Donovan van Heuven
26 februari 2025, 06:46

Nieuwsupdate: Europa geeft eigen industrie voorrang bij groene investeringen en Delftse startup CarbonX ontvangt Europese miljoenen

De Europese Commissie wil met nieuwe staatssteunregels en aanbestedingsvoorrang de eigen industrie versterken en de klimaatdoelen versnellen. Ook in het nieuws: CarbonX ontvangt Europese miljoenen, statiegelddoel onhaalbaar, Delftse studenten ontwikkelen auto met brandstofflexibele gasturbine, BP staakt plannen vermindering olie- en gasproductie, groei elektrische autoverkoop en volgens tientallen Nederlandse wetenschappers hebben we het over de verkeerde crisis.

Europa geeft eigen industrie voorrang bij groene investeringen Europa geeft eigen industrie voorrang bij groene investeringen. | Credits: Getty Images

Europa geeft eigen industrie voorrang bij groene investeringen

De Europese Commissie wil met nieuwe staatssteunregels en aanbestedingsvoorrang de eigen industrie versterken en de klimaatdoelen versnellen, meldt Trouw. Volgens uitgelekte plannen voor de Clean Industrial Deal moeten Europese bedrijven zoals Tata Steel makkelijker steun krijgen voor verduurzaming. Door Europese producten voorrang te geven bij overheidsopdrachten en staatssteun soepeler toe te kennen, wil Brussel de concurrentie met China en de VS aangaan. Dit moet investeerders meer zekerheid bieden.

D66-Europarlementariër Brigitte van den Berg noemt dit een belangrijke stap: “Zo kunnen bedrijven hun groene investeringen terugverdienen.” Tegelijkertijd blijven hoge energieprijzen een zorgpunt, waardoor de strategische positie van Europa onder druk staat.

Stikstofcrisis? We hebben het over de verkeerde crisis, stellen 39 Nederlandse wetenschappers

De focus in Nederland ligt te veel op stikstofbestrijding, terwijl de achteruitgang van natuurgebieden, waterkwaliteit en biodiversiteit de kern van het probleem vormt. Dat schrijft Hens Runhaar, hoogleraar Beleid en sturing voor duurzame voedselsystemen aan de Universiteit Utrecht, in de Volkskrant. We moeten het volgens de wetenschapper meer hebben over natuurherstel, mét de boer als oplossing in plaats van het probleem.

Laat de kortetermijn, stikstofgerichte aanpak los en ontwikkel een integrale langetermijnstrategie voor de landbouw waarin alle uitdagingen samenkomen, adviseert hij. Leg ook vast welk type landbouw waar mogelijk is, met een focus op natuur-inclusieve zones rond natuurgebieden en op kritieke grondsoorten, ondersteund door een nieuwe planologische functie voor ‘landschapsgrond’.

En introduceer een nieuw verdienmodel dat boeren langdurig beloont voor maatschappelijke diensten zoals biodiversiteit, waterkwaliteit en koolstofopslag, bovenop de extra financiering voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Het opiniestuk wordt onderschreven door 39 wetenschappers.

Delftse studenten ontwikkelen auto met brandstofflexibele gasturbine

Studenten van de Technische Universiteit Delft hebben een belangrijke stap gezet in de ontwikkeling van een auto die op meerdere duurzame brandstoffen kan rijden. Het Eco-Runner Team Delft presenteerde dinsdag het ontwerp van de Eco-Runner XV, een voertuig met een innovatieve gasturbine die zowel op waterstof als groene koolwaterstoffen functioneert.

De Eco-Runner XV is uitgerust met een aangepaste gasturbine, een technologie die normaal gesproken wordt gebruikt in vliegtuigen en energiecentrales. Het team heeft de turbine geschikt gemaakt voor gebruik in auto’s, met als doel de afhankelijkheid van één energiebron te doorbreken. De motor kan schakelen tussen verschillende duurzame brandstoffen en zelfs mengsels verwerken, wat de flexibiliteit en inzetbaarheid van de technologie vergroot. Bart de Waart, teammanager van Eco-Runner stelt dat flexibiliteit in brandstofgebruik cruciaal is voor de energietransitie “Waterstof en elektriciteit zijn niet overal de beste oplossing. Voor zwaar transport, scheepvaart en luchtvaart is een brandstofflexibele technologie veelbelovender.”

Statiegelddoel ook in 2024 niet gehaald, innameplicht noodzaak

Het doel om 90 procent van de gebruikte flesjes en blikjes in te zamelen is vorig jaar opnieuw niet gehaald. In 2024 lag het percentage op 77 procent voor plastic flessen en 84 procent voor blikjes. Stichting Verpact, die het statiegeldsysteem beheert, waarschuwt dat zonder een wettelijke innameplicht bij meer verkooppunten de doelstelling onhaalbaar blijft.

Verpact pleit ervoor om grotere verkooppunten, zoals stadions en concertzalen, te verplichten statiegeldverpakkingen terug te nemen. Staatssecretaris Chris Jansen overweegt dit al. Zo moeten er voor 2027 meer dan vijfduizend nieuwe inleverpunten zijn bijgekomen. Anders volgt een dwangsom van maximaal 135 miljoen euro.Een evaluatie van het statiegeldsysteem volgt binnen enkele maanden.

BP staakt plannen voor vermindering olie- en gasproductie

BP schrapt plannen om minder olie en gas te produceren, onder druk van activistische aandeelhouder Elliott Investment Management. Dit maakt het Britse oliebedrijf morgen bekend op de beleggersdag, waar ceo Murray Auchincloss een vernieuwde strategie presenteert, meldt Bloomberg.

BP investeerde fors in hernieuwbare energie, maar presteert minder goed dan concurrenten als ExxonMobil en Shell, dat eerder al groene activiteiten schrapte. Voormalig ceo Bernard Looney beloofde in 2020 een productievermindering van 40 procent tegen 2030, maar dit werd vorig jaar al bijgesteld naar 25 procent.

Lees ook: Aandeelhouders trekken oliegigant BP alle kanten op: wat is er aan de hand?

Elektrische autoverkoop stijgt met ruim een kwart in januari

Het aantal verkochte elektrische auto’s in Nederland is in januari met 28 procent gestegen ten opzichte van een jaar eerder. Volgens de Europese autobrancheorganisatie ACEA werden ruim 11.000 stekkerauto’s op kenteken gezet. Dit komt mogelijk doordat steeds meer bedrijven hun werknemers verplichten een elektrische leaseauto te nemen.

In heel Europa groeide de verkoop van elektrische auto’s met 34 procent, terwijl de totale autoverkoop in de EU juist met 3 procent daalde. Opvallend is dat Tesla het zwaar heeft: het marktaandeel halveerde bijna. Analisten vermoeden dat consumenten wachten op een nieuwe Model Y.

Delftse startup CarbonX ontvangt Europese miljoenen

De Delftse startup CarbonX heeft 2,5 miljoen euro aan subsidie van het Europese EIC Acceleratorprogramma ontvangen, plus een investering van 5 miljoen euro uit het EIC Fund. CarbonX levert een duurzamer alternatief voor grafiet, een belangrijke grondstof voor batterijen. Dat grafiet komt nu voornamelijk uit China. Het doel van oprichter Rutger van Raalten is een onafhankelijke Europese toeleveringsketen.

Het EIC programma is onderdeel van Horizon Europe, het overkoepelende programma van de Europese Commissie (EC) dat het concurrentievermogen van Europa wil vergroten door wetenschap en innovatie te stimuleren.

Lees ook: Changemaker Rutger van Raalten (CarbonX): ‘We kunnen lokaal leveren tegen vergelijkbare prijzen als grafiet uit China’

Shell: gas blijft cruciaal voor overgang duurzame energie, maar tekort dreigt

Europa stevent af op een tekort aan vloeibaar aardgas (LNG) vanaf 2030, waarschuwt Shell in zijn nieuwste marktanalyse. Met afnemende gasvoorraden, het wegvallen van Russische leveringen en een groeiende vraag naar energie, blijft LNG een belangrijke schakel in de overgang naar duurzame energie. “Europa zal tot in de jaren 2030 lng nodig blijven hebben om zijn groeiende afhankelijkheid van hernieuwbare energiebronnen in de elektriciteitssector in balans te krijgen”, stelt Shell.

Volgens Shell zal de wereldwijde LNG-vraag tegen 2040 met 60 procent stijgen, vooral door de groei van Aziatische economieën. Voor Europa betekent dit dat gas nog jarenlang nodig is om de afhankelijkheid van kolen en olie af te bouwen en de stabiliteit van hernieuwbare energiebronnen te waarborgen.

Op langere termijn verwacht Shell dat bestaande gasinfrastructuur wordt ingezet voor duurzamere alternatieven, zoals bio-LNG en groene waterstof.

Ook in de media:

  • Kan de Clean Industrial Deal de-industrialisatie voorkomen? (Energeia)

Hoog tijd voor wat meer creatieve destructie in de energietransitie

Afgelopen december kocht ik een tweedehands elektrische auto. Ik moet zeggen: het rijdt fantastisch. Ik heb meteen besloten nooit meer terug te gaan naar een benzine-auto. De aanschafprijs viel mee, mede dankzij een overheidssubsidie van 2.000 euro en een goede inruildeal. Nu ben ik voor ‘slechts’ 7.500 euro de trotse eigenaar van een Peugeot e-208, bouwjaar 2020. De auto trekt lekker snel op en rijdt vooral heel erg soepel. Zijn er geen negatieve punten? Jawel. De batterij van 50 kilowattuur is volgens de fabrieksspecificaties goed voor een bereik van ruim 300 kilometer. Dat klopt van geen kant. Laatst heb ik tijdens een ritje van 185 kilometer het laatste kwartier met samengeknepen billen afgelegd. Maar ik heb het gehaald. Het ligt aan het koude weer, zeggen ervaringsdeskundigen, dan daalt het bereik van de accu. Dat zal wel, maar ik vind een range van circa 200 kilometer te weinig als er meer dan 300 kilometer wordt beloofd. In mei rij ik naar Italië. Ik ben benieuwd hoe vaak ik moet laden onderweg. De prijs van het opladen van de accu viel me eerlijk gezegd ook wat tegen. Een ritje van een uur en 20 minuten van Amstelveen (waar ik woon) naar de TU Eindhoven (voor werk) is circa 120 kilometer. Mijn auto verbruikt tijdens die rit ongeveer 25 kilowattuur. Bij een openbare laadpaal op de TU/e-campus of bij mij in de wijk betaal ik 62 of 74 eurocent per kilowattuur. Een enkeltje Eindhoven kost me dus 15 tot 19 euro. Toegegeven, het Openbaar Vervoer is duurder (26,72 euro volgens de NS-website) en duurt langer (ruim 2 uur), maar ik had verwacht dat elektrisch rijden goedkoper zou zijn. Het zijn precies de argumenten om géén elektrische auto te nemen: duur in aanschaf en niet praktisch in gebruik, want het bereik is te beperkt. Elektrische auto’s die wel een groot bereik hebben, zijn heel helemaal duur. Kortom: elektrisch rijden is een speeltje voor de groene elite! Vernieuwing omarmen Het zette me aan het denken over innovatie en vooruitgang. Wanneer klampen mensen zich vast aan het oude? Wanneer omarmen ze vernieuwing? Als ik naar mezelf kijk kan ik zeggen dat mijn elektrische Peugeot klimaatvriendelijker en comfortabeler is dan een benzine-auto. Pas als de voordelen evident zwaarder wegen dan de nadelen, dán kiezen mensen voor vernieuwing. Elektrisch rijden zit al behoorlijk in de lift, maar als de prijs en het bereik gunstiger zouden zijn, dan zou de elektrificatie van het wagenpark nog een stuk sneller gaan. Ik ben een fan van de theorie van ‘creatieve destructie’ van de Oostenrijkse econoom Joseph Schumpeter. Hij omschreef creatieve destructie als een proces van voortdurende innovatie, waarbij succesvolle toepassingen van nieuwe technieken de oude vernietigen. Innovatie is een nooit eindigend proces van opkomst en ondergang van technologieën. Ik bekijk klimaatbeleid en de energietransitie graag door de bril van creatieve destructie. Want vernieuwen is in mijn ogen meer dan vergroenen. Als CO2-reductie het enige doel is, dan loopt de energietransitie snel vast in een ingewikkeld en moreel debat met een groeiende politieke en maatschappelijke groep die eerder minder in plaats van meer aandacht wil voor klimaatbeleid. Creatieve destructie Effectief klimaatbeleid is gebaat bij creatieve destructie van de fossiele wereld. Daarvoor zijn technologieën en producten nodig die niet alleen groener en duurzamer zijn, maar ook beter, comfortabeler, mooier en/of goedkoper. Als ik groene ondernemer was, dan zou ik me niet alleen richten op de duurzaamheid van mijn producten, maar ook op het gebruiksgemak, de prijs en het design. Volgens de app van mijn laadpas heb ik in de eerste twee maanden tijd 325 kilo CO2-uitstoot vermeden met mijn elektrische Peugeot. Dat is goed nieuws voor het klimaat. Maar als ik eerlijk ben, is het vooral de rij-ervaring waar ik blij van word. En als ik in mei Italië weet te halen, dan zeur ik ook niet meer over het bereik!Roy op het Veld is freelance journalist, spreker en dagvoorzitter. Hij is gespecialiseerd in energie, economie en klimaat.Meer columns: De energietransitie gaat niet meer over windmolens en zonnepanelenDuurzame bedrijven worden kapot onderhandeld, geef ze wat meer ruimteIn 2024 trok het kabinet de handrem aan, in 2025 moet die eraf