Marlies van Wijhe, Changemaker van de week: “Familiebedrijven zijn van zichzelf al duurzaam”

Shell streeft naar zero emissie maar investeert in fossiel

"Wij voelen de urgentie om de transitie te versnellen.” zei CEO Ben van Beurden bij de presentatie van de nieuwe strategie. “De wereld verandert en wij veranderen mee.” Daarom koerst het bedrijf op een zero netto CO2-uitstoot in 2050. De kortetermijndoelstellingen die daarbij horen zijn 6 tot 8 procent minder CO2 in 2023 ten opzichte van 2016, 20 procent minder in 2030 en 45 procent in 2035.KlantenIn een uur durende presentatie over de nieuwe strategie legde de topman samen met CFO Jessica Uhl uit hoe Shell dat wil doen. Ze maakten duidelijk dat Shell de transitie als een uitdaging ziet voor zijn meer dan 100 miljoen klanten. “90 procent van onze uitstoot zit in de producten die onze klanten gebruiken. Slechts 10 procent in wat we zelf produceren. Wij willen onze klanten helpen door ze te voorzien van duurzame producten.”Van Beurden onderstreepte meerdere malen dat slechts een derde van de producten die Shell aan haar klanten verkoopt ook door het bedrijf zelf geproduceerd is. Voor het overige deel verkoopt Shell producten van anderen. “Die zullen we dus ook CO2-vrij moeten maken.” En daar zit precies de marktkans volgens Van Beurden. “Door zelf geen CO2 te produceren bewijzen we niemand een dienst want dan moeten we alleen maar meer CO2 van anderen verkopen. We willen juist klanten helpen aan alternatieven.”InvesteringenDeze ambitie klinkt mooi maar is nog niet zichtbaar in de investeringsplannen van het bedrijf. Want het merendeel (80 procent) van de 19 tot 22 mrd dollar aan totale investeringen gaat de komende jaren naar fossiele activiteiten. Zo stopt het bedrijf 12 miljard in olie en gas en 5 miljard in chemie. Voor hernieuwbare bronnen zoals zon en wind trekt het bedrijf jaarlijks 2 tot 3 miljard dollar uit, ongeveer 12 procent van de totale investeringen. Tegelijkertijd wil het de verkoop van duurzame elektriciteit in tien jaar tijd verdubbelen.Lees ook: BP presenteert vergaande klimaatplannen na negatieve cijfersAls verklaring daarvoor noemt Van Beurden dat Shell zichzelf meer ziet als energiehandelaar dan eigenaar en producent van duurzame bronnen. “We zien hernieuwbare energie als heel belangrijk maar we willen de parken niet zelf in bezit hebben. We zorgen voor toegang tot groene elektronen.” Wel gaf hij aan met investeringen bij te willen dragen aan de bouw van nieuwe wind en zonneparken. “Maar niet om ze uiteindelijk te bezitten.”   Lees ook: Te weinig crisisoptimisme in het bedrijfslevenCCSOm de reductiedoelstellingen te halen zal ook de afvang en opslag van CO2 enorm moeten groeien, zei Van Beurden. “Niet omdat we het leuk vinden, maar omdat het moet.” Het bedrijf verwacht dat het in 2035 de capaciteit heeft om 25 miljoen ton CO2 extra af te vangen en op te slaan bovenop de 4,5 miljoen ton die het nu gepland heeft. Vooral Europa heeft hier een grote uitdaging volgens Van Beurden. “De EU moet elke twee weken een CCS locatie in gebruik nemen van de omvang van Quest in Canada, om de doelstellingen te halen.” Deze CCS installatie in Edmonton Alberta heeft sinds de opening in 2015 meer dan 5 miljoen ton CO2 afgevangen en 2 kilometer onder de grond opgeslagen. In Nederland werkt Shell aan het CCS project Porthos dat de CO2 van de industrie in de Rotterdamse haven moet afvangen en transporteren naar een leeg gasveld, 3 km onder de Noordzee. Porthos zou 2,5 miljoen ton CO2 per jaar kunnen opslaan. Ter vergelijk: in 2019 was de totale Nederlandse CO2 uitstoot 182,5 miljoen ton.CompensatieCO2 uitstoot die niet te vermijden is wil Shell compenseren. Daarvoor investeert het bedrijf 100 miljoen dollar per jaar in gecertificeerde natuurprojecten waarmee het CO2 credits verdient. “Daarmee gaan we opdweilen wat we niet kunnen vermijden,” zei Van Beurden. "We hebben niet de luxe om te kiezen. We zullen het allemaal moeten doen.”AandeelhoudersShell zal de gepresenteerde strategie tijdens de aandeelhoudersvergadering op 18 mei in stemming brengen bij zijn aandeelhouders. Hoe die stemming zal uitpakken is nog ongewis. “Wij hebben een heel heterogene groep aandeelhouders,” zei Uhl. “Voor de een boren we nooit genoeg en voor de ander altijd te veel.” Het lijkt erop dat de strategie die het bedrijf nu kiest, erop gericht is om beide kampen tevreden te houden. Een concrete doelstelling voor CO2 reductie en tegelijkertijd de verzekering dat aandeelhouders hun geld krijgen. Maar of het bedrijf daarin slaagt is de vraag.“We verwelkomen deze stappen met voorzichtig optimisme,” zegt Mark van Baal van Follow This, dat Shell door middel van aandeelhouderschap in de meer duurzame richting wil bewegen. “Het laat zien hoe effectief onze klimaatresoluties zijn om reuzen als Shell in beweging te krijgen. Helaas zijn de nieuwe doelen en nieuwe investeringen nog niet voldoende om te leiden tot emissiereducties die in lijn zijn met het Klimaatakkoord van Parijs. Als Shell daadwerkelijk op een 1.5°C route wil zitten, dan zal het zijn emissies in 2030 met 45% moeten hebben teruggebracht.”Lees ook: Stand van zaken bij Shell: deze aandeelhouders steunen klimaatresolutie Follow ThisOok het feit dat Shell voornamelijk blijft investeren in fossiel laat volgens Follow This geen duidelijke koersverandering zien. “Het is met name zorgelijk dat er nog steeds $8 miljard (een derde) naar exploratie en productie van nog meer fossiele brandstoffen gaat.”