Jeroen de Boer
05 november 2025, 06:51

Nieuwsupdate: EU zet achterdeurtje open bij deal emissiereductie in 2040 en Australiërs krijgen 3 uur per dag gratis zonnestroom

De landen van de Europese Unie hebben volgens diverse media een akkoord bereikt over het doel voor emissiereducties in 2040. Verder in het nieuws: Wereld niet op koers voor beperken opwarming aarde en Australiërs krijgen 3 uur per dag gratis zonnestroom.

EU klimaatdoelen emissiereductie 2040 Hoekstra Minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans (links) bij een vergadering over de Europese klimaatdoelen voor 2040. | Credits: Getty Images

EU zet achterdeurtje open bij deal over emissiereductie in 2040

Europese landen zijn het eens geworden over de doelstelling voor emissiereducties in 2040, zo melden diverse media. Het akkoord wordt woensdag in de loop van de dag aangekondigd. De door Eurocommissaris Wopke Hoekstra voorgestelde reductie van 90 procent vergeleken met 1990 blijft staan, maar landen krijgen ruimere mogelijkheden om compenserende emissiecertificaten te kopen buiten de EU zelf. In totaal 5 procent van de uitstoot van broeikasgassen mag zo afgedekt worden, waarbij landen al vanaf 2031 deals mogen sluiten voor compensatieprojecten buiten Europa. Verder zal volgens de concepttekst een nieuwe CO2-taks voor motorbrandstoffen en de gebouwde omgeving met een jaar worden uitgesteld, waardoor het zogenoemde ETS II-systeem pas in 2028 in werking treedt.

Lees ook: 3 dingen die je moet weten over de sjoemelroute van Hoekstra voor CO2-reductie van de EU in 2040

Amsterdam maakt afspraken met grote uitstoters over emissiereductie

De gemeente Amsterdam heeft met acht van de tien grootste uitstoters van broeikasgassen in de stad afspraken gemaakt over emissiereducties, meldt AT5. Daar zitten onder meer energiebedrijf Vattenfall, sojabedrijf Bunge en het Universitair Medisch Centrum bij. Onderdeel van de verduurzamingsplannen is de aanleg van een stoom- en waterstofnet in het havengebied van Amsterdam. Hiermee zou 434.000 ton CO2-uitstoot op jaarbasis kunnen worden bespaard, ongeveer een derde van de totale uitstoot van tien grootste emittenten. De gemeente Amsterdam zoekt nog wel steun van het Rijk voor de plannen.

Lees ook: Bomen in Amsterdamse straten zitten bomvol goede schimmels

Wereld niet op koers om opwarming aarde onder 2 graden te houden

Het lijkt de wereld niet te lukken de doelen van het Parijsakkoord te halen. De verwachte wereldwijde temperatuurstijging tegen 2100 is nu 2,3 tot 2,5 graden Celsius, vergeleken met de tweede helft van de negentiende eeuw. Daarmee blijft de wereld ver verwijderd van de doelstelling om de opwarming te beperken tot 1,5 graad. De resultaten worden jaarlijks door het milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) gepresenteerd in het Emission Gap Report. UNEP benadrukt dat elke fractie van een graad minder opwarming de uiteindelijke klimaatschade en gezondheidsrisico’s als gevolg van klimaatverandering vermindert.

Lees ook: Wereldwijde emissies dalen te traag: ‘Ook Europa had ambitieuzer kunnen zijn’

Opmars decentrale oplossingen voor stroom en warmte voor industrie

De problemen met netcongestie scheppen grote uitdagingen voor industriële bedrijven die willen verduurzamen. Tegelijk bloeien innovatieve bedrijven op, met oplossingen die de belasting van het stroomnet beperken. Zo lanceerde Zepp.solutions dinsdag een nieuwe serie generatoren die stroom opwekken op basis van waterstof in plaats van diesel. De offgrid-installaties ter grootte van een container hebben een continu vermogen van 600 kilowatt en een piekvermogen van 1 megawatt.

Een andere oplossing richt zich op verduurzaming van de warmtevraag van de industrie. Het bedrijf Suncom maakt daarvoor gebruik van warmtebatterijen. Die zetten groene stroom om in warmte voor industrieel gebruik op momenten dat het aanbod van hernieuwbare energie hoog is. Hiervoor heeft Suncom drie nieuwe klanten aangehaakt: een snoepfabrikant, een brouwerij en een chemiebedrijf.

Lees ook: 6 manieren waarop decentrale oplossingen netcongestie helpen oplossen

Australië geeft burgers 3 uur per dag gratis zonnestroom

Wat doe je als er overdag een overschot is aan stroom van zonnepanelen? Veel landen worstelen met die vraag. In Australië gaat de regering in drie staten vanaf medio 2026 een proef doen met gratis zonnestroom. Huishoudens hoeven midden op de dag drie uur lang niets te betalen voor elektriciteit, ook als ze zelf geen zonnepanelen bezitten, meldt Interesting Engineering. De hoop is dat dit burgers aanspoort om meer stroom te gebruiken tijdens het piekaanbod van zonne-energie om problemen met netcongestie op te vangen.

Lees ook: Weggegooide wind- en zonne-energie groeit harder dan opgewekte groene stroom: dringend meer opslag nodig

Ook in de media:

  • Google start project voor AI-datacenters in de ruimte die werken op zonne-energie (Interesting Engineering)
  • Boeren gebruiken transitiefonds Rabobank vooral voor aankoop grond (NRC)
  • Energietransitiebedrijf Winst uit je woning failliet (Nu.nl)
  • Utrechtse oceanograaf onderzoekt exotisch plan om Warme Golfstroom te redden (Trouw)
  • Minder nieuwe woningen via transformatie kantoren en winkels in 2024 (CBS)
  • Wereld krijgt te maken met fors overschot van olie en lagere prijzen in 2026 (Wereldbank)
  • Luxe leasefiets van de baas in trek: kost werknemer € 60 tot € 70 per maand (AD)
  • Startup Skytree start met afvangtechnologie voor CO2 in Nieuw-Zeeland (Skytree)
  • Universiteit van Twente sluit proefdierenlab vanwege bezuinigingen (NOS)

Wereldwijde emissies dalen te traag: 'Ook Europa had ambitieuzer kunnen zijn'

De resultaten worden jaarlijks door het milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) gepresenteerd in het Emission Gap Report. De titel van het rapport dit jaar is veelzeggend: Off Target.Het rapport gaat uit van zestig partijen die zogeheten nationally determined contributions (NDCs) indienden of aankondigden dat binnenkort te doen. In een NDC staan de aangescherpte plannen van landen om hun uitstoot tot 2035 te reduceren. De zestig indieners zijn gezamenlijk goed voor 63 procent van de mondiale emissies.De Europese Unie als geheel kondigde ook een NDC aan. Als al deze plannen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd blijft de opwarming van de aarde in 2100 beperkt tot 2,3 tot 2,5 graden. Vorig jaar lag die verwachting nog op 2,6 tot 2,8 graden. Vertrek VS uit Klimaatakkoord Dat lijkt een verbetering, maar UNEP nuanceert de resultaten. Een deel van de winst wordt veroorzaakt door rekenmethoden die het afgelopen jaar accurater zijn geworden. Daarnaast zal met de aanstaande uittreding van de VS uit het Parijsakkoord 0,1 graad teniet worden gedaan. Dat betekent dat de aangescherpte NDCs onder aan de streep nauwelijks effect hebben gehad. Het doel van 1,5 graad en zelfs van 2 graden opwarming komt daarmee nauwelijks verder in zicht.Om nog zicht te hebben op een beperkte opwarming tot 2 graden moet de uitstoot in de 2035 35 procent lager zijn dan in 2019. Voor 1,5 graad is een reductie van 55 procent nodig. Met alle plannen die er nu liggen wordt de wereldwijde uitstoot in 2035 maximaal 15 procent lager dan in 2019. Na de definitieve uitstap van de VS uit het Parijsakkoord behaalt de wereld nog slechts een uitstootreductie van maximaal 11 procent. Minder ambitieus dan gepland Al met al stemmen de resultaten niet optimistisch. ‘Van een aantal landen hadden we hogere ambities verwacht’, zegt Michel den Elzen, onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en één van de hoofdauteurs van het Emission Gap Report. ‘De NDCs van een land als China zijn minder ambitieus dan verwacht. Maar ook de EU had meer ambitie kunnen tonen.’‘Wel positief is dat er recent ook nog nieuwe NDCs zijn aangekondigd, onder meer van Zuid-Afrika en Indonesië. Maar alles bezien hadden we er meer van verwacht. De emissiekloof blijft groot.’Volgens de onderzoekers van UNEP is de kans groot dat we nog dit decennium de grens van 1,5 graad zullen overschrijden. Emissiereducties die snel doorgevoerd kunnen worden, kunnen deze overschrijding vertragen, maar niet voorkomen. Daarom is het zaak om de overschrijding zo kort mogelijk te laten duren, zodat de temperatuur uiteindelijk weer kan zakken naar de grens van 1,5 graad tegen 2100. Kans op kantelpunten groter UNEP benadrukt dat elke fractie van een graad minder opwarming de uiteindelijke klimaatschade en gezondheidsrisico’s als gevolg van klimaatverandering vermindert. Ook verkleint dat de kans op zogeheten kantelpunten, waarbij bepaalde natuurfenomenen onomkeerbaar worden.Uit het onlangs verschenen Global Tipping Points Report 2025 blijkt bijvoorbeeld dat er bij een opwarmingsniveau van rond de 2,5 graden Celsius een serieuze kans is op het gedeeltelijk wegvallen van de warme Golfstroom in noordelijke delen van de Atlantische Oceaan, met verregaande gevolgen voor de landbouw en zeespiegelstijging. Lees ook:Dit zijn 7 lichtpuntjes bij het 10-jarig bestaan van de Klimaatakkoorden van Parijs - met een kanttekening Klimaatverandering aanpakken? ‘Puur gokken op innovatie is gevaarlijk, je kunt energieconsumptie niet negeren’ Klimaatkantelpunten kosten duizenden miljarden euro’s: ‘Nu investeren in groene opties is veel goedkoper’