In aanloop naar het verdiepende webinar over de Nieuwe Energiewet, schetst Eneco-expert Tjebbe Yska de impact op de praktijk. ‘De nieuwe wet versnelt de energietransitie,’ zegt hij. ‘Maar ondernemers moeten wel weten waar ze aan toe zijn.’
De Nieuwe Energiewet in vogelvlucht
De nieuwe Energiewet geldt met ingang van 2026. Het is de opvolger van de huidige Elektriciteitswet 1998 én de Gaswet (uit 2000). In december 2024 kreeg de wet groen licht van de Eerste Kamer. Met deze wet wordt het Nederlandse energiesysteem gemoderniseerd en beter afgestemd op Europese regelgeving. De nieuwe wet biedt extra juridische bescherming en stimuleert innovatie via nieuwe marktrollen. Hierdoor krijgen bedrijven meer mogelijkheden om hun energiehuishouding op hun manier in te richten en zelf de regie te nemen. De scheiding tussen kleinverbruikers en grootverbruikers wordt opgeheven.
‘Deze splitsing gaat ervoor zorgen dat aanbieders van energieproducten zich ook op delen van de markt kunnen focussen,’ legt Yska uit. ‘Dat geeft bedrijven veel meer mogelijkheden dan ze nu hebben. In de huidige inrichting regelt één leverancier de energiehuishouding bij de klant. Dat belemmert bijvoorbeeld de aanschaf van een batterij voor dezelfde locatie door een derde partij. In de nieuwe situatie wordt dat doorbroken. Er worden meer rollen gedefinieerd, waardoor je als klant zelf indien gewenst flexibeler kunt opereren met verschillende aanbieders op jouw locatie.’
Bedrijf als uitgangspunt
De nieuwe wet biedt bedrijven meer keuzevrijheid in hun energievoorziening. Onder bepaalde voorwaarden kunnen bedrijven straks energie afnemen bij partij A, terugleveren aan partij B, hun zonnepanelen en laadpalen via partij C regelen en hun energiegebruik laten optimaliseren door partij D met gebruik van AI. Daarnaast kunnen bedrijven onderling energie uitwisselen. Dit betekent niet dat dit voor een bedrijf verplicht is. Ook voor energiebedrijven wordt het makkelijker om de energievoorziening integraal aan te bieden. De klant heeft keuzevrijheid. Het hele systeem wordt flexibeler.
Webinar 30 september: Nieuwe Energiewet
Meld je aan voor het webinar en ontdek wat de nieuwe wet jou concreet oplevert.
Micro-ondernemer
De manier waarop bedrijven juridisch worden ingedeeld verandert. Niet langer bepaalt de grootte van de aansluiting de bescherming die je krijgt, maar de schaal van je onderneming. De koppeling met het energieverbruik wordt dus losgelaten. Bedrijven met een grootverbruik-aansluiting kunnen daardoor in de toekomst als micro-ondernemer worden bestempeld, bijvoorbeeld bij een geringe omzet en/of een klein personeelsbestand. Maar ook omgekeerd is mogelijk.
Yska licht toe: ‘Bij het afsluiten van een contract met een energieleverancier zul je straks bepaalde bedrijfsinformatie over omzet en personeel moet aanleveren. Je kunt als kleinverbruiker een grote onderneming worden. Met meer vrijheid – en daarmee flexibiliteit – in het contract.’
Meer grip op data en klantinformatie
Een ander belangrijk aspect is het beheer van energiedata. Waar dit nu nog vaak in handen is van partijen die de energielevering verzorgen, komt er straks een onafhankelijk dataplatform. ‘In de toekomst moet het voor klanten makkelijker worden om data in te kunnen zien,’ vertelt Yska. ‘Ook ga je als klant zelf bepalen welke partij welke gegevens van jou krijgt zonder dat een derde partij hier dan “in de weg” staat. Energiedata wordt dan beheerd op één centrale en onafhankelijke plek.’
Dat betekent dat bedrijven beter inzicht krijgen in hun eigen verbruik, tarieven en potentieel – en zelf kunnen bepalen met wie ze die informatie delen.
Van netcongestie naar slimme oplossingen
Steeds meer bedrijven hebben batterijen of zonnepanelen, eventueel in combinatie met een stuurmechanisme. Door netcongestie kun je op sommige momenten geen stroom meer op het net zetten of er vanaf halen. ‘Dat zorgt voor fluctuerende prijzen en daar valt geld mee te verdienen,’ legt Yska uit. ‘Als bedrijf kun je dan zeggen: ik neem tijdens een piekuur tegen een vergoeding geen stroom af. Dat kan door het productieproces te pauzeren of door een batterij in te zetten. Als iemand bereid is te betalen, dan heb je vraag en aanbod. Dit soort oplossingen is echt niet alleen voor de grote bedrijven maar ook interessant voor de kleinere klant. Bedrijven die kunnen schakelen met batterijen, stuurmechanismen of productieprocessen, kunnen financieel voordeel behalen.’
Nieuw ecosysteem van energiediensten
Volgens Yska leidt de nieuwe wet tot een meer gedifferentieerde markt. Ondernemers zullen diensten kunnen afnemen bij meerdere gespecialiseerde partijen, bijvoorbeeld op het gebied van energieoptimalisatie, opslag of datagedreven besluitvorming. ‘De Energiewet versnelt de ontwikkeling van nieuwe initiatieven. Daardoor zal het aanbod van nieuwe energiediensten diverser worden.’
Door het loslaten van het klassieke leveranciersmodel ontstaan nieuwe combinaties en constructies – iets waar ook energieleveranciers zelf op kunnen anticiperen. ‘Er zullen bedrijven ontstaan die zich richten op één specifiek onderdeel van de energiemarkt, bijvoorbeeld optimalisatie van de energiehuishouding of handel op de onbalansmarkt met eigen opwek. Maar het is ook een grote kans voor bedrijven als Eneco om klanten echt volledig te ontzorgen en klantspecifiek de beste oplossing voor verduurzaming en besparing mogelijk te maken. Dit is gunstig voor de energietransitie. De markt wordt flexibeler en dat biedt kansen voor bedrijven.’
Yska geeft een voorbeeld: ‘Je hebt een vasteprijscontract met je energieleverancier en je wilt zonnepanelen of een batterij aansluiten via een andere partij. Nu kan dit niet zomaar, want je verandert dan het zogenaamde “energieprofiel”. De gevolgen zijn groot en onbekend en het kan boetes opleveren. Met de nieuwe energiewet wordt dit, met een aantal spelregels, wel mogelijk.’
Vooruitdenken en informeren loont
Hoewel de wet formeel pas in 2026 in werking treedt, is het belangrijk dat bedrijven zich nu al voorbereiden. Niet alleen om aan de nieuwe regels te voldoen, maar ook om strategisch voordeel te kunnen halen uit de mogelijkheden die de wet biedt.
Nieuwe regelgeving brengt soms regeldruk en rompslomp met zich mee, maar dat valt volgens Yska met deze wet reuze mee. ‘Als je als ondernemer niet op zoek bent naar verandering, heb je eigenlijk weinig last van de nieuwe regels. De nieuwe wet stelt een aantal spelregels voor de markt vast, waardoor klanten die actief bezig zijn met hun stroomgebruik (zonnepanelen, batterij etc.), eenvoudiger kunnen meedoen. Dat is niet verplicht, maar het is de moeite waard je goed te informeren. Vroeger gebeurde er op energiegebied niet zo veel. Je betaalde een vaste prijs en dat was dat. Tegenwoordig is het verstandig om er strategischer naar te kijken, er zijn verschillende contractvormen. Met de Energiewet gaan die mogelijkheden toenemen. Het loont dan echt om energie als belangrijk thema te zien. Voor verduurzaming en, nog belangrijker, voor de toekomst en het rendement van je bedrijf. Zo kunnen klikcontracten of dynamische tarieven zeker in combinatie met verduurzamingsmaatregelen interessant zijn voor je bedrijf. Daar kun je als ondernemer je voordeel mee doen.’
Geen tijd? Laat je ontzorgen?
‘Een deel van de bedrijven is groen. Een ander deel richt zich voornamelijk op rendement. Kijk naar allebei,’ adviseert Yska. ‘En dat geldt niet alleen voor de grote ondernemer. Laat je als kleinere mkb’er ook goed informeren. Zo krijg je inzicht in alle mogelijkheden die er zijn. Ik begrijp dat ondernemers daar niet altijd de tijd voor hebben, maar zoek dan een partij die jou ontzorgt. Je kunt je hele energiehuishouding uit handen geven. Dat klinkt misschien spannend, maar het kan echt veel opleveren. Het zou zonde zijn als je geld laat liggen, dat je had kunnen verdienen door te besparen of verslimmen.’
Dit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Eneco. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.
