Hannah van der Korput
04 april 2025, 10:00

Opmerkelijk: Geopolitieke onrust vraagt om uitzondering Defensie op milieuregels

Net als boeren en bouwbedrijven, moet onze krijgsmacht zich aan milieuregels moeten houden. Nu Defensie fors wil uitbreiden, loopt het tegen de regelgeving aan. Daarom wordt er gewerkt aan een nieuwe wet. Die moet uitzonderingen op de huidige regels mogelijk maken.

20250331hrg4260 Trainen met groot materiaal betekent CO2- uitstoot. | Credits: Defensie.nl

Nederland gaat, net zoals veel andere landen, meer investeren in de krijgsmacht. Tegelijkertijd hebben tanks, wapens en bommen een grote impact op het milieu. Daarom heeft ook de krijgsmacht te maken met vergunningen. Zo zijn er geluidsnormen en liggen militaire locaties in of vlak bij kwetsbare natuurgebieden. Dat maakt uitbreiding van kazernes en oefenterrein niet eenvoudig.

“Poetin zal niet stoppen bij een Natura 2000-gebied in Estland”, verklaarde minister van Defensie Ruben Brekelmans eerder in Trouw.Om de paraatheid van onze krijgsmacht te kunnen garanderen, moet er voor Defensie een uitzondering komen op sommige Europese regels.”

Opmerkelijk

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. de opmerkelijkste vondst van afgelopen week.

Wetsvoorstel

Veel van de 175 locaties van Defensie zijn in slechte staat en moeten worden opgeknapt. Tegelijkertijd zijn er meer gebouwen en oefenterreinen nodig om nieuwe medewerkers straks een plek te geven. De vergunningen vormen volgens staatssecretaris Gijs Tuinman een obstakel. Binnenkort komt hij met een nieuw wetsvoorstel en bijbehorende milieu-uitzonderingen. Hij benadrukt dat hij niet alle bestaande regels aan zijn laars lapt en waar het kan rekening houdt met het milieu en de leefomgeving.

“We zullen meer activiteiten gaan ondernemen, op meer verschillende locaties. En over het algemeen betekent dat wel iets meer overlast voor de mensen in de regio”, zei de staatssecretaris tegen NOS. “Kanttekening daarbij is wel: we doen het voor onszelf, voor het vaderland. En we moeten misschien wel iets meer hinder accepteren om onze manier van leven te beschermen.”

Staatsnoodrecht

Defensie bevindt zich momenteel in een grijs gebied. In tijden van oorlog is er een staatsnoodrecht van kracht of regels voor buitengewone omstandigheden. Maar in vredestijd, waarin Nederland zich nu bevindt, ontbreken die mogelijkheden.

Lees ook:

Nieuwsupdate: Trumps tarieven raken duurzame energiesector en statiegeldsysteem op blik leidt tot veel minder zwerfafval

Trumps tarieven gaan ook de duurzame energiesector raken De kranten staan er vol mee: gisteren was het ‘Liberation Day’, de dag dat Trump zijn handelstarieven presenteerde, waardoor de kosten van veel producten uit het buitenland flink zullen stijgen. Dat heeft ook effecten op de energietransitie, verwacht The New York Times. Zo bestaan windturbines uit onderdelen die overal ter wereld vandaan komen. Hoewel het nog afwachten is wat de tarieven precies gaan betekenen, verwachten experts dat een windturbine op land al snel 10 procent duurder wordt. Dit zou ook weer kunnen leiden tot hogere energieprijzen in de VS. Lees ook: Energietransitie zonder stagnatie: de kracht van slimme energiesturing 80 procent minder blikjes op straat gegooid dankzij statiegeldsysteem De invoering van 15 cent statiegeld op blikjes sinds april 2023 heeft geleid tot een afname van 80% in het aantal blikjes dat als zwerfafval wordt aangetroffen, meldt Trouw. Voorheen werden gemiddeld 23,5 blikjes per kilometer gevonden; dit is nu gedaald naar 4,8 per kilometer. De cijfers komen van Dirk Groot. Als de Zwerfinator registreert hij al jaren zwerfafval op straat. Ondanks de positieve cijfers, blijven er ook uitdagingen, zoals het niet kunnen inleveren van beschadigde blikjes en het openbreken van vuilnisbakken door 'blikjesjagers'. Oplossingen worden onderzocht om deze problemen aan te pakken. Lees ook: Deze Nederlandse ondernemers maken van de groeiende berg elektronisch afval hun verdienmodel Circulariteit moet meer gestimuleerd worden door overheid Verschillende grote bedrijven, waaronder IKEA en Bol, roepen het kabinet op om de circulaire economie te stimuleren met gerichte maatregelen, meldt NRC. Circulair ondernemen is nu financieel onaantrekkelijk, waardoor opschaling uitblijft. De bedrijven pleiten voor lagere btw op duurzame producten, strengere regels tegen fast fashion en verplicht gebruik van gerecyclede materialen. Nu kiest de overheid bij aanbestedingen vaak voor de goedkoopste optie, wat circulaire innovatie belemmert. Zonder actie blijft circulariteit een sympathiek, maar onhaalbaar ideaal volgens de bedrijven. Lees ook: De circulaire economie heeft leiderschap nodig, én nieuwe woorden 28 miljoen voor bedrijf dat digitale tweeling van warmtenetten ontwikkelt Het Nederlandse technologiebedrijf Gradyent heeft 28 miljoen euro aan groeigeld opgehaald om warmtenetten slimmer, efficiënter en duurzamer te maken, schrijft Industrylinqs. Het bedrijf ontwikkelt een platform, waarmee een digitale kopie van een warmtenet wordt gecreëerd. Deze digitale tweeling combineert allerlei soorten informatie die van toepassing zijn op een echt warmtenet zoals weerdata, fysische modellen en kunstmatige intelligentie. Energiebedrijven kunnen met een digitale tweeling hun netten optimaliseren, operationele kosten verlagen, CO2-uitstoot terugdringen en investeringen doelmatiger inzetten. Lees ook: Hoe de aanleg van warmtenetten in een impasse kwam – en hoe we eruit komen Europees Parlement stemt in met uitstel internationale duurzaamheidsregels Het hing al even in de lucht: donderdag stemde het Europees Parlement in met uitstel van een jaar van de nieuwe zorgvuldigheids- en duurzaamheidsrapportageregels (CSRD en CSDDD). Het Parlement wil bedrijven op die manier meer voorbereidingstijd te geven. Grote ondernemingen krijgen tot 2028 om aan de regels te voldoen, terwijl kleinere beursgenoteerde bedrijven nog een extra jaar krijgen. Dit uitstel maakt deel uit van EU-plannen om regelgeving te vereenvoudigen en het concurrentievermogen te versterken. Lees ook: Nationale CSRD-enquête laat zien 70% van de Nederlandse bedrijven is goed voorbereid op de CSRD Verder in de Media Finland sluit zijn laatste kolencentralePure Energie investeert in megabatterij bij windparkNieuwe zoutbatterijfabrikant wil snel opschalen in de VSSiemens Gamesa installeert krachtigste windturbine tot nu toe