Jeroen de Boer
19 september 2025, 07:29

Nieuwsupdate: Zeeuwse gemeenten willen verbod op staalslakken en recyclen aluminium sterk verbeterd

In totaal dertien Zeeuwse gemeenten willen een verbod op het gebruik van staalslakken bij onder meer de kustversterking. Verder in het nieuws: de CO2-beprijzing van vliegen in de EU wordt mogelijk verder uitgebreid en recyclen van aluminium zit sterk in de lift.

kust zeeland Kustwerkzaamheden in Zeeland. | Credits: Getty Images

Zeeuwse gemeenten willen totaalverbod op staalslakken

Bij de productie van staal blijven steenachtige resten over, zogenoemde staalslakken, die deels worden gebruikt in de wegenbouw. Over het gebruik van staalslakken is echter veel discussie, vanwege mogelijke gezondheids- en milieurisico’s, als het materiaal in contact komt met water en er schadelijke stoffen kunnen vrijkomen. Dertien Zeeuwse gemeenten willen helemaal af van het gebruik van staalslakken, schrijven ze in een brief aan demissionair staatssecretaris Aartsen van Infrastructuur en Waterstaat, zo meldt de NOS. De restproducten worden in Zeeland ook gebruikt om de kust te versterken en de gemeenten willen onderzoek naar de langetermijneffecten daarvan.

Lees ook: Sjoerd van Krimpen (Steel CleanUp): ‘We willen afval van staal volledig verwerken’

Hoge vliegtaks in Nederland? EU volgt mogelijk snel

Veel geklaag bij KLM over de nieuwe vliegtaks in Nederland, die vluchten van meer dan 5.500 kilometer vanaf 2027 belast met een heffing van 70,86 euro per ticket. Opvallend genoeg is ook de kans toegenomen dat de CO2-beprijzing van vliegen op Europees niveau in 2027 flink wordt uitgebreid. Vooralsnog zijn internationale vluchten uitgezonderd van het Europese systeem voor emissierechten. Omdat de luchtvaartindustrie internationaal zwaar achter dreigt te blijven bij het halen van emissiedoelen, overweegt de Europese Commissie om internationale vertrekvluchten vanuit de EU ook onder het eigen emissiesysteem voor de CO2-uitstoot te brengen, meldt de FT. Dat zou de prijs van langeafstandsvluchten serieus raken. De volgende vraag wordt dan: is een aparte Nederlandse vliegtaks nog nodig?

Lees ook: Europese vliegtrips nog altijd goedkoper dan de trein, maar de balans is licht aan het verschuiven

Verbetering biodiversiteit vraagt ook om maatschappelijke transformatie

Zorgen voor behoud en verbetering van biodiversiteit gaat verder dan het aanpakken van de stikstofproblematiek, of adaptatiemaatregelen voor gebieden die kampen met toenemende droogte. Volgens het internationale kennisplatform voor biodiversiteit IPBES is ook een omslag nodig in de maatschappelijke mentaliteit, zo schrijft Nature Today. Het gaat dan om zaken als de dominantie van een wereldbeeld waarin de mens het recht heeft om de natuur te exploiteren, en een te sterke focus op individuele belangen en kortetermijnwinst. De auteurs van twee rapporten pleiten voor een integraal beleid ‘waarin natuur, klimaat, landbouw, energie, economie, gezondheid en sociale rechtvaardigheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.’

Lees ook: Hoe effectiever bosbeheer kan helpen bij het bestrijden van branden

Recyclen aluminium sterk verbeterd door statiegeld op blikjes

RAVN, de brancheorganisatie voor de recycling van aluminium verpakkingen, is blij met de sterke verbetering die is opgetreden in 2024. Het recyclingpercentage van aluminiumverpakkingen steeg afgelopen jaar naar 84 procent, tegen 69 procent een jaar eerder. Dit heeft duidelijk te maken met de invoering van het statiegeld op blikjes per 1 januari 2023, waardoor de hoeveelheid blikjes in zwerfafval gestaag is gedaald. Toch ziet de RAVN nog wel ruimte voor verbetering, zowel bij de kwaliteit van het materiaal voor recycling als bij de doelstellingen voor het inzamelen van blikjes. Een verdere uitbreiding van het aantal inzamelpunten met inleverapparaten is nodig.

Lees ook: Met ‘recyclewinkels’ maakt startup Droppie van afval haar business case

Radicale oplossing voor plastic: uniforme verpakkingen

De verpakking van consumentenproducten wordt in de marketing volop gebruikt om consumenten te verleiden tot aankopen die inhoudelijk niet al te veel verschillen. Net een ander kleurtje, andere vorm of ander lettertype kan het verschil maken. Al die verscheidenheid heeft in het geval van plastic wel een groot nadeel: het maakt recyclen lastiger. In New Scientist pleit auteur Saabira Chaudhuri voor een radicale oplossing: verplicht producenten om plastic verpakkingen per categorie veel sterker te uniformiseren. Oké, een beetje verschil in kleurtjes en labels mag nog wel, maar laat de grenzen bepaald worden door de eisen van recycling, zo is de gedachte.

Lees ook: Kabinet schuift problemen plasticrecycling voor zich uit: ‘Ons wordt gewoon de nek omgedraaid’

Ook in de media:

  • Chinese bedrijven azen op Nederlandse markt voor waterstofvoertuigen (FD)
  • Onenigheid over stevig klimaatdoel van Wopke Hoekstra zorgt ervoor dat EU VN-deadline mist (Nu.nl)
  • ACM: netbeheerder mag voorschot vragen van energiecoöperaties voor toegang tot stroomnet (De Telegraaf)
  • ExxonMobil schrapt investeringen van € 100 miljoen voor chemische recycling in Rotterdam en Antwerpen (Industrielinqs)
  • Kans dat opwarming aarde in 2040 al op 2,3 graden Celsius zit is 50% (S&P Global)
  • Zuid-Koreaanse onderzoekers zetten zeewater om in drinkwater met behulp van zonlicht (TW.nl)
  • Dieselgate van Volkswagen was katalysator voor opmars elektrische auto én schonere diesels (De Volkskrant)
  • Energieklanten Coolblue kunnen ook droger gratis gebruiken tussen 12.00 uur en 15.00 (Solar Magazine)

Hoe Heineken zijn bier door een schip op batterijen emissievrij naar Rotterdam laat varen

Je hoort niets als het volgeladen containerschip MS Den Bosch Max Groen in beweging komt, maar kapitein David Donkerbroek heeft meteen 1300 pk aan power op de motor als hij weg wil varen. Het schip maakt geen geluid, trilt niet en het allerbelangrijkste: het stoot geen dieselwalmen uit. De energie komt namelijk van twee grote batterijcontainers van elk 1 megawatt op de voorsteven, al staan er nog twee dieselgeneratoren aan boord als back-up.‘Met één batterijcontainer krijg je net zoveel power als van die twee dieselgeneratoren’, zegt Donkerbroek. ‘Het mooie hieraan is dat je een stuk rustiger vaart. Je hebt geen lawaai in je portofoons, voelt geen vibraties en als we in een haven liggen hoeven we geen generatoren meer aan te zetten. Die zorgen vaak voor lawaaiklachten van omwonenden.’ Toekomst van de binnenvaart: schoon en elektrisch Ook ‘tanken’ duurt voortaan een stuk korter. Bij een benzineauto gaat dat nog steeds een stuk sneller dan bij een elektrische, maar bij een schip niet. ‘Als ik diesel bunker bij een bunkerschip ben ik met alles erbij toch drie tot vier uur bezig. Nu hoef ik alleen mijn schip aan de kade aan te leggen, wordt een nieuwe batterijcontainer aan boord gehesen en ben ik weer weg.’Het schip vaart sinds deze week voor Heineken van Den Bosch naar de Maasvlakte in Rotterdam, waar het bier in zeeschepen wordt geladen voor de internationale export. De Max Groen kan 172 containers (TEU) per keer vervoeren. Dat zijn er eigenlijk 180, maar op en naast de twee batterijcontainers op de voorsteven mogen geen andere containers gestapeld worden.Door op batterijen te varen wordt 800 ton CO2-uitstoot per jaar bespaard ten opzichte van een dieselschip. ‘Het vaart compleet emissieloos. Dat is belangrijk voor de toekomst van de hele binnenvaart’, zegt Donkerbroek.[caption id="attachment_165153" align="aligncenter" width="900"] Kapitein David Donkerbroek inspecteert de batterijcontainers op zijn schip. Credits: André Oerlemans[/caption] In 2040 alle schepen emissievrij Het schip is van rederij Nedcargo, dat het verhuurt aan de Inland Terminals Group (ITG). Dat bedrijf heeft inmiddels 17 binnenlandse containerterminals, onder meer in Moerdijk, Alblasserdam, Nijmegen, Groningen en Almelo, van waaruit het jaarlijks 500.000 containers (TEU) naar de zeehavens van Antwerpen en Rotterdam vervoert. Dat doet het met dertig schepen, waarvan de meeste nog op diesel varen.In 2040 wil ITG dat die allemaal uitstootvrij zijn. Naast het batterij-elektrische schip heeft het bedrijf ook al een schip op waterstof varen. ’Dat is geschikt voor langere afstanden, terwijl batterijcontainers ideaal zijn voor kortere pendels’, zegt ceo Eduard Backer. ‘We hoeven onze schepen niet emissievrij te maken. Maar als je het nu niet doet, heb je over tien jaar een probleem.’ Vijf miljard biertjes per jaar Een van die zeventien terminals staat in Den Bosch, in de buurt van de brouwerij van Heineken. Dat bedrijf begon al in 2010 om het vervoer van containers van de weg naar de binnenvaart te verplaatsen, wat de CO2-uitstoot fors vermindert. Sinds 2021 laat het bedrijf het elektrische binnenvaartschip De Alphenaar met containers vol bier tussen Alphen aan den Rijn, vlakbij zijn brouwerij in Zoeterwoude, en Moerdijk varen. De Max Groen is de tweede.‘Wij exporteren vijf miljard biertjes per jaar over de hele wereld. Een groot deel daarvan gaat van Den Bosch naar de zeehaven van Rotterdam en van daaruit naar Amerika en Azië, in totaal zo’n 150 landen. Dat eerste stuk via de binnenvaart willen we zo duurzaam mogelijk doen’, zegt directeur logistiek Marc Bekkers van Heineken. ‘Wij hebben ook al vijf elektrische trucks die naar Duitsland rijden. De binnenvaart was voor ons onontgonnen gebied, dus we zijn blij dat we op dit project kunnen meeliften. Zo kunnen we ons bier emissievrij bij de klant krijgen.’ Schoonste vorm van goederenvervoer Binnenvaartschepen zijn de schoonste manier om goederen te vervoeren. Vorig jaar vervoerden de 5.000 Nederlandse binnenvaartschepen 332 miljoen ton aan goederen. Over de weg waren daar 10 tot 12 miljoen vrachtwagens voor nodig geweest. Die stoten per ton en per kilometer meer dan tien tot twintig keer zoveel CO2 uit als een vrachtschip. Toch stoot de Nederlandse vloot jaarlijks 1,6 miljoen ton CO2 uit, vooral omdat de meeste schepen nog op diesel varen. Door over te stappen op waterstof, methanol of batterijen, wil de sector die uitstoot fors verminderen.Batterij van 30 ton Om een auto elektrisch te laten rijden is een relatief kleine batterij nodig van tussen de 400 en 900 kilo. Voor een schip heb je een batterijcontainer nodig van 30 ton. Het liefst twee. Per stuk hebben die 1 megawatt aan vermogen en 2,9 megawattuur aan capaciteit. ‘Met zo’n container kan het schip zes tot acht uur varen, daarom zetten we er twee aan boord’, zegt operationeel directeur Lennart Rommens van batterijleverancier Zero Emission Services (ZES).Het bedrijf heeft als missie om de binnenvaart uitstootvrij te maken. Het laat zijn batterijcontainers maken door elektrische bussenbouwer Ebusco. In totaal gaan er 96 batterijpacks in een container. Het zijn lithium-ijzerfosfaat (LPF) batterijen. ‘Daarin kun je elektriciteit voor onbeperkte tijd opslaan, dus veel langer dan de vier of zes uur in en lithium-ion batterij’, legt Rommens uit.Op de voorsteven van de Max Groen zijn twee plaatsen vrijgemaakt waar de batterijcontainers naadloos inpassen. ZES heeft momenteel drie wisselstations waar schepen hun lege batterij kunnen inwisselen voor een volle. Die staan op containerterminals in Alphen aan den Rijn, Alblasserdam en Den Bosch. Binnenkort komen daar nog terminals in Rotterdam. Moerdijk en Nijmegen bij.[caption id="attachment_165156" align="aligncenter" width="900"] Een batterijcontainer telt 96 packs met LPF-batterijen. | credits: André Oerlemans[/caption] Alleen betalen voor de gebruikte stroom Via een kraan op de kade wordt de lege batterij van boord gehesen, waarna een volle container wordt teruggeplaatst. De lege batterij wordt op het eigen laadstation van ZES op de terminal weer opgeladen. Het schip betaalt in principe alleen voor de gebruikte stroom. ‘Zo wordt de overstap naar batterij-elektrisch varen financieel aantrekkelijker. Voor scheepseigenaren is er daarnaast ook een subsidieregeling beschikbaar’, zegt ceo Michael Beemer van ZES.De batterijen drijven een elektromotor aan. Het schip heeft ook dieselgeneratoren en een eigen batterijpakket aan boord. Als back-up. ZES laat de komende tijd nog meer schepen ombouwen tot batterij-elektrisch. ‘Wij zijn klaar om op te schalen. Met ons systeem kunnen we de uitstoot van schepen verminderen of terugbrengen naar nul’, zegt Beemer. ‘We hebben als Nederland een koppositie in deze sector. Om die te behouden moeten we innoveren.’ Meer batterijschepen op komst De MS Den Bosch Max Groen is het tweede elektrische binnenvaartschip van rederij Nedcargo dat op batterijen vaart. Zusterschip De Alphenaar was in 2021 de eerste. Als de kinderziektes eruit zijn en het nieuwe schip heeft zich bewezen, dan wil de reder ook andere schepen laten ombouwen.Zo staat de ombouw van de MS Den Bosch Max Blauw al ingepland. ‘We zijn nog allerlei lessen aan het leren met de Max Groen. Ik laat schepen bouwen voor over vijftig jaar. Dat betekent zo schoon mogelijk. Ik zie hier toekomst in’, zegt eigenaar-directeur Diederik Antvelink van Nedcargo, dat alle vormen van vervoer aanbiedt. ‘Het enige nadeel is dat de businesscase nog steeds moeilijk is. Toen we hier in 2020 aan begonnen was elektriciteit goedkoper dan diesel. Nu is elektriciteit duurder geworden dan diesel. Daarom moet er wel een gelijk speelveld zijn.’Kijk hier hoe op de kade van de containerterminal van ITG in Alblasserdam een volle batterijcontainer aan boord van de MS Den Bosch Max Groen wordt gehesen:https://www.youtube.com/watch?v=DauPLy6CS4sLees ook:Hoe de scheepvaart zonder CO2-uitstoot gaat varen Wereldwijde CO2-prijs voor schepen in aantocht, maar er is ook kritiek Tweede binnenvaartschip op groene waterstof vertrekt binnenkort vanaf Rotterdam Zo gaat de scheepvaart op waterstof varen