Redacteur Maaike
Maaike Kooijman
18 december 2025, 07:23

Nieuwsupdate: Vraag naar steenkool gaat dalen en Gasunie tekent voor waterstofinfrastructuur

De mondiale vraag naar steenkool bereikt dit jaar haar hoogtepunt, maar gaat de komende jaren licht dalen, verwacht het Internationaal Energieagentschap (IEA). Verder in het nieuws: Gasunie tekent voor waterstofinfrastructuur en terugleverkosten zonnestroom zijn ‘niet onredelijk’.

Winning van steenkool De groeiende vraag naar elektriciteit kan ook de vraag naar steenkool opdrijven. | Credits: Getty Images

Mondiale vraag naar steenkool daalt komende jaren licht

De wereldwijde vraag naar steenkool bereikt dit jaar haar hoogtepunt, maar gaat de komende jaren licht dalen, verwacht het Internationaal Energieagentschap (IEA). De IEA publiceerde woensdag het nieuwe rapport Coal 2025. Daarin zegt de westerse denktank te verwachten dat de vraag naar steenkool dit jaar met een half procent stijgt, maar de komende vijf jaar met ongeveer 3 procent daalt.

De IEA legt uit dat de groeiende vraag naar elektriciteit ook de vraag naar steenkool kan opdrijven. Tegelijkertijd concurreert de fossiele brandstof steeds meer met hernieuwbare energie en kernenergie. Ook komt er meer vloeibaar aardgas (LNG) op de markt. Het energieagentschap spreekt dan ook van ‘onzekerheden die een wezenlijke invloed kunnen hebben’ op de werkelijke ontwikkelingen.

Lees ook: Mondiale investeringen in duurzame energie versnellen, terwijl fossiel voor het eerst in 4 jaar daalt

Gasunie en Duits Thyssengas tekenen voor waterstofinfrastructuur

Er wordt al langer gesproken over een waterstofverbinding tussen Nederland en Duitsland. Met het tekenen van een overeenkomst tussen de Nederlandse Gasunie-dochter Hynetwork, het Duitse Thyssengas H2 en Gasunie Deutschland lijkt die verbinding er dan ook echt te komen. De bedrijven willen samen een grensoverschrijdende waterstofinfrastructuur ontwikkelen tussen Nederland en Duitsland, melden ze in een persbericht.

De verbinding zal grotendeels gevormd worden door bestaande aardgasleidingen die worden omgebouwd voor waterstoftransport. Gasunie-directeur waterstoftransport Helmie Botter benadrukt dat de gemaakte afspraken niet alleen waterstoftransport van en naar Duitsland mogelijk maken, maar ook anticiperen op een toekomstige verbinding met Denemarken.

Lees ook: Groene waterstof voorbij de hype: ‘We zijn inmiddels terug op aarde, maar de belofte is nog steeds groot’

Spanje bouwt netwerk van ‘klimaatschuilplaatsen’

Spanje wil voor volgende zomer ‘klimaatschuilplaatsen’ inrichten, meldt de NOS. Schuilplaatsen in openbare gebouwen moeten verkoeling bieden tijdens de steeds hetere Spaanse zomers. Afgelopen augustus liepen temperaturen op tot meer dan 45 graden Celsius. ‘In sommige zomers zal er geen sprake meer zijn van hittegolven, maar van een aanhoudende hitteperiode van juni tot en met augustus. Dat is het nieuwe normaal’, zei de Spaanse premier Sanchez.

De schuilplaatsen maken onderdeel uit van een groter plan voor klimaatmaatregelen, die nog wel moeten worden goedgekeurd door het Spaanse parlement.

Lees ook: Werken zonnepanelen minder goed bij een hittegolf?

Nederlandse industrie roept politiek op om energieprijzen te verlagen

De Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) heeft een petitie aangeboden aan de Tweede Kamer namens de coalitie Basisindustrie. Daarin roepen de industriepartijen de politiek op om de energieprijs in Nederland gelijk te trekken met die in buurlanden. De groothandelsprijzen zijn gelijk, maar door onder meer transportkosten en belastingen is de energierekening in Nederland veel hoger, schrijft BNR.

Dat maakt stroom voor de zware industrie ‘tientallen miljoenen euro’s per jaar’ duurder, zegt Jorn van der Meer van Nobian tegen het ondernemersplatform. ‘En we zien dat het verschil met Duitsland steeds groter wordt.’

Lees ook: Nieuwe circulaire chemiefabriek van ruim 500 miljoen euro kan geplaagde Rotterdamse industrie opsteker geven

Energievraag stijgt veel sneller dan duurzaam aanbod

Als provincies hun plannen voor de uitbreiding van industrie, havens en datacenters doorzetten, stijgt de elektriciteitsvraag de komende jaren in sommige regio’s met wel 400 procent. En dat is veel meer dan we duurzaam kunnen opwekken. Dat concludeert onderzoeksbureau CE Delft in zijn nieuwe rapport Omgaan met provinciale schaarste. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van stichting De Natuur en Milieufederaties.

Om de groeiende vraag bij te benen zou de capaciteit voor duurzame energieopwek op land moeten vertienvoudigen, berekende CE Delft. Dat roept belangrijke vragen op over hoe we onze schaarse ruimte willen inrichten. Stichting De Natuur en Milieufederaties pleit voor een rem op de groeiende energievraag. ‘Anders hebben we straks wel uitgebreide industriegebieden en datacenters, maar geen ruimte meer voor woningen, natuur of toekomstbestendige bedrijvigheid.’

Lees ook: Het AI-dilemma: Energievraag datacenters verdriedubbelt, kan ons energienet dat aan?

Terugleverkosten zonnestroom zijn ‘niet onredelijk’

Als huishoudens met zonnepanelen stroom leveren aan het net, moeten ze daar sinds enige jaren vaak voor betalen. Over die terugleverkosten is veel onvrede. Maar de kosten zijn ‘niet onredelijk’ in vergelijking met de kosten die leveranciers maken, stelt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) op basis van eigen onderzoek. Wel ziet de ACM dat er veel verschil is tussen contracten. De toezichthouder pleit voor het in rekening brengen van terugleverkosten per hoeveelheid teruggeleverde stroom.

De Vereniging Eigen Huis (VEH) is het niet eens met de conclusie van de ACM. ‘Het is onacceptabel dat consumenten moeten gaan betalen voor zonnestroom die ze zelf opwekken. Dit zou desastreuze gevolgen hebben, niet alleen in financiële zin voor huishoudens, maar ook voor de energietransitie’, zegt directeur Cindy Kremer in een reactie. VEH vindt dat de politiek wettelijk moet vastleggen dat de terugleverkosten niet hoger mogen zijn dan de terugleververgoeding.

Lees ook: Nederlanders gaan massaal wassen, strijken en opladen als hun stroom in het weekend gratis is

Ook in de media:

  • Zwijgpact bewindspersonen maakt Kamer niet veel wijzer over mestruzie in kabinet (de Volkskrant)
  • Duizelingwekkende cijfers: ‘AI-systemen verbruiken tussen de 313 en 765 miljard liter water per jaar’ (AD)
  • Nederland riskeert 31 miljard euro schade door afhankelijkheid van fossiele brandstoffen (De Telegraaf)
  • Den Bosch zit verstopt: 363 wachtenden in de rij voor stroom (Trouw)
  • Met een elektrische auto voor de deur gaan mensen meer rijden, en ook dat heeft nadelen (BNR)
  • EU breidt grensheffing voor goederen met hoge CO2-impact uit naar auto-onderdelen en wasmachines (Reuters)
  • Eijsden-Margraten kan rechten voor de natuur niet in wet verankeren (Trouw)
  • Europa kan in 2030 alle EV-batterijen maken die het nodig heeft (edie)

Waarom het jaar ongemerkt toch groener eindigt dan het begon

Wie het nieuws volgt, raakt bijna gewend aan een dagelijkse portie deprimerende berichten. Leiderschap zonder een greintje integriteit, wereldwijd veel mensen in de verdrukking of op de vlucht en klimaatdoelen die ondanks grote urgentie stuk voor stuk sneuvelen.Vaak denk ik aan het liedje van Kinderen voor Kinderen: ‘Als ik de baas zou zijn van dat journaal, dan werd meteen het nieuws een heel stuk positiever, de wereld werd meteen een beetje liever, want ik negeerde alle narigheid totaal.'Die bril zet ik daarom graag op, aan het eind van dit jaar. Want ondanks alles ging er ook veel goed. Hoopvolle initiatieven, doorbraken en herstelprocessen die weliswaar niet zoveel aandacht kregen, maar die er wel toe doen. Ze laten ons zien dat natuur en klimaat op meer plekken dan je denkt in beweging zijn.Dus, als ik dit keer het jaaroverzicht van het journaal mocht maken, zou dat bestaan uit een mooie lijst met positief en hoopvol nieuws. Nieuws dat niet verlamt, maar opbouwt. 1. Rivieren die weer kronkelen In Europa zijn dit jaar meer dan vijfhonderd oude dammen verwijderd. Constructies die ooit belangrijk waren, maar inmiddels vooral vissen tegenhouden, water te veel opwarmen en verstoring brengen in ecosystemen.In Frankrijk, Spanje, Portugal en Zweden zijn veel van deze obstakels weggehaald. De effecten zijn vrijwel direct zichtbaar: rivieren stromen weer vrijuit, waardoor vismigratie kan herstellen en soorten die jaren verdwenen waren, terugkeren. Dit voorbeeld laat zien hoe relatief eenvoudig natuurherstel soms kan zijn: haal iets weg, en laat de natuur haar werk doen. 2. Warmte die de goede kant op gaat In Nederland is een langverwachte stap gezet: de Wet collectieve warmte is aangenomen. Dat gaf geen grote headlines of in het oog springende discussies, maar het is wel degelijk een nieuw fundament na jaren van onduidelijkheid. Warmtenetten moeten duurzaam, eerlijk en transparant functioneren. Voor bewoners betekent dit betaalbare, voorspelbare warmte. Gemeenten krijgen daarbij een regierol in de warmtetransitie. Voor investeerders is er nu eindelijk meer duidelijkheid. 3. Onze elektriciteit is groener dan ooit Wat ook bijna geruisloos ging, is dat inmiddels meer dan de helft van de elektriciteit in Nederland hernieuwbaar is. Voor het eerst in onze hedendaagse geschiedenis.Zonneweides en windparken zijn niet meer weg te denken uit ons landschap. Ze zijn een doodnormaal onderdeel van onze omgeving geworden. Schijnt de zon of waait het, dan benutten we dat optimaal. Ik vind dat echt een noemenswaardige en belangrijke mijlpaal. Het is schoon, lokaal en maakt ons steeds autonomer. Groene energie is geen toekomstmuziek meer; het ís het energielandschap. 4. Europa pakt door De Europese Unie stelt dat we in 2040 90 procent minder CO2 moeten uitstoten ten opzichte van 1990. Oké, er mag voor een deel gecompenseerd worden met emissierechten buiten ons grensgebied. Dat is eigenlijk zonde, maar tegelijkertijd kun je het glas ook halfvol zien. Gaan we het halen? Dat lijkt een grote uitdaging, maar dat dachten we twintig jaar geleden ook over onze huidige groene stroomproductie. De praktijk laat zien: als de lat omhoog gaat, beweegt technologie mee en is versnelling mogelijk. 5. Subsidies die geen papieren beloftes zijn De SDE++-regeling (de subsidie voor partijen die investeren in het grootschalig opwekken van hernieuwbare energie en CO2-reductie) ging in 2025 opnieuw open. Voor wie werkt aan geothermie, groene waterstof, warmtenetten, wind, zon of industriële innovaties betekent dit dat plannen niet in een la verdwijnen, maar werkelijkheid kunnen worden. De financiële steun die nodig is voor de transitie, is er. De stille verhalen die je bijna miste Daarnaast noem ik graag een reeks kleine, hartverwarmende berichten die ik tegenkwam. Ontwikkelingen die vaak weinig aandacht krijgen, maar elk een groter verhaal vertellen.Zeearenden die terugkeren. In de Biesbosch en het Lauwersmeer werden meer dan twintig broedparen geteld. Een roofvogel die decennialang verdween, is nu weer thuis. De Noordzee als natuurgebied tussen de turbines. Tussen de funderingen van windparken vestigen zich kabeljauw, kreeften en anemonen. Windmolens blijken onverwachte schuilplaatsen. Een parkeerplaats die een bos werd. In Eindhoven groeide op een voormalige parkeerplaats een tiny forest waarin binnen één jaar meer dan honderd soorten floreerden. Stedelijke koelte door slim waterbeheer. In Amsterdam Buiksloterham verminderen ondergrondse regenwaterbuffers hittestress tot 7 graden. Een beek die opnieuw leert kronkelen. De Geleenbeek kreeg haar natuurlijke loop terug; ijsvogels en beekforellen kwamen binnen maanden terug. Een drijvende stofzuiger tegen plasticvervuiling. Een Seabin in de haven van Antwerpen verwijderde ruim 20 ton microplastics in één jaar. De otter terug in de Randstad. Voor het eerst in 40 jaar werd een otter gezien bij de Loosdrechtse Plassen. Een signaal dat het water écht schoner wordt.De voetnoot die hoop heet Geen van deze voorbeelden maakt het wereldnieuws rooskleurig. Maar ze stemmen wel hoopvol en laten zien dat we ondanks alles vorderingen kunnen maken. Dat we ondanks politieke tegenwind het er niet bij laten zitten. Vooruitgang is de optelsom van maatregelen, investeringen en keuzes die de werkelijkheid langzaam doen kantelen.Ik denk dat we allemaal ons best moeten doen voor optimisme. Door de goede voorbeelden te zien en erover te praten. Er is genoeg tastbaars: rivierwater dat weer stroomt, natuur die terugveert, steden die investeren in verkoeling, energie die schoner is en ook systemen die langzaam maar zeker verschuiven.Optimisme is de beste manier om het jaar af te sluiten en het nieuwe jaar in te gaan. Niet uit naïviteit, maar omdat de voorbeelden er zijn. Omdat we wel degelijk voortgang maken, en omdat het de beste manier is om niet bij de pakken neer te zitten. Zelfs in een tijd vol gedoe, onzekerheid en geopolitieke spanningen wordt er op tal van plekken en door een heleboel mensen gewerkt aan een groenere, liefdevollere en leefbaardere wereld.Tot zover mijn jaaroverzicht. Ik wens je nog een fijne dag. Nancy Kabalt heeft ruim twintig jaar ervaring in de energiesector en was onder andere algemeen directeur van netbeheerder Stedin. Inmiddels is ze als toezichthouder tberokken bij diverse energiebedrijven, zoals FastNed en Sympower. Ze is ook oprichter van consultancy- en interimbedrijf Windkracht5.Lees ook:Europa's klimaatbelofte: ambities afkopen is niet echt ambitieus Plastic is de enige soort die overal overleeft Met daddy issue naar de zon