Jeroen de Boer
01 december 2025, 07:19

Nieuwsupdate: Tuinders in de knel met groene CO2 en onderzoek naar plastic dat op commando afbreekbaar is

Nederlandse tuinders dachten een alternatief te hebben voor CO2 van de Rotterdamse industrie, maar lopen tegen juridische obstakels aan. Verder in het nieuws: woningen houden waarschijnlijk prioriteit bij netcongestie en onderzoekers ontwerpen bijzonder plastic dat gecontroleerd afbreekbaar is.

kassen tuinders CO2 gebruik heffing Kassen in de buurt van de haven van Rotterdam. | Credits: Getty Images

Tuinders lopen tegen juridische hobbels aan bij overstap naar ‘groene CO2’

Nederlandse tuinders zijn op zoek naar een alternatief voor CO2 uit de Rotterdamse haven die gebruikt wordt voor gewasgroei in de kassen. Met de komst van de opslagfaciliteit Porthos in lege gasvelden op de Noordzee gaat de Rotterdamse industrie daar CO2 opslaan. De tuinders dachten een alternatief te hebben met de afname van CO2 van afvalverbrander AVR, maar dat blijkt juridische problemen op te leveren, meldt het AD.

De CO2 van de afvalverbrander bestaat uit een mix van CO2 die wordt afgevangen bij de productie van groen gas uit biologische reststromen en fossiele CO2. Boekhoudkundig blijkt het niet mogelijk om alleen het niet-fossiele deel van deze CO2-stroom te reserveren voor de tuinders, waardoor CO2-heffingen dreigen die de sector op kosten jagen. Staatssecretaris Jean Rummenie van Landbouw wil in gesprek met Brussel om te kijken of er een oplossing gevonden kan worden.

Lees ook: Gedrag met hoge CO2-impact moeilijk te veranderen, maar Milieu Centraal ziet toch veel kansen

Minister verwacht dat woningbouw prioriteit houdt bij netcongestie

Netcongestie zorgt voor lange wachtrijen bij verzoeken voor toegang tot het stroomnet, waarbij vragen opduiken over voorrang voor bepaalde sectoren voor nieuwe aansluitingen. Markttoezichthouder ACM moet uiterlijk 1 januari 2026 een nieuw kader publiceren voor de zogenoemde prioritering, maar politici mengen zich nu al in de discussie.

Er zijn er onder meer zorgen over voldoende stroomaansluitingen voor nieuwbouwwoningen, zo blijkt uit Kamervragen van CDA-leider Henri Bontenbal en Tweede Kamer-lid Derk Boswijk van dezelfde partij. Demissionair minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei geeft desgevraagd aan te verwachten dat de woningbouw zijn voorrangspositie behoudt, omdat het een basisbehoefte betreft, meldt Solar Magazine. De vier grootste gemeenten waarschuwden eerder te vrezen dat de bouw van 160.000 nieuwe woningen zonder duidelijke afspraken in gevaar komt.

Lees ook: Netcongestie aanpakken: hoe Limburgse ondernemers samen een complete energiehub bouwden

Onderzoekers ontwerpen plastic dat op commando afbreekbaar is

Amerikaanse wetenschappers werken aan een nieuw soort plastics die – naar analogie van menselijke polymeren zoals dna en rna – aan het eind van hun levensduur op natuurlijke wijze ontbinden. Onderzoeker Yuwei Gu gebruikt hiervoor bepaalde eigenschappen van biologische polymeren, meldt Interesting Engineering.

Het bijzondere is dat de wetenschappers het proces kunnen controleren, zodat de plastics na een bepaalde periode van gebruik min of meer op commando bioafbreekbaar zijn. Hoewel het nog om laboratoriumproeven gaat, opent het eind november gepubliceerde onderzoek in theorie een geheel nieuw manier om het probleem van plastic zwerfafval aan te pakken.

Lees ook: Zo maak je van zaagsel plastic zolen voor de sneakers van Adidas: ‘Niet duurder dan fossiel’

Nederland mogelijk te optimistisch over opbrengst offshore windparken

Nederland wil de komende decennia een fors deel van zijn stroomvoorziening uit offshore windparken halen, maar mogelijk worden de opbrengsten te optimistisch ingeschat, schrijft Roy op ‘t Veld in zijn energienieuwsbrief op LinkedIn. Uit nieuw onderzoek van de TU Delft en DTU Wind Energy Systems blijkt dat de maximale opbrengt van windparken relatief sterk afneemt naarmate windmolens dichter op elkaar staan.

De theoretisch maximale opbrengst voor Nederlandse windparken op de Noordzee zou daardoor iets minder dan 35 procent bedragen, terwijl in huidige beleidsstudies wordt uitgegaan van ruim 50 procent rendement. Als de fors lagere inschatting van de onderzoekers enigszins correct blijkt, heeft dat grote gevolgen voor de bijdrage die offshore windparken kunnen leveren aan de energievoorziening van Nederland.

Lees ook: Drijvende zonneparken maken wind op zee weer winstgevend

Stijging CO2-emissies door ontbossing in Afrika doet balans kantelen

Wereldwijd is het tempo van de ontbossing in de wereld de afgelopen decennia gedaald, maar dat geldt niet voor alle regio’s. In Afrika is bijvoorbeeld sprake van sterke ontbossing in landen als de Democratische Republiek Congo, Tanzania en Angola.

Uit een nieuwe studie op basis van analyses van satellietbeelden blijkt dat er hierdoor een omslag heeft plaatsgevonden tussen de opname van CO2 door Afrikaanse bossen en de CO2-emissies als gevolg van het kappen en verbranden van hout. Per saldo zorgt het verdwijnen van Afrikaans bos inmiddels voor meer CO2-emissies vergeleken met de opname van CO2 door overblijvende bossen. Eerder dit jaar bleek uit een VN-rapport dat in Afrika en Zuid-Amerika de meeste ontbossing plaatsvindt, terwijl er in Azië en Europa per saldo bosareaal bijkomt.

Lees ook: Wereldwijd overtreft verlies bosgebied nog steeds de aangroei, maar in Europa en Azië gaat het beter

Ook in de media:

  • Belgische Boer klaagt TotalEnergies aan voor klimaatschade (BNR)
  • Prestigieuze business schools aangespoord om zelf CO2-reductie toe te passen waar ze onderwijs over geven (FT)
  • Geen gaswinning onder de Waddenzee: kabinet koopt NAM af voor € 40 miljoen (Volkskrant)
  • Australische onderzoekers: duurzaam beton uit afvalstroom van lithiummijnen biedt grote kansen (Interesting Engineering)
  • Stokoud Nederlandse oerbos kan door slim beheer nog ouder worden (Trouw)

Opmerkelijk: Wetenschappelijk jargon van klimaatpanel IPCC voedt klimaatscepsis

Gelijk hebben is iets anders dan gelijk krijgen. Dat geldt ook voor de doorwrochte rapportages van het VN-klimaatpanel IPCC, waarin wetenschappers overtuigend hebben aangetoond dat de mens een belangrijke rol heeft bij de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde sinds het midden van de negentiende eeuw.Klimaatwetenschappers maken gebruik van een heel arsenaal aan statistische analyses. De vertaling daarvan naar een boodschap over klimaatverandering en de mogelijke gevolgen voor een breder publiek, verloopt echter niet altijd even soepel.Mensen die toch al geneigd zijn om klimaatverandering serieus te nemen, storen zich doorgaans niet al te zeer aan typische 'climate speak'. Voor degenen die zich minder makkelijk laten overtuigen, kan het gebruik van jargon juist averechts werken.Uit nieuw onderzoek van psycholoog Marie Juanchich van de Britse universiteit van Exeter, gepubliceerd in Nature Climate Change, blijkt dat de manier waarop klimaatrisico's worden omschreven, veel kan uitmaken.Bij experimenten waaraan ruim vierduizend participanten deelnamen, bleek dat een negatieve aanduiding van kleinere risico's, makkelijk de indruk kan wekken dat iets onbeduidend en weinig relevant is. Dat biedt een voedingsbodem voor desinformatie. Opmerkelijk Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. de meest bijzondere vondsten.Kleine kans betekent niet dat een gebeurtenis geen grote gevolgen heeft Het onderzoek keek specifiek naar het gebruik van begrippen als 'unlikely' (onwaarschijnlijk) en 'the likelyhood is low' (een lage waarschijnlijkheid), als verbale aanduiding van een kans van minder dan 33 procent dat een fenomeen zich voordoet. Bijvoorbeeld als het gaat over een sterke stijging van de zeespiegel. Dergelijke aanduidingen worden heel makkelijk geïnterpreteerd als bewijs dat er twijfel of onenigheid bestaat over de vraag of überhaupt sprake is van een serieus te nemen risico.Het gevaar hierbij is dat mensen denken dat een gebeurtenis waarvan de kans relatief klein is dat die optreedt, geen grote gevolgen heeft, als die zich voordoet. Hier ligt bijvoorbeeld een duidelijke parallel met grote financiële crises: de mondiale kredietcrisis van 2008 was een relatief zeldzame gebeurtenis, maar toen die uitbrak, waren de gevolgen enorm.'Een kans van 20 procent op extreme stijging van de zeespiegel, of extreme overstromingen, is niet iets dat je als gemeenschap kunt negeren', geeft psycholoog Juanchich aan tegenover Phys.org.Uit het onderzoek blijkt ook dat een positieve omschrijving verschil kan maken in de perceptie. Als participanten aan het onderzoek bijvoorbeeld lazen 'er is een kleine kans dat', in plaats van 'het is onwaarschijnlijk dat' voor een kans van minder dan 33 procent, namen ze het bijbehorende risico serieuzer.  Juanchich raadt klimaatwetenschappers dan ook aan om in de externe communicatie goed na te denken over hoe ze omgaan met de taalkundige omschrijving van klimaatrisico's. Lees ook:Klimaatwetenschapper Heleen de Coninck: 'De herverkiezing van Trump is toch een soort psychologisch kantelpunt geweest' World Food Prize-winnaar Lawrence Haddad: 'Je kunt klimaat en gezondheid niet los van elkaar zien' Klimaatkantelpunten kosten duizenden miljarden euro's: 'Nu investeren in groene opties is veel goedkoper'