Hannah van der Korput
18 maart 2025, 06:55

Nieuwsupdate: Brussel gaat Europese metaalproducenten helpen en succesvolle proef met slim laden in Brabant en Limburg

Een plan uit Brussel moet Europese metaalproducenten helpen. Verder in de nieuwsupdate: de Consumentenbond wil meer transparantie over terugleverkosten, Brabant en Limburg doen succesvolle proef met slim laden, 100.000 warmtepompen erbij en sneller overstromingen voorspellen met AI.

Getty Images 2205551511 Een Europees plan moet Europese metaalproducenten te hulp schieten. De uitwerking wordt woensdag verwacht. | Credits: Getty Images

EU komt met actieplan voor metalen zoals staal, aluminium, koper en nikkel

Een Europees plan moet Europese metaalproducenten te hulp schieten. Dat zou blijken uit documenten in handen van het Financieel Dagblad. Onderdeel van de maatregelen zijn lagere energieprijzen voor de Europese staalindustrie. Ook zouden metaalbedrijven voorrang moeten krijgen bij aansluitingen op het stroomnet. Daarnaast wordt gekeken naar invoerquota en grensheffingen om metalen uit Europa concurrerend te maken met die uit China. De uitwerking van het plan wordt woensdag verwacht.

Lees ook: Europese Clean Deal moet industrie uit het slop trekken: ‘Strategische autonomie kán samengaan met verduurzaming’

Consumentenbond wil meer transparantie over terugleverkosten

Veel energieleveranciers rekenen kosten wanneer zonnepanelen stroom terugleveren aan het elektriciteitsnet. Omdat bedrijven kosten maken om die stroom te verwerken, mogen die worden doorberekend. Volgens de Consumentenbond is het alleen niet duidelijk hoe energiebedrijven de terugleverkosten berekenen. Dat bericht NOS.

Vanaf volgend jaar is bij wet geregeld dat er één methode wordt gebruikt om de terugleverkosten te bepalen, maar vooralsnog zit er veel verschil in de bedragen die bedrijven rekenen. Dit loopt op tot honderden euro’s per jaar.

Lees ook: Zonnestroom niets waard? Wel als je het als ‘prosument’ zelf gebruikt of opslaat

Brabant en Limburg doen succesvolle proef met slim laden

Het stroomnet is op veel plekken overvol en er wordt naarstig naar manieren gezocht om het net te ontlasten. Een succesvolle proef in Brabant en Limburg met het opladen van elektrische auto’s geeft hoop, aldus Nu.nl.

Daarvoor werkten de provincies samen met netbeheerders Enexis en Vattenfall. Zo’n 800 laadpalen benutten niet de volle capaciteit tijdens de piekmomenten tussen 15.00 en 21.00 uur. Het opladen ging daardoor trager. Op die manier werd de helft van de laadpiek verplaatst van de avond naar de nacht.

Het plan is om de test uit te breiden naar alle openbare laadpalen in het gebied. Ook meerdere provincies moeten volgen: na Brabant en Limburg staan Drenthe, Groningen en Overijssel op de lijst.

Lees ook: TU Eindhoven laat zien hoe je met slimme superbatterij netcongestie op industrieterreinen en campussen kunt oplossen

Vorig jaar werden ruim 100.000 warmtepompen geïnstalleerd

Het aantal warmtepompen groeide vorig jaar met ruim 100.000, kopt het Financieel Dagblad. Dat blijkt uit een analyse van vergelijkingssite Independer. Het totaal aantal warmtepompen komt daarmee op 376.000. Dat houdt in dat ruim 4 procent van de woningen over een warmtepomp beschikt.

Lees ook: Weer een wereldprimeur: warmtepomp op waterstof kan honderdduizenden slecht geïsoleerde woningen vergroenen

Sneller overstromingen voorspellen met AI

Door klimaatverandering komt extreem weer, zoals zware regenval, vaker voor en neemt kans op wateroverlast toe. Anouk Bomers, docent multidisciplinair watermanagement aan de Universiteit Twente, wil voor Rijkswaterstaat en de waterschappen een dashboard ontwikkelen met realtime-metingen. Dat schrijft het Algemeen.

“Stel dat we weten dat er hoogwater aankomt in Duitsland, dan kunnen we meteen doorrekenen wat daar de gevolgen van zijn voor Nederland”, zegt ze tegen de krant. “Bij dreigend gevaar kan een dijk nog met zandzakken worden versterkt, een bepaalde plek mogelijk gecontroleerd overstromen of worden besloten tot een evacuatie van bepaalde gebieden. In 2021 (wateroverlast in Limburg, red.) waren die overstromingen op basis van regenvoorspellingen al te verwachten, maar het doorrekenen van de exacte gevolgen duurde te lang.”

Lees ook: Hoe AI kan helpen slachtoffers en schade van overstromingen te verminderen

Verder in het nieuws:

  • Van rioolwater en schuim naar zwemmen in ‘blauw goud’: hoe Zwitserland zijn rivieren transformeerde (The Guardian)
  • Circulair bouwen in Drenthe: nieuwe woningen van afgedankte deuren en keukenkastjes (RTL Nieuws)
  • Koffie, tv, of zelfs airco in je truck zónder draaiende motor: zo doen ze dat bij DAF (Eindhovens Dagblad)
  • Emissieloos bouwen rukt op, ‘maar je moet het wel blijven uitvragen’ (Cobouw)

Supermarkten kunnen beter: van prijsvechters naar voorvechters van ‘het goede eten’

Ongeveer driekwart van ons voedsel kopen we in de supermarkt. Daarmee zijn supermarkten niet alleen de grootste leveranciers aan consumenten, maar ook de grootste afnemers van boeren, voedselverwerkers en merkfabrikanten. Hun spilfunctie tussen consumptie en productie geeft hen enorme invloed. Niet voor niets wijst het Klimaatakkoord naar supermarkten als belangrijke schakels in de promotie van klimaatvriendelijke en gezonde producten. Ook de overheid, wetenschap en burgers roepen supermarkten op hun verantwoordelijkheid te nemen in het stimuleren van gezondere eetpatronen. Hoewel er stappen worden gezet, kunnen supermarkten meer doen om duurzame en gezonde keuzes makkelijker te maken voor hun klanten. Ongezond groot aanbod Het indrukwekkende assortiment in supermarkten is niet bepaald een toonbeeld van duurzaamheid en gezondheid. Hoewel het aandeel producten uit de Schijf van Vijf in de schappen is gestegen naar 43 procent (voorheen 40 procent), blijft de verhouding scheef. Supermarkten stimuleren ongezonde keuzes niet alleen via hun aanbod, maar ook door reclame, aanbiedingen en kwantumkortingen. Maar liefst 80 procent van de promoties draait om ongezonde producten. Het aanbod dat duurzamer is geproduceerd dan strikt noodzakelijk, is daarentegen marginaal: het omzetaandeel biologisch eten zweeft ergens tussen de 0,4 tot 6 procent. Uitzonderingen zijn Ekoplaza en Odin, die vrijwel volledig biologisch zijn. Ook de ambitie om in 2030 een verhouding van 60/40 tussen plantaardige en dierlijke eiwitten te bereiken – met een tussendoel van 50/50 in 2025 – blijft vooralsnog grotendeels een papieren ideaal. De marketingfocus ligt nog steeds sterk op dierlijke producten, zoals vlees en zuivel. Er is dus veel ruimte om het assortiment groener en gezonder te maken. De stijgende cijfers rondom overgewicht en de toenemende gezondheidskosten door voedingsgerelateerde ziekten maken de urgentie alleen maar groter. Betutteling? Om consumenten te helpen bij het maken van bepaalde keuzes, passen supermarkten subtiele beïnvloedingstechnieken toe, ook wel ‘nudging’ genoemd. Denk aan schapindeling, looproutes, zichtbaarheid van producten of promoties op de winkelvloer en online. Omdat nudging meestal ongemerkt gebeurt, wordt het zelden als betuttelend ervaren. Dit in tegenstelling tot directe campagnes voor gezonder en duurzamer eten, die vaak wél die kritiek krijgen. Hoewel supermarkten nudging inzetten om gezonde en duurzame keuzes makkelijker te maken, blijkt in de praktijk dat ze nog veel vaker ‘contra-nudgen’ – oftewel: consumenten sturen richting minder gezonde en duurzame producten. Dit staat haaks op hun eigen doelstellingen en ambities. Supermarkten nudgen Om contra-nudging tegen te gaan, zijn er verschillende strategieën: Vrijwilligheid en zelfreguleringSupermarkten kunnen zelf doelen stellen en plannen maken, in overleg met de overheid. Dit gebeurde bijvoorbeeld in het Preventieakkoord (2018). Toch concludeerde het RIVM herhaaldelijk dat het convenant tekortschiet in snelheid en resultaten. Het vrijwillige commitment aan de eiwitdoelen voor 2025 en 2030 toont duidelijk de ambitie en daadkracht van supermarkten. En hoewel er positieve initiatieven zijn – zoals Jumbo die stopte met kiloknallers en Lidl die plantaardige alternatieven goedkoper maakt – ontbreekt samenwerking. Supermarkten lijken vooral te concurreren, in plaats van elkaar te versterken. Terwijl hun doelstellingen en ambities hier wel aanleiding toe geven. Normering, regulering en beprijzingControversiëler en minder toegepast is de nodige drang en dwang via normering, regulering en beprijzing. De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving pleitte onlangs in het advies Gezond in de bonus voor beloning van supermarkten die veel gezonde en plantaardige producten verkopen, en sancties voor degenen die dit onvoldoende doen. Via financiële prikkels de supermarkten bewegen hun aanbod zodanig te wijzigen dat klanten worden verleid meer gezond eten te kopen, is hier het basisidee. Monitoren en benchmarkingOnafhankelijke partijen kunnen supermarkten beoordelen op hun inzet voor gezonde en duurzame voeding, bijvoorbeeld via ranglijsten zoals de Superlijsten van Questionmark. Dit creëert competitie, iets waar supermarkten gevoelig voor zijn. Het idee hier is dat supermarkten zichzelf en elkaar nudgen om stappen te zetten richting een duurzamer en gezonder productassortiment. Mindshift Hoe krachtig zou het zijn als supermarkten hun kennis en creativiteit inzetten om consumenten te helpen kiezen voor ‘het goede eten’? Hoeveel sterker zou hun intrinsieke motivatie zijn als maatschappelijk verantwoord ondernemen niet alleen ging over milieu en dierenwelzijn, maar ook over de gezondheid van hun klanten? Hoe geloofwaardig zijn ambities als ze niet worden ondersteund door actie? Om deze vragen te beantwoorden, is het essentieel dat supermarkten hun eenzijdige focus op prijs en prijsvoordeel heroverwegen. Het is tijd voor een mindshift: van prijsvechters naar voorvechters van gezond en duurzaam eten. Lees ook: ACM-topman Martijn Snoep: 'We staan echt niet met een knuppel te wachten tot iemand de klimaatregels overtreedt' Zonnestroom niets waard? Wel als je het als ‘prosument’ zelf gebruikt of opslaat De Ommezwaai: Boermarke werd groot met zuivel en is nu compleet plantaardig