Sebastian Maks
05 maart 2025, 07:18

Nieuwsupdate: Raad van State hekelt Klimaatplan kabinet en Stedin roept op tot minder stroomverbruik

De Raad van State heeft zich uitgesproken over het Klimaatplan van het huidige kabinet. Het plan zou te weinig concrete maatregelen bevatten. Ook in het nieuws: Stedin vraagt consumenten om op piekuren minder stroom te gebruiken, Brussel verlengt de soepele aanpak van groene staatssteun, Albert Heijn loopt achter met eigen reductiedoelen en Vattenfall gebruikt oude windmolens bij de productie van ski’s.

Getty Images 2202110808 Windmolens vormen een groeiend afvalprobleem. Vattenfall gebruikt oude wieken daarom bij de productie van ski's. | Credits: Getty Images

Raad van State: klimaatbeleid van het kabinet is te vaag en mist concrete keuzes

De Raad van State heeft kritiek op het nieuwe Klimaatplan van de overheid, en waarschuwt dat het kabinet te weinig richtinggevende keuzes maakt. Hoewel het plan belangrijke thema’s zoals klimaatrechtvaardigheid, groene groei en gedragsverandering behandelt, blijven concrete maatregelen en een duidelijke beleidsagenda uit. De Raad is voorstander van een tussendoel voor CO2-reductie in 2040 en pleit voor meer voorspelbaarheid in beleid om onzekerheid bij burgers en bedrijven te voorkomen.

De Raad van State adviseert daarnaast om de klimaatminister meer macht te geven over andere ministeries, zodat klimaatmaatregelen niet afhangen van losse beleidskeuzes van Volkshuisvesting of Landbouw. Ook zou de premier een grotere rol kunnen spelen om de uitvoering te waarborgen. Ondertussen zoekt minister Sophie Hermans (Klimaat en Groene Groei) naar extra financiële middelen om de klimaatdoelen van 2030 te halen, maar haar plannen dreigen ondergesneeuwd te raken door politieke en economische onzekerheid.

Lees ook: Gemengde reacties op Klimaatplan overheid: ‘Goede elementen, maar weinig nieuwe maatregelen’

Stedin vraagt consumenten om stroomverbruik te beperken tijdens piekuren

Netbeheerder Stedin roept consumenten op om tussen 16.00 en 21.00 uur minder stroom te gebruiken, bijvoorbeeld door het laden van elektrische auto’s uit te stellen. Dit melden onder meer de Volkskrant
en het FD. De oproep moet voorkomen dat het overvolle stroomnet overbelast raakt, vooral in Zeeland. Tijdens de kerstvakantie zette Stedin al dieselgeneratoren in op Walcheren om stroomstoringen tijdens piekuren te vermijden, en ook met Pasen zullen extra aggregaten nodig zijn.

Ondanks een investering van meer dan een miljard euro in het stroomnet blijft de druk toenemen, waardoor storingen volgens Stedin in de toekomst waarschijnlijk vaker zullen voorkomen. “We halen alles uit de kast om iedereen van stroom te blijven voorzien,” zegt CEO Koen Bogers. “Ook als hiervoor de inzet nodig is van dieselaggregaten of gasgeneratoren.”

Verlenging EU-staatssteun voor groene technologieën

Brussel verlengt de soepele aanpak van staatssteun binnen de EU, waardoor lidstaten tot 2030 ruim baan krijgen om te investeren in groene technologieën. Volgens een conceptversie van de nieuwe richtlijnen, ingezien door de Financial Times, blijft staatssteun mogelijk voor projecten die bijdragen aan emissiereductie, zoals industriële verduurzaming en hernieuwbare energie. De subsidieplafonds liggen echter lager dan tijdens de coronapandemie en energiecrisis.

De versoepeling roept spanningen op tussen grote economieën (zoals Frankrijk en Duitsland) en kleinere lidstaten met minder financiële slagkracht. Critici vrezen dat de nieuwe regels een subsidiestrijd aanwakkeren en de interne markt onder druk zetten. Toch ziet de Europese Commissie staatssteun als noodzakelijk om de energietransitie te versnellen. “We leven in tijden van ongekende geopolitieke onrust, met enorme druk op onze industrie en concurrentiepositie,” aldus klimaatcommissaris Wopke Hoekstra.

Lees ook: Europese Clean Deal moet industrie uit het slop trekken: ‘Strategische autonomie kán samengaan met verduurzaming’

Albert Heijn loopt achter met eigen klimaatdoelen

Verschillende media schrijven dat Albert Heijn achterloopt met de eigen klimaatdoelen. De supermarktketen publiceerde haar duurzaamheidsverslag, met daarin een terugblik naar 2024 en een vooruitblik naar de toekomst. Zelf benadrukt Albert Heijn dat het bedrijf een B Corp-certificering binnen heeft weten te slepen en dat het assortiment gezonder en plantaardiger geworden is. Andere media, zoals de Volkskrant en Distrifood, melden dat AH moeite heeft om de indirecte uitstoot (scope 3) terug te brengen tot het eigen streefdoel. Het bedrijf streeft ernaar om in 2030 de emissies van zowel leveranciers als klanten met 45 procent te verlagen ten opzichte van 2018. Uit het duurzaamheidsrapport blijkt dat de uitstoot nu juist 17,3 procent hoger ligt.

Lees ook: Supermarkt Ekoplaza loopt voorop in eiwittransitie, Plus bungelt onderaan

Vattenfall verwerkt oude windmolenwieken in nieuwe ski’s

Leuk nieuws voor wintersportfanaten: misschien kun je binnenkort skiën op oude windmolenwieken. Energiebedrijf Vattenfall werkt namelijk samen met recyclingbedrijf Gjenkraft en skifabrikant EVI om de vezels uit oude windmolenwieken te gebruiken bij de productie van nieuwe ski’s. Het gaat om windmolens van het buiten bedrijf gestelde Nederlandse windpark Irene Vorrink. De ski’s kunnen op 8 en 9 maart getest worden door bezoekers van het WK slalom voor vrouwen in Zweden.

Windturbines die het einde van hun levensduur bereiken, vormen een groeiend afvalprobleem. Het gaat dan vooral om de wieken, gemaakt van composietmaterialen die lastig uit elkaar te halen zijn. In toenemende mate kijken bedrijven daarom naar manieren om windmolenwieken een tweede leven te geven.

Lees ook: Nieuwe wind langs oude molens: hoe Vattenfall zijn windparken circulair wil maken

Ook in de media:

  • Zijn vleesvervangers, behalve goed voor de planeet, ook goed voor je lichaam? (Trouw)
  • Vattenfall overweegt verkoop stadswarmteprojecten (FD)
  • Polestar kritisch op uitstel CO2-doelen: ‘Sommigen doen hun huiswerk’ (AutoWeek)

Nu nog vol bouwverkeer, maar straks is de Utrechtse wijk Merwede autovrij

Over Merwede wordt al lang gesproken. De toekomstige stadswijk verrijst tussen het Merwedekanaal en Park Transwijk. Gelegen in hartje Utrecht, op steenworp afstand van het centraal station. De nu nog lege vlakte biedt straks plek voor 6.000 woningen, parken, winkels, scholen en horeca. Opvallend is dat de wijk nul auto’s zal tellen. Nul auto’s “We bouwen hier de grootste autovrije wijk van Nederland.” Mirjam Schmüll, programmamanager van Merwede, wijst naar het nog onbewoonde terrein. “Dat betekent veel groen in de straten. We geven voorrang aan fietsers en voetgangers. De auto krijgt een goede plek op afstand, namelijk aan de rand van de wijk.” Net buiten Merwede komen parkeergarages te staan. De 1.200 parkeerplekken zijn bestemd voor privé-auto’s van bewoners, bestelbusjes en deelauto’s. Voor privé-parkeren wordt een hoog tarief in rekening gebracht. Om te voorkomen dat auto’s massaal in de aangrenzende wijken worden geparkeerd, voert de gemeente Utrecht daar betaald parkeren in. Schmüll: “Dankzij de gunstige ligging kunnen we Merwede autovrij maken. Dat is zeker niet voor alle locaties weggelegd. Een wijk zonder auto’s betekent dat je over vanzelfsprekende dingen moet nadenken. Hoe worden winkels straks bevoorraad? En hoe werkt het met het ontvangen van pakketjes? Zo komen er grote pakketwanden waar bewoners hun bestellingen op kunnen halen. Merwede is niet alleen een groene en innovatieve wijk, maar ook een van de best doordachte wijken.” Fiets, OV en deelvervoer Waar auto’s uit het straatbeeld verdwijnen, is extra plek voor voetgangers en fietsers. Er wordt flink geïnvesteerd in voetgangers- en fietspaden. Ook openbaar vervoer speelt een belangrijke rol. Directe busverbindingen richting Utrecht Centraal zijn er al, maar er wordt ook ingezet op een nieuwe tramverbinding tussen het station en Rijnenburg: de Merwedelijn. Een andere pijler is deelvervoer in de vorm van auto’s, e-bikes, bakfietsen en scooters waar de bewoners samen gebruik van maken. Om de deelmobiliteit in goede banen te leiden, richt de gemeente Utrecht samen met private partners Mobiliteitsbedrijf Merwede op. Op die manier is de gemeente eigenaar van de parkeergarages aan de rand van de wijk en zullen private partijen die exploiteren en de deelmobiliteit in de wijk vormgeven. Gasloos De gloednieuwe wijk wordt geheel gasloos. In een tijd van netcongestie is dat niet eenvoudig, erkent projectontwikkelaar Elies Koot. “Initieel was er niet genoeg vermogen beschikbaar om de wijk van stroom te voorzien. Omdat op te lossen, hebben we een groepscontract met Stedin gesloten. Het elektriciteitsverbruik wordt gemonitord op wijkniveau zodat we tijdens pieken en dalen kunnen sturen. Dankzij die collectieve aanpak hebben we toch een aansluiting gekregen. Ook zetten we in op energie-efficiënte. Alle woningen krijgen minimaal energielabel A+.” De buurt gaat gebruikmaken van zonnepanelen en buurtbatterijen waarin de opgewekte energie tijdelijk kan worden opgeslagen. De gebouwen worden verwarmd en gekoeld met collectieve warmte-koudeopslag dankzij water uit het aanliggende Merwedekanaal. Een andere maatregel is dat laadpalen tijdens piekmomenten automatisch niet op volle kracht zullen draaien. Groene bubbel Ondanks het duurzame karakter moet de stadsbuurt geen groene bubbel worden. “Er komt een mix aan woningen”, aldus Koot. “Die bestaat uit 30 procent sociale huur, 25 procent middenhuur en betaalbare koopwoningen en 45 procent huur- en koopwoningen in de vrije sector. Merwede moet een inclusieve wijk worden. Dat is een bewuste keuze en politiek erg belangrijk. Maar alleen een goede woonmix levert niet automatisch een diverse buurt op. Daarom hebben we met een gedragswetenschapper gekeken naar de manieren waarop mensen elkaar ontmoeten en welk type plekken daaraan bijdragen. We hopen dat de toekomstige bewoners van Merwede niet allemaal hun eigen woning ingaan en de buren niet tegenkomen. We willen een prettige en gezonde leefomgeving creëren waar mensen in contact staan met elkaar. Op die manier hebben we ook naar de wijk gekeken. Ik zou zeggen: kom vooral over vijf jaar nog eens terug. Dan kan ik hopelijk laten zien wat ik bedoel.”Veel groen en bovenal geen auto's in de toekomstige wijk Merwede.Lees ook: Aggregaat op zon, batterij en brandstofcel voorkomt stikstofuitstoot op bouwplaatsChangemaker Mirjam Schmüll opent deuren in de circulaire bouw: ‘Wanneer een weg doodloopt, ben ik altijd bezig met wat er wél kan’Kan de bouwsector zonder cement? ‘Als we willen, kunnen we er écht vanaf’