Jeroen de Boer
15 december 2025, 07:02

Nieuwsupdate: Forse stijging stroomverbruik datacenters en hoger aandeel gerecycled plastic in nieuwe auto's

Het stroomverbruik van Nederlands datacenters is in vier jaar tijd fors gestegen naar 5,1 terawattuur op jaarbasis. Verder in het nieuws: EU stelt verplichting in voor aandeel gerecycled plastic in nieuwe auto’s en rapport Wennink bevat weinig verrassingen voor energietransitie en stikstofdossier.

datacenters Nederland verbruik elektriciteit Het stroomverbruik van datacenters neemt sterk toe. | Credits: Gettyh Images / Ying Tang/NurPhoto

Stroomverbruik datacenters stijgt naar 5,1 terawattuur in Nederland

Datacenters eisen een groter deel van het elektriciteitsverbruik van Nederland op, zo blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In totaal gebruikten ongeveer 200 datacenters 5,1 terawattuur aan elektriciteit in 2024, ofwel 4,6 procent van het totale stroomverbruik van Nederland.

In 2021 bedroeg het aandeel van datacenters in het stroomverbruik nog 3,3 procent. Sinds dat jaar is het absolute elektriciteitsverbruik van datacenters met 37 procent gestegen. Vooral grotere faciliteiten slurpen veel stroom. Een groep van 45 datacenters is goed voor ongeveer 90 procent van de stroom die aan datacenters wordt geleverd.

Lees ook: AI-datacenters op terrein van Tata Steel zou gunstig zijn voor uitbreiding wind op zee

Nieuwe auto’s in EU moeten groter aandeel gerecycled plastic gebruiken

Het Europees Parlement en de Europese Raad hebben vrijdag overeenstemming bereikt over nieuwe voorschriften die het gebruik van gerecycled plastic bij de productie van nieuwe auto’s verhogen. Zodra de nieuwe regels in werking treden, moeten autofabrikanten binnen zes jaar minstens 15 procent gerecycled plastic gebruiken en binnen tien jaar 25 procent.

Minder positief voor de duurzaamheid van de autosector is dat de Europese fossiele autolobby een overwinning claimt bij het verzet tegen het voorgenomen EU-verbod op nieuwe auto’s met verbrandingmotoren vanaf 2035. In plaats van dat verbod zou er een reductiedoel van de CO2-uitstoot van auto’s met 90 procent gaan gelden. De vraag is wel wat dit uiteindelijk oplevert voor Duitse en Franse autofabrikanten, als ze door de aanhoudende focus op verbrandingsmotoren de strijd om dominantie bij elektrische auto’s verliezen van Chinese concurrenten. Uit een afgelopen week gepubliceerd onderzoek van leasemaatschappij Arval blijkt dat het qua kosten voor autogebruikers sowieso steeds interessanter wordt om voor elektrisch te kiezen.

Lees ook:  Sander Pleij (Ayvens Nederland): ‘Geen reden meer om niet elektrisch te rijden’

Rapport Wennink weinig verrassend op gebied van duurzaamheid

Het vrijdag gepubliceerde rapport van voormalig ASML-topman Peter Wennink voor versterking van de Nederlandse innovatie- en concurrentiekracht raakt op drie punten aan de verduurzaming van de economie: de aanpak van de stikstofcrisis, de energietransitie en de verduurzaming van de industrie. Opvallend genoeg biedt Wennink op deze dossiers nauwelijks nieuwe inzichten. Het rapport constateert vooral dát knelpunten aangepakt moeten worden, maar biedt geen opzienbarende, nieuwe handvatten over hoe dat moet gebeuren.

Stikstof? ‘Volg de visie van het Rapport Remkes uit 2022, adviseert Wennink. Energietransitie? Los netcongestie op met investeringen in het stroomnet en slimmer gebruik van energie, en voer zogenoemde contracts-for-difference in om de ontwikkeling van duurzame energie zoals wind op zee te stimuleren. Verduurzaming van de industrie? Verlaag de elektriciteitsprijzen voor grootverbruikers, ontwikkel een Nationaal Energieplan en biedt voor Nederland strategisch belangrijke sectoren toekomstperspectief. De politieke hamvraag blijft intussen hoe een nieuw kabinet aanbevelingen concreet gaat invullen.

Lees ook: We kúnnen van het stikstofslot, de vraag is of de politiek het wil

Nieuwe indeling bij voorrang voor aanvragen nieuwe netaansluiting

Markttoezichthouder ACM heeft vrijdag een nieuw prioriteringskader gepubliceerd, dat regelt welke partijen voorrang krijgen bij toegang op het stroomnet. Deze regeling wordt medio 2026 van kracht. Er zijn daarbij drie voorrangscategorieën. Congestieverzachting: projecten die direct zorgen voor ruimte op het elektriciteitsnet. Veiligheid: essentiële projecten zoals ziekenhuizen, noodhulpdiensten, defensie en politie. Basisbehoeften: projecten die voorzien in maatschappelijke basisvoorzieningen zoals woningbouw en onderwijs.

Gelet op het grote tekort aan woningen, geldt de voorrang voor alle typen woningen: van grootschalige woningbouwprojecten en gedeelde huisvesting (asielzoekerscentra, zorg, opvang, arbeidsmigranten), tot individuele verzwaringen voor woonhuizen.

Lees ook: Netcongestie aanpakken: hoe Limburgse ondernemers samen een complete energiehub bouwden

Ultradunne isolatielaag kan warmteverlies via ramen tegenhouden

Onderzoekers van de Amerikaanse universiteit van Colorado Boulder hebben een ultradun isolatiemateriaal ontwikkeld dat als transparante laag op ramen kan worden geplaatst. Daarmee kan het warmteverlies van gebouwen fors worden beperkt, zo meldt TW. Uit een studie die is gepubliceerd in het vakblad Science blijkt dat de Mesoporous Optically Clear Heat Insulator bestaat uit een siliconengel die lucht vangt in een netwerk van poriën, dat warmtegeleiding vrijwel helemaal tegenhoudt. Bijzonder is dat hierbij een hoge transparantie is behouden, zodat het materiaal geschikt is voor toepassing op raamoppervlakken.

Lees ook: Opmerkelijk: Speciale gevel voor gebouwen filtert stikstof uit de lucht

Ook in de media:

  • Hoe een bedrijventerrein in Tiel zelfvoorzienend werd met elektriciteit (Volkskrant)
  • Rabobank en FMO steunen bank in Paraguay die in verband wordt gebracht met financieren ontbossing (FD)
  • Op de beurs doen clean techaandelen het wereldwijd fors beter dan de oliesector in 2025 (Bloomberg)
  • Amsterdam wil € 4 miljoen uittrekken voor aanleg waterstofnetwerk in de haven (Gemeente Amsterdam)
  • Nederland blijft koploper in EU met meeste zonne-energie per inwoner (Solar Magazine)
  • Eerste klimaatmigranten van zinkend eiland Tuvalu arriveren in Australië (Reuters)
  • Anti-vegetarische landbouwlobby ‘veggie burger’ loopt vast in Brussel (Politico)
  • De sporen van Shell in het universitaire onderwijs (Trouw)
  • Lagere kosten batterij-opslag vergroten concurrentiekracht van zonne-energie (Ember)

Financiering ophalen als foodscaleup is niet makkelijk: deze lessen helpen

How to dodge the next Valley of Death? De naam van het panel op een bijeenkomst van het platform Plant FWD begin deze maand, is niet al te optimistisch. Iedereen in de zaal weet: duurzame ondernemers in food hebben het niet makkelijk.Toch is het vleesvervanger-ontwikkelaar Rival Foods en plantaardig eiwitbrouwer The Protein Brewery recent gelukt om vers groeigeld op te halen. Beide scaleups hebben net hun Series B-financieringsronde achter de rug. Rival Foods sleepte in juni 10 miljoen euro binnen; The Protein Brewery rondde in september een financieringsronde van liefst 30 miljoen euro af.Oprichter en ceo Birgit Dekkers van Rival Foods en financieel directeur Jan Hendrik van Gilst van The Protein Brewery delen hun ervaringen. Financiering ophalen om als foodscaleup te groeien Dekkers en Van Gilst zijn het erover eens: financiering ophalen kost heel veel tijd en zorgt voor flink wat stress. 'Achteraf valt het altijd wel mee. Maar het proces van financiering ophalen zelf is slopend', weet Dekkers. Grijnzend: 'Het heeft me een paar jaar van mijn leven gekost. Ik had wel wat vaker tegen mezelf mogen zeggen: het is niet het einde van de wereld als het niet lukt.'De ceo zegt dat ze 'vooral veel gepraat' heeft. 'We hadden een enorme lijst met potentiële investeerders. De meeste heel ongeduldig. Ik ben ook ongeduldig, maar ja, iets nieuws opzetten kost nu eenmaal tijd.''Je krijgt veel kritische vragen. Dat is soms pijnlijk confronterend', blikt ze terug. 'Bijvoorbeeld als investeerders vroegen waarom we nog weinig commerciële resultaten konden laten zien. Daar hadden we die funding nu juist voor nodig. Soms wilde ik zeggen: kom nou eens uit die Excel en in de echte wereld. Kijk hoe goed ons product is. Hoe lekker mensen het vinden.' Begrafenissfeer en toch weer opkrabbelen Van Gilst noemt een moment uit de recente investeringsronde zelfs 'het dieptepunt van zijn carrière'. Hij vertelt: 'We hadden ruim tachtig pitches gedaan. Veruit de meeste werden afgewezen; er bleven er slechts een paar over. Zij wilden uiteindelijk wel investeren.''Op 10 april zouden we het contract ondertekenen. Een week eerder kreeg ik een berichtje dat het niet doorging. Eén van de investeerders had zich teruggetrokken. Een slechte grap, dacht ik. 1 april.'Maar het bleek echt zo te zijn. Eén investeerder kreeg toch twijfels, met het risico dat anderen ook gingen aarzelen. 'Toen ik de volgende dag op kantoor kwam, hing er echt een begrafenissfeer. Eigenlijk vielen we ín de valley of death. Maar het is gelukt om daar weer uit te klimmen. De nieuwe investeerders Invest-NL en de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) zijn echt onze redding geweest, samen met de bestaande investeerders.'Hoe ga je als ondernemer door zo'n periode heen? Van Gilst: 'Het is fijn om erover te praten, maar de afweging met wie je dat doet, is moeilijk. We hebben het bijvoorbeeld pas aan alle medewerkers verteld, toen we meer zekerheid hadden.'Daar is Dekkers het mee eens. 'Hoe transparant kun je zijn? Er zijn toch medewerkers afhankelijk van je, die misschien ook wel een gezin onderhouden.' Proeverijen kunnen ook investeerders overtuigen Uiteindelijk heeft Van Gilst veel van de periode geleerd, vertelt hij. 'Eén geïnteresseerde vroeg bijvoorbeeld: wie is jullie superfan? Het is goed om over zulke vragen na te denken.' Hij tipt ook om met andere start- en scaleups te praten om ervaringen te delen. 'En organiseer tastings voor potentiële investeerders. Die overtuigen het meest. We zijn heel blij met een nieuwe richtlijn die proeverijen met nieuwe producten mogelijk maakt, ook als die nog niet zijn goedgekeurd voor de Europese markt.'Recent kreeg The Protein Brewery goed nieuws: hun schimmeleiwit 'Fermotein' is goedgekeurd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid. Dat is een belangrijke stap op weg naar goedkeuring voor de EU-markt, legt Van Gilst uit.Is het bedrijf al klaar voor een Series C-ronde? Van Gilst: 'Er is altijd groeigeld nodig, zeker als we een grote fabriek willen bouwen. We kijken zeker naar Series C. Het ligt er een beetje aan hoe andere bronnen van financiering zich ontwikkelen. Subsidies zijn voor ons bijvoorbeeld ook een optie.' Lees ook:Plant Protein Forward versterkt ketens plantaardige eiwitten van eigen bodem: 'Edamame-teelt is vertienvoudigd' Frank Giezen (Ojah) stuurt plantaardige kip de wereld over: vleesvervangers uit de extruder Changemaker Corjan van den Berg (Revyve): 'Als je het voedselsysteem efficiënter wilt maken, moet het dier eruit'