Leiders met Lef
Vooroplopen in de energietransitie vraagt om durf en het maken van scherpe keuzes. Daarvoor zijn ‘leiders met lef’ nodig. In deze serie interviewen we deze leiders, werkzaam bij organisaties die nu grote stappen zetten in de energietransitie. In deel 4: directeur-bestuurder Ruud Plu en productgroepmanager Energie en Vastgoed David Hoorn, beiden werkzaam bij Intrakoop.
Besparen door samenwerking
Door samenwerking kunnen zorgorganisaties ook met beperkte middelen investeren in vernieuwing en verduurzaming. De grote uitdaging: hoe krijg je alle zorgbestuurders op een lijn? Dat is de taak van Ruud Plu (61) en David Hoorn (38) van Intrakoop, de inkoopcoöperatie voor de zorg.
‘Ons doel is zorgorganisaties vooruit helpen met collectieve inkooptrajecten, contracten en advies’, zegt Plu, sinds vijf jaar bestuurder van de coöperatie. ‘Intrakoop werd 66 jaar geleden opgericht door ziekenhuisbestuurders met het idee dat je samen verder komt dan alleen.’
David Hoorn en Ruud Plu (Intrakoop)
Energie-inkoop als hefboom voor impact
Zorginstellingen hebben veelal dezelfde behoeften: van gebouwonderhoud en ICT-oplossingen tot collectieve energie-inkoop. Van de 530 leden neemt ruim de helft deel aan het energiecollectief. ‘Als je leden vraagt wat ze waarderen aan Intrakoop, noemen ze als eerste ‘energie’’, aldus Plu. ‘We doen veel meer, maar op dit terrein hebben we de meeste impact. Jaarlijks kopen we 1,1 miljard kWh elektriciteit en zo’n 230 miljoen m³ aardgas in voor onze leden. Met slimme inkoopstrategieën verlagen we niet alleen de kosten, maar versnellen we ook verduurzaming van de zorg.’
Collectieve kracht voor duurzaamheid
Intrakoop ontwikkelt samen met leden en experts zoals Eneco inkoopstrategieën voor duurzamere en efficiëntere energie-inkoop. Hoorn: ‘Dankzij ons hoeft niet elke organisatie zelf het wiel uit te vinden. Wij zoeken de beste deals en benutten schaalvoordelen. Veel leden moeten aan de slag met de Green Deal Duurzame Zorg. Wij ondersteunen ze daarbij, bijvoorbeeld met collectieve contracten.’
Kennispartner voor de zorg
Daarnaast deelt Intrakoop kennis over innovatie en nieuwe wet- en regelgeving, inclusief subsidie-informatie. ‘We willen dat leden Intrakoop zien als een betrouwbare partner, ook buiten het energiedomein’, zegt Plu. “Er zijn veel thema’s waarbij samenwerking hen echt verder helpt. Het is aan ons om dat zichtbaar te maken.’
Tijdens ledenvergaderingen presenteert Intrakoop concrete cijfers, zoals financiële resultaten en CO₂-besparing. Bovendien peilt het team regelmatig de behoeften van leden. Zo is er een stuurgroep die meebeslist over contracten en aanbestedingen. Hoorn: ‘Stuurgroepen geven ons feedback en stellen kritische vragen. Zo weten we of we op de juiste weg zitten. Onze leden hebben het voor het zeggen. Wij bereiden de strategie voor en voeren deze uit. Daarbij zijn wij de schakel tussen leden en leveranciers.’
Leiderschap in coöperatievorm
Intrakoop werkt altijd vanuit het collectief. ‘Om duurzame innovaties betaalbaar te maken, zoeken we schaalvoordelen’, legt Plu uit. ‘Samenwerken is niet altijd makkelijk, want iedereen heeft zijn eigen prioriteiten. Het is dus een voortdurende uitdaging om het gezamenlijke belang voorop te stellen.’
De coöperatie bouwt aan haar positie als onafhankelijke kennispartner binnen de zorg. Die reputatie moeten zij continu waarmaken. Hoorn: ‘Bestuurders krijgen regelmatig aanbiedingen van partijen die beweren dat ze betere alternatieven bieden. Dan is het van belang dat wij met concrete resultaten en transparante communicatie en bewezen betrouwbaarheid het vertrouwen van onze leden verstevigen.’
Van kostenpost naar strategisch thema
Volgens Plu zijn zorginstellingen vaak hiërarchisch georganiseerd. ‘Besluiten horen in de bestuurskamer genomen te worden, maar in de praktijk blijft het soms hangen in lagere lagen van de organisatie. De gestegen energieprijzen waren een kantelpunt. Budgetten stegen met enkele miljoenen euro’s. Toen werd verduurzaming ineens veel meer een bestuursonderwerp.’
Een goede oplossing is niet altijd de goedkoopste, benadrukt Hoorn. ‘We zoeken leveranciers die passen bij onze leden. Leveranciers die niet alleen scherpe prijzen bieden, maar ook bijdragen aan innovatie en duurzaamheid.’
Drie keer winst
Zo werkt Intrakoop al lange tijd samen met Eneco. Leden hoeven bij Eneco weinig administratief te regelen en krijgen hulp bij het verlagen van hun energieverbruik. ‘Het is een flexibele partij die onze markt begrijpt’, zegt Plu. ‘Onze contractmanagers kennen de leden door en door. Eneco denkt actief mee. De samenwerking is op meerdere niveaus sterk verankerd.’
De meerwaarde blijkt in de praktijk. ‘Soms kunnen we maatwerkafspraken maken’, vertelt Hoorn. ‘Zo wilde een lid lokaal stroom inkopen vanwege duurzaamheidsdoelen. Hoewel dat niet expliciet in het contract stond, dacht Eneco constructief mee. Intrakoop was hierbij de verbinder. Het resultaat? Drievoudige winst: het lid behaalt zijn doel, wij delen kennis en Eneco heeft een nieuwe showcase.’
In 2019 werd het volledige energiecollectief in één keer vergroend. ‘Daar zijn we trots op’, zegt Plu. ‘De CO₂-besparing was enorm. Zo bouwen we stap voor stap aan betaalbare, energieneutrale zorg.’
‘Al met al biedt de energietransitie veel kansen voor samenwerking’, zegt Hoorn. ‘Samen met Eneco verkennen we innovatieve oplossingen die onze leden helpen hun verduurzamingsdoelen te bereiken. Denk bijvoorbeeld aan geavanceerde laaddienstverlening en slimme inzet van zonnedaken. Kortom, we zijn nog lang niet klaar.’
Dit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Eneco. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.
