Sabine Sluijters 02 maart 2021, 17:47

Jeroen de Haas van het nieuwe energienetwerk Groendus: 'Gedragsverandering moet energietransitie versnellen'

Gedragsverandering is cruciaal voor het slagen van de energietransitie. Dat zegt Jeroen de Haas, voorzitter van de Raad van Commissarissen van het nieuwe energienetwerk Groendus. “Ons verbruik is nog heel erg gebaseerd op dat er altijd wel een gas- of kolencentrale staat te draaien of extra aan kan. Dat willen wij eruit krijgen.”

Adobestock zonne energie hoogspanningsmast Adobe Stock

Het is tijd voor fundamentele veranderingen in het energiesysteem, vindt Jeroen de Haas. “Er is een flinke beweging gaande richting een CO2-neutrale toekomst. De vraag naar elektriciteit stijgt: we kiezen steeds vaker een auto op batterij in plaats van brandstof en verwarmen meer en meer op elektriciteit. Dit brengt de nodige uitdagingen met zich mee, want het sterk toenemende aanbod van schone energie is weersafhankelijk en daarmee volatiel. De mismatch van vraag, aanbod en timing zorgt ervoor dat er nu nog grijze stroom ingezet moet worden op momenten dat schone energie simpelweg niet leverbaar is.”

Lees ook: Jeroen de Haas ex-mister Eneco: Coronacrisis vergroot waardering voor je buren

Daar wil de ex-topman van Eneco met het nieuwe bedrijf Groendus verandering in brengen. Volgens De Haas ligt de oplossing voor een groot deel in het stimuleren van gelijktijdigheid: verbruik van zon- en windenergie op hetzelfde moment dat het wordt opgewekt. Maar dat vergt een andere, meer integrale aanpak dan vandaag de dag gangbaar is.

Groendus is een samengaan van vijf gespecialiseerde energiebedrijven: Greenspread, Rooftop Energy, Solaris Industria, CT Energy en Ealyse. Het kan daarvoor een heel arsenaal aan diensten aanbieden zoals besparen, zelf opwekken en slim timen. Hiermee kan het bedrijf het energieverbruik van zakelijke klanten nu al voor 70 tot 80 procent ‘gelijktijdig’ krijgen. De energieproductie die de klant inkoopt uit de buurt loopt dan synchroon met de energie die de klant nodig heeft.

Lees ook: 100.000 zonnepanelen voor Rooftop Energy

Deinen

De energievraag die overblijft, daar gaat Groendus aan sleutelen, aldus De Haas. “Je kunt echt heel veel met die laatste 20 of 30 procent. Bij elk bedrijf is daar ruimte voor.” Soms is daar wel een investering voor nodig zoals een batterij of een duurzaam warmtesysteem. Maar vooral het inzicht geven in het energiegebruik en dit verplaatsen naar een geschikter moment, is essentieel. Als het bijvoorbeeld een windstille mistige ochtend is, bekijkt Groendus welk type energiegebruik verplaatst kan worden naar een moment waarop het wel waait en de zon wel schijnt. “Het energieverbruik moet mee gaan deinen met zon en wind. Dat is essentieel voor de energietransitie." 

Gedragsverandering

Op die manier met energieverbruik omgaan, vergt een fundamentele gedragsverandering, vindt De Haas. “Ons verbruik is nog heel erg gebaseerd op dat er altijd wel een gas- of kolencentrale staat te draaien of extra aan kan. Dat willen wij eruit krijgen. Het verbruiksgedrag moet stap voor stap worden aangepast aan de productie van het duurzame energiesysteem.”

Volgens de Haas kan elk bedrijf op deze manier de 100 procent gelijktijdigheid halen. “Er zit heel veel verborgen flexibiliteit in ons verbruikspatroon.” Met het energiemanagementsysteem maakt Groendus inzichtelijk op welke momenten energieverbruik verplaatst kan worden. Van dag naar nacht of andersom. “Soms kun je met relatief simpele bewegingen het verbruik verplaatsen. Apparaten uitzetten als je ze toch niet nodig hebt.”

Voor dit soort momenten kunnen bedrijven ook ongebruikte energie opslaan in koelinstallaties of elektrische auto’s. Volgens De Haas zijn er legio mogelijkheden, maar worden die nog weinig benut. “Wat mij betreft doen alle bedrijven dat in de toekomst. Wij willen daar met Groendus een enorme zet aan geven.”

Lees ook: Afspraken overheid en industrie leiden niet tot meer energiebesparing

Grootverbruikers

Groendus richt zich nu nog op de zakelijke markt. Klanten zijn vooral grote organisaties met meerdere vestigingen over het land verspreid. “Voor de eerste groei is het handig om grootverbruikers te hebben. Of bedrijven die juist veel kunnen opwekken. Maar het systeem is geschikt voor de hele zakelijke markt.” En ook de consumentenmarkt sluit De Haas niet uit. “Huishoudens zijn verantwoordelijk voor een derde van de elektriciteitsvraag. Voor de energietransitie is het dus noodzakelijk dat ook zij gaan meeveren met wind en zon.”

De glanzende toekomstambities van Volvo: volledig klimaatneutraal in 2040

Voor een bedrijf dat vaak het woord transparantie bezigt, is het online Recharge Event toch een beetje teleurstellend. Ja, het is coronatijd, dus online presentaties zijn nu een mooie – zeker ook duurzame - manier om wereldwijd mensen op hetzelfde moment op dezelfde virtuele plek te krijgen. En dat je dat op gelikte wijze doet, is natuurlijk meer dan goed voor te stellen. Maar op het moment dat chief executive Håkan Samuelsson van Volvo het event opent, weet je dat er niets live aan is.Het is prachtig opgenomen, in een bijna the Matrix-achtige ruimte met bewegende beelden van glimmende Volvo’s op de achtergrond. Als je daarna wordt meegenomen naar de Arctic Test Facility waar Volvo’s op enigszins dramatische wijze gecrasht worden om hun beroemde veiligheid aan te tonen, waan je je weer in een bingewatch-waardige Scandinavische serie. En daar wordt ook de toon mee gezet. Want wat is er nu mooi aan Scandinavië, als de ijsschotsen ontbreken?Lees meer: Zelfrijdende, elektrische taxi’s van Volvo en GoogleBjørn, die ons meeneemt naar de crashtesten in het noorden, ziet de schotsen voor zijn ogen afbreken. Mooi beeld dus, een echt kantelpunt en dus het moment in dit online event om het nieuws te brengen. Het duurzame nieuws. Zoals chief Samuelsson vertelt, is op dit moment een derde van de Volvo’s die de productieband verlaten, volledig elektrisch. In 2025 zal dat voor de helft van de nieuwe Volvo’s gelden en in 2030 is het gehele nieuwe wagenpark van Volvo all-electric.  Veiligheid en vrijheid op duurzame wijzeMaar er is meer. Volvo wil ook beter luisteren naar haar klanten. En transparant deze klanten bedienen. Dus, zeggen ze, willen ze Volvo’s alleen online aanbieden. Je kunt ze bestellen vanaf je eigen keukentafel, omdat de prijzen transparant zijn in te zien en ook volledig vaststaan en de klant centraal wordt gesteld met zogeheten customer care packages. De auto wordt geleverd met banden waar je het gehele jaar door op kan rijden, een inrichting zonder spoor van leer, en met een infotainment systeem gebaseerd op Googles Android. Om maar wat te noemen! Doel: veiligheid en vrijheid op duurzame wijze.Nu is elektrisch rijden niet meer zo het nieuwe Nirwana, want critici weten ook wel dat de oplaadbare batterijen nog een flinke duurzame slag te maken hebben. Maar ook daar is aan gedacht. Het is een tête-à-tête, maar wel een met een boodschap: Linn Fortgens (head of sustainability procurement) en Gisela Blomkvist (head of sustainability centre) vertellen aan elkaar hoe belangrijk partners in de ketens zijn. Team up and speed up, is het motto. Samenwerken is de sleutel. En transparantie, wederom. Want ook zij zeggen zeker te weten, de consument geeft om de toekomst, en om merken die daar om geven. Blomkvist: “And we care about people.”Ambitie voor de Volvo rijderDe plannen zijn ambitieus en lopen voor op de klimaatdoelstellingen die in 2050 moeten worden behaald. In 2035 voor 100 procent elektrische auto’s afleveren is een duidelijke visie. Hoe Volvo dat precies gaat doen in lijn met de verwachtingen die ze nu schetsen, dus hoe oplaadbare auto’s CO2-neutraal worden gemaakt, is nog een vraag waar we, pers en een geliefde Volvo-bestuurder, graag antwoord op willen zien. Hoe gaat Volvo behalve op elektrische auto’s, onderdeel zijn van de oplossing voor de grootste crashtest, zoals ze het zelf benoemen: the climate change?Overigens werd op dit event meteen de nieuwe Volvo XC40 gepresenteerd. Een auto die prima tussen de elektrische SUV-broertjes past, zoals de i pace van Jaguar. De enige ontbrekende schakel in deze presentatie, is de interactieve rol van de toeschouwer. Zodra de Scandinavische “roadmovie” op zwart gaat, is het event ook echt afgelopen. Interviews worden tot nader order geparkeerd, om in de autosferen te blijven. De nieuwe Volvo is as we speak te zien op straat, “waar die thuishoort”, zoals de CEO zelf beeldend sprak, maar voor nu alleen in Tokyo, Milaan en New York. Als de consument en pers nog goed worden meegenomen in de productieketen, is het plaatje af.Lees meer: De Zweedse autofilosofie: elektrisch, autonoom en klimaatneutraal