Redacteur Maaike
Maaike Kooijman
02 juli 2025, 07:35

Nieuwsupdate: Brandbrief tegen afzwakking duurzaamheidsregels EU en Google zet in op kernfusie

Bijna tweehonderd Europese organisaties hebben in een brandbrief gewaarschuwd dat het verzwakken van duurzaamheidsregels van de EU de concurrentiekracht en groei kan schaden. Verder in het nieuws: Google sluit deal met kernfusiefabriek en winnaars Transition Awards bekend.

Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen. | Credits: Getty Images

Brandbrief tegen verzwakken duurzaamheidsregels EU

Bijna tweehonderd Europese organisaties, waaronder meer dan 150 bedrijven en investeerders, hebben dinsdag in een brandbrief gewaarschuwd dat het verzwakken van EU-duurzaamheidsregels de concurrentiekracht en groei kan schaden. Ze roepen EU-beleidsmakers op om de kern van het duurzaamheidskader te beschermen, terwijl het Europees Parlement wijzigingen overweegt aan het Omnibus I-voorstel van de Europese Commissie. De organisaties vinden onder meer dat bedrijven vanaf vijfhonderd werknemers onder de rapportageverplichtingen CSRD moeten vallen. Ondertekenaars zijn onder andere de bedrijven EDF, Signify, IKEA’s Ingka Group, Vattenfall, Nokia, Allianz en Triodos Bank.

Woensdag brengt de Europese Commissie ook een voorstel naar buiten voor CO2-reductiedoelen voor 2040, waarbij er politieke druk is om die serieus af te zwakken.

Lees ook: De Omnibuswetgeving is een sigaar uit eigen doos

Google sluit deal met kernfusiefabriek

Google wil in het volgende decennium 200 megawatt elektriciteit afnemen van een kernfusiefabriek, mits die echt operationeel kan functioneren. De fabriek van Commonwealth Fusion Systems in de Amerikaanse staat Virginia moet nog worden gebouwd. Het bedrijf hoopt dat de fabriek als eerste kernfusiecentrale wordt aangesloten op het net, meldt zakenkrant Financial Times. Google heeft ook flink in het bedrijf geïnvesteerd. Het grote voordeel van kernfusie is dat er, in tegenstelling tot het proces van kernsplitsing, geen langdurig radioactief afval als restproduct overblijft. Ook is kernfusie in principe een methode om energie te produceren waarbij geen broeikasgassen worden uitgestoten. Uitdaging is wel dat het nog niet is gelukt om commercieel rendabel stroom uit kernfusie te produceren, waarbij dat er meer energie wordt opgewekt dan verbruikt.

Lees ook: Kan kernfusie snel genoeg een oplossing bieden voor stijgende energievraag én klimaatdoelen? Dit moet je weten

Helft Nederlanders denkt nooit na over milieu-impact digitaal gedrag

Nederlanders maken zich zorgen om de CO2-uitstoot van auto’s en fabrieken, maar zien hun eigen streaming en dataopslag over het hoofd. Ruim 56 procent van de Nederlanders denkt nooit na over de milieu-impact van hun digitale gedrag, blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van iPhone-refubisher Swappie. Dat terwijl één mail gemiddeld al evenveel CO₂-uitstoot als een gloeilamp die zes minuten brandt, benadrukt het bedrijf. 24 procent van de ondervraagden zegt er wel rekening mee te houden; de rest is zich bewust van de impact, maar doet er niets mee.

Lees ook: Hoe maken we data duurzaam? Zonder megawatt geen megabit

Nederlandse industrie slaat alarm om energiekosten en klimaatregels

Industriebedrijven in de Rotterdamse haven trokken dinsdag letterlijk aan de (scheeps)bel om aandacht te vragen voor hun problemen. De hoge energiekosten en nationale klimaatregels zouden zorgen voor een ongelijk speelveld met de buurlanden, schrijft Trouw. Als de overheid niet met een integraal plan komt, dreigt de industrie ten onder te gaan. Edwin van Scherrenburg van Deltalinqs, de belangenorganisatie van het Rotterdamse havengebied, zegt tegen de krant: ‘Nederlandse bedrijven betalen veel meer voor energie dan hun concurrenten in België en Duitsland, soms twee tot drie keer zoveel. Tegelijkertijd maken strengere nationale regels en een overvol stroomnet het in Nederland duurder, trager en moeilijker om te produceren en verduurzamen dan in buurlanden.’

Lees ook: Hoe CO2-opslagproject Porthos kan zorgen dat industrie in Rotterdam blijft

Kabinet schrapt CO2-heffing voor industrie tot 2030

Het kabinet zet de nationale CO2-heffing voor de industrie op nul tot 2030, schrijft het FD. Demissionair minister Sophie Hermans zwicht voor druk uit de Tweede Kamer, waar een meerderheid de heffing wilde schrappen. De maatregel was bedoeld om bedrijven te prikkelen tot verduurzaming. Volgens bedrijven biedt de overheid onvoldoende oplossingen voor stikstofproblemen, hoge energieprijzen en het volle stroomnet. Gesprekken over maatwerkafspraken met grote vervuilers als Shell, BP en Dow zijn grotendeels vastgelopen. De tijdelijke opschorting kan ook leiden tot een miljardenverlies aan EU-subsidies. Hermans onderzoekt nog hoe dit financiële gat kan worden gedicht.

Lees ook: Dit zijn 3 alternatieven voor de nationale CO2-heffing waar Tweede Kamer vanaf wil

People’s Power Plant wint publieksprijs Transition Awards 2025

Op het event Transition2025 van Change Inc. werden dinsdag de Transition Awards uitgereikt aan projecten die duurzame transities versnellen. De Awards belonen initiatieven die niet alleen ambitieus zijn, maar ook tastbare impact hebben op het gebied van milieu, sociale aspecten of organisatiebestuur.  De prijzen gingen naar Kantoor vol Afval, NRG2fly, Plant Protein Forward, Steel CleanUp, Burgerinitiatief Onderdak Vledder en People’s Power Plant. Hier lees je meer over alle winnaars:

Lees ook: Transition Awards 2025: deze 6 winnaars bouwen aan een duurzame toekomst

Ook in de media:

  • EU zwakt klimaatdoel af: landen mogen CO2-reductie deels buiten Europa afkopen (NRC)
  • Amsterdamse Dexter Energy haalt 23 miljoen euro op om Europese stroomnetten te versterken (MT/Sprout)
  • Lokale energie geeft bedrijven weer ruimte, ook bij vol stroomnet (NVDE)
  • Miljoenen euro’s en waardevolle grondstoffen verspild door gebrek aan reparatiebeleid elektronica (Natuur & Milieu)
  • Potentieel grote bijdrage leefstijlverandering aan klimaattransitie (TNO)
  • Miljoeneninvestering voor Eindhovense AI die netcongestie bestrijdt (Solar Magazine)
  • AI-geassisteerd waarschuwingssysteem maakt voorspelling rampen mogelijk (Phys)
  • Jetten noemt Hermans als zijn opvolger op klimaatministerie ‘teleurstellend’ (FD)

5 lessen van Transition2025: zonder draagvlak geen duurzaam beleid – maar soms moet je gewoon dóen

Hans Stegeman (Triodos Bank): 'Zonder hoop gebeurt er niks' Een systeemverandering begint vaak met de constatering dat het huidige systeem tekortschiet. Hans Stegeman, hoofdeconoom bij Triodos Bank, gaat in zijn recent verschenen proefschrift nog een stap verder. Hij concludeert dat ons economisch denken geheel op de schop moet en duurzaamheid als vertrekpunt moet nemen. 'De huidige situatie is onhoudbaar.'Het moet radicaal anders, vindt Stegeman. 'Soms vind ik het lastig om daarin te geloven. Om te zeggen: dat gaan we effe fiksen. Soms sla ik pagina's in de krant over omdat ik er genoeg van heb.'Maar, weet hij ook: 'Je moet de hoop niet opgeven. Als je de hoop opgeeft, word je nihilistisch en gebeurt er niks meer. Je hoop hoeft niet rationeel te zijn. Je hoeft niet precies te weten hoe de ideale situatie eruitziet. Een verlangen naar verbetering is genoeg om aan de toekomst te werken.' Zita Schellekens (KLM): ‘Mensen moeten weten waaróm ze iets doen' Een pragmatische en koppige idealist, noemt Zita Schellekens zichzelf in haar bio op Instagram. Tijdens Transition2025 bleek maar weer dat KLM’s senior vicepresident strategie, transformatie en duurzaamheid vol ideeën zit om draagvlak te creëren voor duurzaamheid. Hoewel dat woord nog maar weinig gebruikt wordt in de organisatie. Schellekens: ‘Uit onderzoek onder medewerkers bleek dat het woord ‘duurzaamheid’ niet echt aanslaat. We noemen het nu schoner, slimmer, zuiniger.’Schellekens leerde the hard way hoe belangrijk het is om mensen mee te krijgen. Jaren geleden was ze bij Heineken verantwoordelijk voor het uitrollen van het duurzaamheidsbeleid in Afrika. ‘Maar in de praktijk was ik vooral gesprekken aan het voeren met managing directors en corporate affairs managers die probeerden onder de afspraken uit te komen. Zij waren niet meegenomen in het waarom en het hoe van de grote opdracht waarvoor ze stonden.’Voor de operationele maatregelen van KLM brainstormde Schellekens daarom eerst met tientallen managers en medewerkers, verdeeld over meerdere divisies, over manieren om te verduurzamen.Mensen meenemen in het nemen van beslissingen is belangrijk, benadrukt ze. Hoewel: ‘Sommige dingen moet je gewoon dóen. Op de Europese vluchten van KLM worden alleen nog vegetarische gerechten geserveerd. Zolang we dat niet aan de grote klok hangen, hoor je er niemand over.’[caption id="attachment_161006" align="alignnone" width="900"] Zita Schellekens (rechts): ‘Mensen moeten weten waaróm ze iets doen'. Credits: Maaike Kooijman[/caption] Roderick Glerum (Vattenfall): ‘Leren is exponentieel’ Ondanks de tropische temperatuur betreedt Roderick Glerum het podium in een fluorescerend pak met schubbenmotief en gouden sneakers. ‘Met het risico dat niemand me nu meer serieus neemt’, lacht hij. Het pak symboliseert volgens hem niet alleen de noodzaak om ‘stroomopwaarts te zwemmen’, maar ook om uit onze comfortzone te komen. ‘Dat is belangrijk voor een transitie.’Als directeur zakelijke markt van Vattenfall weet Glerum als geen ander hoe oncomfortabel de energietransitie kan zijn. Hij breekt dagelijks zijn hoofd over schommelende energieprijzen en netcongestie. ‘Om tot een volwassen energiemarkt te komen moeten we eerst door de puberteit heen’, stelt Glerum. ‘Daar zitten we nu in. De markt is grillig en gevoelig voor invloeden van buitenaf. Op grijze dagen zonder zonne- en windenergie schieten de prijzen de lucht in. Vergeleken daarmee is crypto een stabiele investering.’Het is die puberfase waar we volgens Glerum doorheen moeten. ‘Dat vergt volharding. Maar net als elke puber zijn we lerende.’ Vattenfall werkt bijvoorbeeld met kleine pilots op festivals, waar in een gecontroleerde omgeving kan worden geëxperimenteerd met het afstemmen van vraag en aanbod van energie. ‘Daar leren we van. Het goede nieuws: leren is exponentieel. De eerste paar procent vooruitgang kost veel moeite, maar daarna schiet het de lucht in.' Mike Hoogveld (nlmtd): ‘Wacht niet af, maar vertraag’ ‘We stammen niet af van de mensen die onvoorzichtig zijn geweest.’ Mike Hoogveld, co-founder van nlmtd en auteur van het recent verschenen Denk niet aan een krokodil, is er duidelijk over. Voorzichtigheid heeft de mens in het verleden altijd gebaat, en dus zijn we zo gevormd dat we niet van verandering houden. We hebben het immers goed, toch?Dat klopt, maar de duurzaamheidstransitie is wel degelijk een broodnodige verandering. En dus, pleit veranderexpert Hoogveld, moeten we ons bewust zijn van de smoesjes die ons ‘krokodillenbrein’ tevoorschijn tovert als we bang zijn voor verandering. Een greep uit Hoogvelds krokodillenbingo: ‘Hebben we wel goed zicht op alle risico’s?’, ‘Daar hebben we geen tijd en geld voor’ en ‘Laten we maar even afwachten.’ Als we ons bewust zijn van de smoesjes van ons brein, kunnen we daar actief tegenin gaan.Maar waar afwachten slechts uitstel – en soms afstel – van het beslisproces is, is vertraging in dat proces wél nuttig, weet Hoogveld. ‘Het menselijk brein gebruikt allerlei onbewuste vuistregels om zo snel mogelijk conclusies te trekken. Als we onder druk staan zijn we al helemaal geneigd dat tempo op te voeren. Het is belangrijk om ons brein tijd te geven ook tot andere inzichten te komen. Vertragen om te versnellen, noem ik dat.’[caption id="attachment_160965" align="alignnone" width="900"] Mike Hoogveld (nlmtd): ‘Wacht niet af, maar vertraag’. Credits: Maaike Kooijman[/caption] Mildred Hofkes: ‘Voor moreel leiderschap is in ons amorele bestuursmodel geen plaats’ De duurzame transitie begint met goed bestuur. Moreel bestuur. Daar schort het in de boardrooms nogal eens aan, stelt Mildred Hofkes. Bijvoorbeeld toen ceo Dave Stever van Ben & Jerry’s door moederbedrijf Unilever werd gewipt nadat het ijsmerk zich uitsprak voor een staakt-het-vuren in Gaza. Daar werden de aandeelhouders zenuwachtig van en dus moest Stever het veld ruimen.De zaak-Stever legt een weeffout in het systeem bloot. In een bestuursmodel waarin wordt gestuurd op efficiëntie en winstmaximalisatie is volgens Hofkes geen ruimte voor moreel leiderschap. De oprichter van Bureau Hofkes Stakeholder Research & Management en Nieuw Bestuur is bekend van haar scherpe analyses over bestuur en leiderschap op LinkedIn.Het zijn dus niet de leiders, maar het systeem dat moet veranderen. Hofkes' antwoord: een stakeholdergestuurd bestuursmodel.Dat klinkt ingewikkelder dan het is. Stakeholdergestuurd leiden betekent simpelweg dat alle belanghebbenden een stem in de besluitvorming krijgen. Niet alleen de aandeelhouders, maar ook klanten, leveranciers, kennispartners, de natuur en de volgende generatie. Door de ‘stemmen van buiten’ naar binnen te brengen kun je veel meer informatie ophalen – human intelligence, noemt ze dat – waarvan het bedrijf profiteert. Haar eerste advies voor bestuurders? Stel een jongerenraad in. Lees ook:Waarom de ‘rode broeken-brigade’ plaats moet maken voor bestuurders op gympen Daan Remarque op Transition2025: ‘Pessimisme is besmettelijk, optimisme is aanstekelijk’ Wat is de ‘Just Energy Transition’ en welke rol spelen bedrijven in deze transitie? Hoe denken KLM en Boeing zonder CO2-uitstoot te gaan vliegen?