Jeroen de Boer
30 oktober 2025, 07:19

Nieuwsupdate: D66 wil meest extra uitgeven aan klimaat en elektrisch rijden ook schoner met deels fossiele stroom

De grote verkiezingsoverwinning van D66 betekent dat een partij die relatief veel wil investeren in klimaat en milieu, een hoofdrol krijgt in de formatie. Verder in het nieuws: Ook als elektrische auto’s deels op fossiele stroom rijden zijn ze minder milieubelastend en mondiaal gat van paar honderd miljard dollar voor klimaatadaptatie.

verkiezingen D66-leider Rob Jetten heeft een grote verkiezingsoverwinning geboekt op 29 oktober 2025. | Credits: Getty Images

Met opmars D66 wint partij die uitgaven aan klimaat meest wil verhogen

De grote verkiezingsoverwinning van D66 betekent dat de partij die het meest extra wil investeren in klimaat en milieu naar verwachting het voortouw kan nemen bij de formatie van een nieuw kabinet. Uit de doorrekening van het Centraal Planbureau van de verkiezingsprogramma’s bleek eerder dat D66 de komende jaren 5,2 miljard euro meer wil uitgeven aan klimaat en milieu, vergeleken met het huidige basisscenario. Van de partijen die waarschijnlijk meedingen om de macht stelt de VVD volgens het CPB 1,1 miljard euro extra beschikbaar voor vergroening, het CDA 0,9 miljard euro en GroenLinks-PvdA doet er 0,7 miljard euro bij. Opvallend is dat JA21, vaak genoemd voor een centrumrechtse coalitie, liefst 1,9 miljard euro wil bezuinigen op klimaatuitgaven.

Lees ook Verkiezingen: dit willen de partijen met klimaat en duurzaamheid

Elektrische auto schoner, ook als die deels fossiele stroom gebruikt

Elektrische auto’s zorgen tijdens de productie voor een iets hogere emissievoetafdruk dan auto’s met brandstofmotoren, mede door de speciale metalen van accu’s. Dit milieunadeel bij de productie wordt echter bij het gebruik binnen twee jaar al goed gemaakt. Dat blijkt uit een nieuwe, vergelijkende studie in de VS, waarover Phys.org schrijft. De auteurs gebruiken verschillende scenario’s voor onder meer de adoptie van elektrische auto’s in het wagenpark en de elektriciteitsmix. Opmerkelijk is dat elektrische auto’s zelfs als de gebruikte stroom voor de helft afkomstig is uit kolen en gas, per saldo veel minder CO2-uitstoot veroorzaken vergeleken met auto’s die op benzine of diesel rijden. Hoe meer het wagenpark elektrificeert, des te sterker zal ook de prikkel zijn om meer groene stroom te gebruiken, omdat stroom uit gas- en kolencentrales dan relatief inefficiënt is.

Lees ook: Bijtelling leaseauto’s omhoog: toch blijft elektrisch vaak voordeliger dan benzine

Gat van paar honderd miljard dollar voor klimaatadapatie arme landen

Arme landen zullen tegen 2035 naar schatting zo’n 310 miljard dollar per jaar nodig hebben om de kosten van klimaatadaptatie te dekken. De steun vanuit rijke landen hiervoor blijft vooralsnog mijlenver achter, zo blijkt uit een nieuw VN-rapport over de financiering van maatregelen om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. Zo lag de financieringsstroom vanuit welvarende landen in 2023 op 26 miljard dollar, terwijl er tijdens de klimaattop van Glasgow in 2021 toezeggingen zijn gedaan om in 2025 op minimaal 40 miljard dollar aan internationale publieke financiering te zitten.

Lees ook: Klimaatadaptief jack wordt vanzelf dunner als je gaat zweten

Haven Rotterdam omarmt natuurinclusief plan voor 2050

Het Havenbedrijf Rotterdam heeft woensdag een toekomstvisie gepubliceerd voor de komende vijfentwintig jaar om een natuurinclusieve haven te worden met oog voor biodiversiteit. Dit betekent dat de natuur in de haven zoveel mogelijk wordt behouden en beschermd. Zo moet er bij de kunstrand van de haven ruimte blijven voor kustvogels om te broeden, foerageren en veilig te rusten. Aangezien de invloed van de haven op de natuur verder reikt dan het havengebied zelf, richt de natuurvisie van de Rotterdamse haven zich op een gebied van 25 kilometer rondom de havens van Rotterdam en Dordrecht op land en 60 kilometer op zee.

Lees ook: Hoe effectiever bosbeheer kan helpen bij het bestrijden van branden

Draaiende torentjes met zonnepanelen halen hoger rendement

De Texaanse startup Janta Power heeft 5,5 miljoen dollar aan financiering opgehaald voor verdere uitbreiding van zijn innovatieve, draaiende torentjes met zonnepanelen. De verticale 3D-opstelling volgt de beweging van de zon gedurende de dag en mikt op een optimale blootstelling van zonnepanelen aan het zonlicht. Dit leidt volgens het bedrijf tot een efficiëntie van 32 procent, terwijl stationaire, kristallijne zonnepanelen gemiddeld op 22 procent uitkomen. De operationele kosten per kilowattuur liggen volgens het bedrijf op 5 dollarcent. Janta Power heeft pilots lopen voor zijn systeem bij enkele internationale vliegvelden, waaronder de luchthaven van München.

Lees ook: 5 van de meest opvallende duurzame innovaties op de Dutch Design Week van 2025

Ook in de media:

  • Wereldwijde capaciteit offshore windenergie verdrievoudigt tussen 2024 en 2030 naar 238 gigawatt (Ember)
  • Trump hekelt elektrisch lanceerplatform voor vliegdekschepen en pleit voor oude stoomkracht  (Interesting Engineering)
  • Ongelijkheid bij CO2-uitstoot rijkste en armste mensen in de wereld neemt toe (Oxfam Novib)
  • Mede-oprichter Ben Cohen van ijsmerk Ben & Jerry’s wil autonomie nog steeds terug (De Standaard)
  • Mondiale groei zonnepanelen zet door, omdat het economisch steeds aantrekkelijker wordt (FT)

Boeren die bouwmateriaal voor huizen telen krijgen miljoenen betaald in carbon credits

De aankoop geeft boeren die volgend jaar vezelgewassen voor biobased bouwen willen gaan telen een financiële garantie. ‘De regeling is bedoeld om de teelt van gevelgewassen te stimuleren. Door deze carbon credits nu op voorhand op te kopen proberen we de markt te ontwikkelen. Over twee tot zes jaar gaan we die carbon credits weer verkopen. Op die manier nemen wij het marktrisico’, stelde investment manager Sonja van der Eijk van het Nationaal Groenfonds tijdens het jaarlijkse congres van WeGrow, het platform voor biobased bouwen. Het fonds koopt de koolstofcertificaten namens het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), dat er 2,5 miljoen euro voor beschikbaar stelt. Eind november wordt de nieuwe aanbesteding geopend, al benadrukte Van der Eijk dat dit nog onder voorbehoud is van ministeriële goedkeuring. Eerste pilot een succes Het idee is simpel. Een boom, maar ook vezelgewassen zoals hennep, olifantsgras, vlas of stro, slaan tijdens de groei CO2 op. Als je die als bouwmateriaal gebruikt in een huis of ander gebouw, dan wordt die CO2 decennialang opgeslagen en vastgehouden. Daarmee verdwijnt CO2 uit de atmosfeer en wordt de opwarming van de aarde afgeremd.Overal ter wereld worden carbon credits voor CO2-reductie en -opslag verkocht, die bedrijven kunnen doorverkopen of verhandelen. Bijvoorbeeld via het Europese handelssysteem ETS. Eén certificaat staat voor één ton gereduceerde CO2-uitstoot. Voor de bouw en voor boeren die natuurlijke grondstoffen verbouwen is het fenomeen nieuw, al begon Ballast Nedam er al in 2023 een experiment mee.In de bouw heten ze officieel construction stored carbon credits. Eind 2024 startte het Nationaal Groenfonds de eerste aanbesteding voor dit soort certificaten binnen de Pilot Stimulering Vezelteelten, kort daarna gevolgd door een tweede inschrijfronde. Uit een evaluatie die het ministerie van LVVN daarna liet doen bleek dat met deze methode de aanplanting van vezelgewassen wordt gestimuleerd.In totaal schreven zich 82 bedrijven en telers in, die samen 1,2 miljoen euro aan koolstofcertificaten kregen uitgekeerd. Hiervoor verbouwden ze ruim 1.100 hectare aan natuurlijke grondstoffen voor de bouw. Op twee derde van de akkers werd hennep verbouwd, op de rest stro, olifantsgras, wilgen, mammoetgras, bamboe en Paulownia-bomen. Bouw verbruikt 60 procent van grondstoffen De bouwsector stoot 40 procent van alle CO2-uitstoot op aarde uit, met name door het gebruik van cement. Ook verbruikt de sector inmiddels 60 procent van alle grondstoffen. Bouwen met natuurlijke grondstoffen kan die CO2-uitstoot fors verlagen en het grondstoffengebruik terugdringen. Volgens de Nationale Aanpak Biobased Bouwen moet in 2030 30 procent van alle nieuwbouwwoningen met minimaal 30 procent aan biobased bouwmaterialen zijn gebouwd.Ook verwerkers bouwmateriaal kunnen meedoen De pilotfase voor het kopen van koolstofcertificaten is volgens Van der Eijck nu voorbij. Dit jaar kunnen niet alleen telers zich aanmelden, maar ook bedrijven en fabrieken die hun vezelgewassen verwerken tot bouwmateriaal. Per koolstofcertificaat kunnen zij tussen de 95 en 110 euro krijgen. De goedkoopste aanbieder wint de aanbesteding.Bij de telers gaat het om gewassen die ze in 2026 gaan verbouwen. De verwerkers kunnen certificaten verkopen voor bouwmaterialen die ze nog niet hebben geproduceerd en waarvoor ze nog geen machines hebben. Zij moeten een bedrijfs- en een financieringsplan indienen, op basis waarvan het fonds beslist. Volgens onderzoek van de Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB) telt Nederland binnen vier jaar negen fabrieken waar vezelgewassen worden verwerkt tot bouwmaterialen.De aanbesteding opent in november en sluit in januari, waarna de boeren eind die maand horen hoeveel certificaten ze mogen verkopen. Daarna willen ministerie en Groenfonds hier nog drie jaar mee doorgaan. ‘We kopen nu de credits voor gewassen die in 2026 in de grond gaan’, zegt Van der Eijk. ‘Het is de bedoeling dat we dit nog drie jaar herhalen. Daarna bekijkt het ministerie waar marktstimulering het hardst nodig is.’ Lees ook:Hoe boeren over vijf jaar 100.000 voetbalvelden aan bouwmateriaal voor woningen telen Certificaten voor CO2-opslag in woningen kunnen voor revolutie in de bouw zorgen Huis van de boer rukt op en is beter voor klimaat, zelfs als je CO2-opslag niet meerekent