Chantal Blommers 01 juni 2023, 11:00

Nieuw innovatiecentrum helpt duurzame bedrijven en wetenschappers om elkaar te vinden: 'Dit is het clubhuis van de innovatie'

Hoe kunnen duurzame plannen zo snel mogelijk hun weg vinden naar de maatschappij? Door innoverende bedrijven en wetenschappers aan elkaar te verbinden. Met die gedachte opende onlangs het innovatiecentrum Matrix One op het Science Park in Amsterdam.

Q9 A6146 De opening van Matrix One in Amsterdam met burgemeester Femke Halsema | Credits: Matrix One

Tientallen, misschien wel honderden planten, sieren het innovatiecentrum van Matrix One. En wie de trap oploopt, komt langs een ‘groene muur’, een volledig met planten beklede wand. Al die planten worden door een volledig automatisch irrigatiesysteem bevochtigd. Ze zorgen voor een fijn klimaat. Ze zijn zeker niet de enige maatregel die genomen is om van Matrix One een van de meest duurzame gebouwen van Amsterdam te maken.

“Het Innovation Center is bijna energieneutraal”, zegt managing director Ivo Sweep. “Daarnaast is het demontabel en kunnen de meeste onderdelen weer opnieuw worden gebruikt. Bovendien is Matrix One een ‘smart building’. Zo houdt een systeem bij of een ruimte in gebruik is of niet. Is dat niet zo, dan wordt die ook niet gekoeld of verwarmd.”

Innovaties versnellen

Dat bij het door architectenbureau MVRDV ontworpen gebouw duurzaamheid voorop staat, is geen toeval. Het onlangs geopende Matrix One is een Innovation Center, waarin achttien bedrijven zijn gevestigd die de nieuwste technologieën ontwikkelen op het gebied van duurzaamheid. Door de vestiging op het Science Park in Amsterdam, zijn wetenschappers van de universiteit en onderzoeksinstituten altijd dichtbij.

“Matrix Innovation Center bestaat sinds 1989”, zegt Sweep. “Het is een gezamenlijk initiatief van de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam, de gemeente Amsterdam en de Rabobank Amsterdam. Het doel is om de wetenschap en het bedrijfsleven bij elkaar te brengen, om op die manier elkaar te versterken en innovaties te versnellen.”

Op het Science Park zijn bovendien veel voorzieningen voorhanden en het is ook de perfecte plek voor bedrijven om goed personeel te recruiten, legt Sweep uit. Het idee is dat innovatieve plannen die op de universiteit worden uitgedacht, sneller door bedrijven kunnen worden opgepikt. Op die manier komen ze sneller op de markt en profiteert iedereen ervan.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Het gebouw Matrix One. | Credit: Matrix Innovation Center

Het gloednieuwe innovatiecentrum Matrix One is de zevende Matrix-locatie die op het Science Park wordt geopend. “Hier staat duurzaamheid centraal”, zegt Sweep. “We brengen hier dus alle kennis op dat vlak, van zowel bedrijven als de wetenschap, bij elkaar.” Het werd vorige week geopend door de aandeelhouders van Matrix, onder wie burgemeester Femke Halsema.

Behalve de vele groene planten, telt het centrum ook allerlei ontmoetingsplekken. Zelfs op de enorme trap, ‘social stairs’ genoemd, zijn hoekjes gecreëerd waar mensen een bakje koffie kunnen drinken en met elkaar in gesprek kunnen. Daarnaast is er een groot restaurant waar lokale producten, bereid door een duurzame cateraar, worden geserveerd.

Elkaar ontmoeten

“Alles is erop ingericht dat mensen elkaar kunnen ontmoeten”, zegt Bart Krull, kwartiermaker van SustainaLab, dat in Matrix One is gevestigd. “Toch willen we de drempel om in gesprek te gaan en samen tot ideeën te komen nóg lager maken en daar komt SustainaLab bij kijken. We gaan meet-ups, events en cocreatiesessies organiseren. Daarbij zijn de bedrijven en onderzoekers op het Science Park, maar juist ook ondernemers, beleidsmakers en bezoekers van buiten de campus welkom. Deze kruisbestuiving zorgt ervoor dat er nog meer kennis kan worden uitgewisseld en vooral dat de kennis over duurzaamheid nog sneller kan worden toegepast, waardoor de transitie hopelijk sneller gaat.”

Met achttien gevestigde bedrijven zit het Innovation Center nagenoeg vol, maar voor bedrijven die willen samenwerken met wetenschappers, is er nog ruimte beschikbaar. Krull: “Het doel van SustainaLab is dat nóg meer mensen deze parel weten te ontdekken. Dat er onderling contact ontstaat en dat mensen elkaar een stukje verder kunnen helpen. Dit is de ideale plek om van elkaar te leren. In de duurzame transitie hebben we uiteindelijk iedereen keihard nodig. Het gaat niet alleen om de technische innovatie, maar ook om bijvoorbeeld wetgeving of de gedragsverandering die erbij komt kijken. Dit moet het clubhuis worden van de duurzame innovatie en kennis.”

Nieuwe locatie

Stilzitten is er niet bij, na de opening van vorige week. Matrix heeft flinke groeiplannen, ook voor andere wetenschappelijke campussen in Amsterdam, te beginnen op de VU-Campus in het Kenniskwartier aan de Zuidas. Daar komt een nieuw Innovation Center speciaal voor start-ups en scale-ups in Life Science & Health. Sweep: “Daarbij kijken we bijvoorbeeld naar hoe AI de gezondheidszorg kan helpen.” Uiteindelijk telt Amsterdam dan acht Matrix Innovation Centers, waarvan één buiten het Science Park. Sweep: “En ook die kunnen elkaar allemaal weer gaan versterken. Op die manier kunnen we echt een verschil maken. Matrix heeft de ambitie om in 2032 twaalf Innovation Centers te hebben gerealiseerd op meerdere wetenschapscampussen in de stad.”

Lees ook:

Foto Credits: Matrix Innovation Center

Energiecrisis en netcongestie geven energietransitie een boost

Het rapport is een weergave van hoe ver ondernemers zijn in de energietransitie en wat ervoor nodig is om dit proces verder te versnellen. De inzichten in de Energietransitie Benchmark komen voort uit uitgebreide gesprekken met bijna tweehonderd aanjagers en beslissers van bedrijven die hun (eerste) stappen in de energietransitie hebben gezet. Het rapport brengt de impact van de energiecrisis en van netcongestie in kaart. Prijzen verhogen en verduurzamen Uit het rapport blijkt dat energie een kostenpost is die organisaties zorgen baart. Ruim twee derde van de ondervraagden maakt zich flinke zorgen over de hoge energiekosten. De belangrijkste maatregelen die bedrijven nemen om de effecten van de energiecrisis tegen te gaan, zijn het doorvoeren van prijsverhogingen en verduurzamen. Scherper inkopen is de minst genomen maatregel. Zonnepanelen, batterijen en laadpalen Bijna de helft van de respondenten uit dit onderzoek wekt al zelf energie op. In de meeste gevallen met zonnepanelen (86 procent). Driekwart van de bedrijven die nog geen eigen energie opwekken, wil hier binnen twee jaar mee starten. Enkele voorlopers beschikken al over een batterijsysteem om het verbruik van zelf opgewekte zonnestroom te optimaliseren. Ruim een derde van de respondenten heeft concrete interesse in batterij-opslag. Laadvoorzieningen zijn al gemeengoed geworden. Meer dan de helft van de deelnemende bedrijven beschikt al over één of meer laadpunten op het eigen parkeerterrein. Duurzame koplopers In het rapport zijn ook gesprekken opgenomen met duurzame koplopers, zoals HAK, Arvato Bertelsmann en Hedin Automotive, die al grote duurzame stappen hebben gezet. Zo realiseerde HAK een 2 megawattpiek zonnestroomcentrale in een netcongestiegebied. Arvato Bertelsmann gebruikt 40 procent minder gas door een slim stappenplan voor energiebesparing. Het bedrijf wekt zelf zonnestroom op, koopt duurzaam in en gaat nu aan de slag met de opslag van energie. Hedin Automotive heeft een gelijktijdigheidspercentage van 65 procent, doordat het bedrijf slim omgaat met opwek en inkoop. ‘Aandacht voor slimme technische mogelijkheden’ Het eerste exemplaar van de Energietransitie Benchmark 2023 is overhandigd aan het TKI Urban Energy. Dit is een van de Topconsortia voor Kennis en Innovatie van de Topsector Energie. Maarten de Vries, programmamanager bij het TKI, onderstreept de waarde van het rapport: “Dit biedt organisaties in Nederland veel inzicht in de mogelijkheden voor het verduurzamen van hun bedrijfsvoering. Natuurlijk werken de energiecrisis en netcongestie enerzijds remmend. Maar de verhalen van de bedrijven in deze benchmark tonen precies wat wij ook zien: er komt ook aandacht voor de slimme technische mogelijkheden. Innovaties die er al jaren waren, worden nu versneld ingevoerd.”Het inkopen van duurzame energie en zelf opwekken zijn maatregelen die veel bedrijven nemen.Meetlat Energieprofessionals en organisaties kunnen de Benchmark gebruiken als meetlat om te zien waar zij staan in de energietransitie. Het rapport geeft inzicht in de uitdagingen en ontwikkeling van de energietransitie. Bovendien krijgen lezers concrete handvatten om aan de slag te gaan met het verduurzamen van hun energiehuishouding. Dat kan gaan om meer inzicht krijgen in het energieverbruik, maar ook om het opwekken en opslaan van energie en tips voor duurzame inkoop. Zo helpt dit rapport bij het versnellen van de energietransitie in Nederland. 'Verduurzamen is rendabel' René Raaijmakers, CEO van Groendus, is enthousiast over de trends die de Benchmark schetst: “Het is fantastisch om te zien dat steeds meer bedrijven bezig zijn met duurzaamheid. En dat is nodig ook, want de energietransitie krijgen we alleen voor elkaar door samen aan de slag te gaan. Bovendien is verduurzamen ook nog eens heel rendabel. Dat bewijzen de verhalen van de voorlopers uit dit rapport. Ik hoop van harte dat deze benchmark andere organisaties inspireert en motiveert om ook in actie te komen. Laten we samen werken aan duurzame en betaalbare energie voor ons allemaal!” Lees ook: 'Nederlandse batterij voor 130 uur maakt gascentrales op waterstof overbodig'Onderzoek: stoppen met stroom uit kolen en gas kan alleen met batterijen en waterstofHoe ziet het energiesysteem er in 2050 uit? Deskundigen én burgers adviseren JettenHoe Intratuin netcongestie omzeilt met een groene batterijDit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar onze partners? Klik hier.