer met de Delta Rhine Corridor die waterstof via pijpleidingen naar het Ruhrgebied moet brengen. Omgekeerd kan er dan vanuit Duitsland CO2 naar Rotterdam worden vervoerd voor opslag onder de Noordzee.’

De CO2-uitstoot van het industriële cluster in Rotterdam bedraagt ongeveer 20 miljoen ton op jaarbasis. In 2030 moet dat gehalveerd zijn tot iets minder dan 10 miljoen ton. Wat is daarvoor nodig?

‘Er zijn grofweg drie dingen die daarvoor de komende vijf jaar moeten gebeuren. Om te beginnen is het belangrijk is dat de resterende kolencentrales in de Rotterdamse regio worden gesloten. Daarmee kun je ruim de helft van de benodigde uitstootdaling realiseren.

Verder moet het grote CO2-opslagproject Aramis gaat draaien op minimaal hetzelfde volume aan CO2-opslag als het Porthos-project, dat naar verwachting dit jaar operationeel wordt. En tot slot is er een bepaalde hoeveelheid waterstof nodig, die als CO2-arm alternatief in de haven gebruikt kan gaan worden om de lokale emissies te reduceren. Andere ontwikkelingen zijn relatief klein of hebben pas na 2030 impact.

In principe kan dit allemaal gerealiseerd worden als er een paar grote investeringsbeslissingen vallen, maar dat moet wel meezitten. Daarvoor wordt 2026 een heel bepalend jaar.’

Eerdere interviews uit de Horizon-serie:

• Onno Dwars (Ballast Nedam Development): ‘Ik word gelukkig van mensen die ergens tegen zijn’
• Willemien Terpstra (Gasunie): ‘Zonder moleculen redden we het niet met de energietransitie’
• Sander Pleij (Ayvens Nederland): ‘We zullen niet zomaar accepteren dat iemand zegt: doe mij nog maar een rondje diesel’

The post Boudewijn Siemons (Havenbedrijf Rotterdam): ‘Geopolitiek en economisch hebben we wel wat huiswerk te doen’ appeared first on Change Inc..

Waarom trapt het kabinet op de rem? En wat zijn de bredere gevolgen voor de uitbouw van windparken op zee en de rol van windenergie in de energietransitie? Vijf vragen.

1. Waarom wil minister Hermans maar 1 windpark erbij in 2026?

Afgelopen september besloot minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei om weer overheidssteun beschikbaar te stellen bij nieuwe aanbestedingen. Doel was toen om in 2026 voor twee gigawatt aan nieuwe capaciteit te veilen voor offshore windparken met ongeveer 1 miljard euro uit het Klimaatfonds. Vrijdag werd bekend dat het demissionaire kabinet die ambitie terugschroeft door in eerste instantie één gigawatt aan nieuwe capaciteit in de markt te zetten met de veiling van de kavel IJmuiden Ver Gamma-A.

Door verslechterende marktomstandigheden zijn exploitanten van windparken huiverig geworden om te investeren in nieuwe capaciteit: bouwkosten zijn hoger, de rente voor leningen is gestegen en er is onzekerheid over de afname van grote hoeveelheden windenergie door de Nederlandse industrie. Subsidies vanuit de overheid kunnen windparkexploitanten over de streep trekken, maar de vraag daarbij is hoeveel subsidie je beschikbaar moet stellen om een bepaalde nieuwe capaciteit met succes te veilen.

Hermans heeft besloten hierbij nieuwe berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving te volgen. Daarbij is gekozen voor een relatief hoog maximaal subsidiebedrag en een terugschaling van de aangeboden nieuwe capaciteit van twee naar één gigawatt. Dit om er zeker van te zijn dat windparkbouwers intekenen op de aanbesteding.

De subsidie komt in de vorm van een exploitatievergoeding van maximaal 104 euro per megawattuur, als onderdeel van de zogenoemde SDE++-regeling. Naast de bijna 1 miljard euro uit het Klimaatfonds heeft Hermans 1,6 miljard euro vrijgespeeld uit de pot voor SDE++-subsidies, die oorspronkelijk was gereserveerd voor de jaren 2043 en 2044. In totaal ontstaat hierdoor ongeveer 2,5 miljard euro aan financiële ruimte. Dit is het maximum dat het demissionaire kabinet binnen de huidige begrotingskaders beschikbaar heeft.

Een onzekerheid hierbij is dat er aanvullend nog ongeveer 1,5 miljard euro nodig kan zijn, als de overheid inderdaad het maximumsubsidiebedrag moet uitkeren. In de praktijk verwacht Hermans dat de kosten voor de overheid 2,4 miljard euro zullen bedragen, zo schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer.

2. Wat zijn de gevolgen voor de uitbouw van windparken op zee?

Voor de uitbouw van windenergie op zee bestaat een zogenoemde Routekaart die voorziet in ruim 21 gigawatt aan capaciteit in 2032. Daarvan staat er al 4,7 gigawatt en is 5,5 gigawatt vergund. De komende zes jaar zou er dan nog 11,5 gigawatt aan capaciteit moeten worden geveild én opgeleverd.

Bron: Windopzee.nl

Nog te veilen en bouwen windcapaciteit op zee tot 2032

• IJmuiden Ver Gamma (A en B): 2 gigawatt
• Nederwiek (1A, 1B , II en III): 6 gigawatt
• Doordewind (1): 2 gigawatt
• Ten Noorden van de Waddeneilanden: 700 megawatt
• Hollandse Kust West: 580 megawatt

Afgelopen jaar heeft het kabinet geprobeerd om een deel van het beoogde windpark Nederwiek (Kavel 1-A, één gigawatt) te veilen zonder subsidie, maar dat mislukte. Met de teruggeschroefde ambitie voor 2026 loopt de planning daarmee in totaal twee gigawatt achter op de beoogde ongeveer 11,5 gigawatt aan extra capaciteit tegen 2032.

Minister Hermans schrijft in de brief aan de Tweede Kamer dat de planning van de Routekaart hiermee in het geding is gekomen. Wat haar betreft is het aan een volgende kabinet om te bepalen hoe die wordt aangepast.

Hiermee is overigens niet helemaal uitgesloten dat een nieuw kabinet extra middelen uittrekt om de vaart erin te houden met de uitbreiding van nieuwe windparken op zee: ‘Het uitroltempo van de windparken uit de Routekaart hangt af van de keuzes die een nieuw kabinet maakt, met name het beschikbare budget voor de uitrol van windenergie op zee’, aldus Hermans.

De ambitie voor uitbreiding van de totale capaciteit van windparken op zee naar minimaal 30 gigawatt in 2040 staat vooralsnog overeind. Mogelijk moet er dus een inhaalslag komen na 2032 als het tussendoel niet wordt gehaald.

3. Zijn er financiële consequenties?

Het signaal dat minister Hermans afgeeft met het besluit van afgelopen vrijdag, is dat de marktomstandigheden op korte termijn zo uitdagend zijn, dat de overheid meer subsidie beschikbaar moet stellen dan eerder gedacht om nieuwe windparken op zee met succes te kunnen aanbesteden.

Daarbij is er ook een concreet financieel risico voor Tennet, de publieke beheerder van het landelijke stroomnet. Tennet heeft de opdracht gekregen voor de uitbouw van de infrastructuur voor wind op zee (kabels en ‘stopcontacten op zee’ voor windparken). Als die infrastuctuur er straks ligt, maar er zijn door uitstel minder of geen nieuwe windparken die er gebruik van maken, mist Tennet inkomsten. Windparkexploitanten betalen via nettarieven immers voor het gebruik van de infrastructuur van Tennet.

Voor de rol van windenergie op zee wordt de komende maanden cruciaal wat het formatietrio van D66, CDA en VVD voorstelt in het regeerakkoord dat in februari wordt verwacht. Vooral D66 heeft zwaar ingezet om stevig investeren in de klimaatagenda van Nederland in zijn verkiezingsprogramma. Tegelijk moet het nieuwe kabinet scherpe keuzes maken, onder meer omdat er miljarden extra naar defensie moeten in verband met de nieuwe NAVO-norm.

Een mogelijke uitweg waar D66-leider Rob Jetten en CDA-voorman Henri Bontenbal op hebben gehint, ligt bij een andere boekhoudkundige omgang met bepaalde langetermijninvesteringen. Dat kan mogelijk extra financiële ruimte scheppen binnen de Europese begrotingsregels.

4. Raakt de vertraging bij windenergie de klimaatdoelen van Nederland?

De uitbouw van windparken op zee is onderdeel van de klimaatdoelen van Nederland, waarbij het streven is om in 2030 in totaal 39 procent van het eindverbruik van energie uit hernieuwbare bronnen te laten komen.

Als er door de gaten die zijn ontstaan in de Routekaart voor windenergie op zee inderdaad fors minder capaciteit bijkomt, geeft dat extra druk op het halen van de klimaatdoelen. Dat erkent minister Hermans ook in haar brief aan de Tweede Kamer.

Dit kan een financieel staartje krijgen, blijkt uit een afgelopen week verschenen rapport van onderzoeksbureau Ecorys in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie. Als Nederland de verplichtingen voor het aandeel van hernieuwbare energie in 2030 niet haalt, treedt er mogelijk een Europese boeteregeling in werking. Op het moment dat andere Europese landen de klimaatdoelen overtreffen, zou Nederland ter compensatie voor het achterblijven geld moeten overmaken naar die landen. Dit kan naar schatting over een periode van vijf jaar tot 2,6 miljard euro kosten.

5. Welke oplossingen zijn er voor de groei van offshore windenergie?

De uitbouw van windenergie op zee stuit grofweg op drie problemen: hogere bouwkosten, onzekerheid over de ontwikkeling van elektriciteitsprijzen en onzekerheid over de vraag naar groene stroom vanuit de Nederlandse industrie. Een nieuw kabinet kan naar verschillende instrumenten grijpen om daar iets aan te doen.

Wat betreft de elektriciteitsprijzen liggen er al plannen om in 2027 te gaan werken met zogenoemde contracts-for-difference. Dit is een vorm van overheidssteun waarbij windparkbouwers garanties krijgen als elektriciteitsprijzen buiten een van tevoren afgesproken bandbreedte vallen.

Zakken marktprijzen onder een bepaald bodemniveau, dan biedt de overheid compensatie, stijgen ze boven een bepaald plafondniveau dan mag de overheid overwinsten afromen. Voor windparkexploitanten geeft dit in ieder geval zekerheid over een bepaalde bandbreedte voor de elektriciteitsprijzen.

Aan de vraagkant kan gekeken worden naar zogenoemde Power Purchase Agreements (ppa’s). Hierbij sluiten afnemers van windenergie voor de lange termijn contracten met windparkexploitanten voor de afname van een bepaald volume aan elektriciteit. Windleveranciers willen hierbij graag garanties over wat er gebeurt als een afnemer failliet gaat, gelet op de bijbehorende risico’s voor de afgesproken leveringen. Daar moeten verzekeringsconstructies voor worden bedacht via bijvoorbeeld publieke garantiefondsen.

Wat betreft het stimuleren van de afname van groene stroom door de industrie ligt er een aparte opgave voor de overheid. Die is direct gekoppeld aan de verduurzaming van de industrie, waarbij het gebruik van aardgas moet worden vervangen voor groene stroom, of waterstof die met groene stroom wordt geproduceerd. In hun tussenverslag van afgelopen december gaven formatiepartijen D66 en CDA aan onder meer te willen kijken naar een nationale strategie voor de energie-intensieve haven- en industrieclusters in Nederland.

Voor Nederland staat er veel op het spel. De ambitie om van de Noordzee een groene energiecentrale te maken is niet alleen van belang voor de energietransitie, maar ook voor leveringszekerheid van energie.

Nederland is extreem afhankelijk van geïmporteerde, grotendeels fossiele energie. Uit een afgelopen week gepubliceerde analyse van Energie Beheer Nederland blijkt dat die is gestegen tot liefst 78 procent in de afgelopen jaren.

In de onderstaande grafiek van EBN is weergeven hoe in een optimistisch scenario de groei van onder meer windenergie (lichtblauwe vlak) flink kan bijdragen aan het verkleinen van de importafhankelijkheid.

Bron: EBN Infographic 2026.

Kortom, verduurzaming van de economie en strategische keuzes rond energiezekerheid gaan bij de uitbreiding van windparken op zee hand in hand.

Lees ook:

• Deze slimme financiële constructie kan voor een win-win zorgen voor windparken op zee én de Nederlandse industrie
• Met deze 4 versnellers kan Nederland de energietransitie alsnog laten slagen (ook goed voor de economie)
• Hoogleraar energie en duurzaamheid Gert Jan Kramer: ‘Nederland moet knoppen zo zetten dat concurrentienadeel verdwijnt’

The post Uitbreiding van windenergie op zee: 5 vragen over de hobbels en strategische kansen voor Nederland appeared first on Change Inc..

Het AI-dilemma: Met groene stroom en een nuttig doel voor restwarmte worden datacenters duurzamer

Dankzij AI draaien datacenters wereldwijd overuren. Nieuwe datacenters worden in rap tempo bijgebouwd, maar die hoeven niet vervuilend te zijn. Het goede nieuws: vrijwel alle datacenters in Nederland hebben contracten voor groene stroom.

Energie-expert Peter Molengraaf over elektrificatie en netcongestie: ‘Stroomnet is fysiek niet vol, alleen op papier’

Change Inc. sprak met Peter Molengraaf,  de voormalige ceo van netbeheerder Alliander en boegbeeld voor de topsector Energie, over oplossingen om het stroomnet te ontlasten. Nederland start vanuit een achterstandspositie bij het elektrificeren van de maatschappij.’

Robert Keus wil milieu-impact van AI transparant maken met GreenPT: ‘We gebruiken AI te veel voor simpele dingen’

GreenPT is een van de eerste AI-bedrijven die de werkelijke impact van AI-modellen toont – en die impact bovendien zo laag mogelijk houdt. Change Inc. sprak met oprichter Robert Keus: ‘Veel mensen weten niet dat bij een nieuwe vraag ook de rest van het gesprek keer op keer in het model wordt gestopt. Als je een vraag stelt over een ander onderwerp, is dat nergens voor nodig en kun je beter een nieuw gesprek starten.’

Geld verdienen met je laadpalen: dat kan nu met een nieuw soort emissiecertificaten

Nederland heeft per 1 januari 2026 vernieuwingen doorgevoerd bij het beprijzen van fossiele brandstoffen in de vervoerssector. Dat betekent onder meer dat bedrijven en particulieren met laadpalen geld kunnen verdienen met een nieuw soort certificaten voor emissiereductie.

Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:

• Overlap bij besparingsplicht en energiesubsidies bedrijven en groene zoekmachine van Nederlands AI-bedrijf (16 januari 2026)
• Follow This betwist verdienmodel Shell en BP en Rotterdamse haven sluit deals voor CO2-reductie (15 januari 2026)
• Opwarming aarde blijft in 2025 net onder 1,5 graden en Eurostar wil verder uitbreiden met hsl-treinen (14 januari 2026)
• Uitkoopregeling boeren had drie keer meer stikstof kunnen schelen en grootste walstroomproject in Rotterdam (13 januari 2026)
• 2 op 3 werknemers wil bijdragen aan verduurzaming en zeewierteelt gunstig voor CO2-opslag (12 januari 2026)

The post Topverhalen van de week: Slimmer kijken naar netcongestie, groene oplossingen voor AI en verdienen aan laadpalen appeared first on Change Inc..